Đánh giá cao những nội dung được đề xuất tại Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), tuy nhiên, để bảo đảm tính minh bạch, khả thi và phù hợp thực tiễn, một số ý kiến cho rằng, nhiều quy định cần được làm rõ.
Việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đây không chỉ là công cụ pháp lý, mà còn là nền tảng để kiến tạo không gian phát triển mới cho Hà Nội. Khi được hoàn thiện và triển khai hiệu quả, Luật Thủ đô (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ góp phần khơi thông nguồn lực, tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo động lực để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững, xứng tầm là Thủ đô của một quốc gia đang vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.
Với tinh thần, cách tiếp cận đó, Dự thảo Luật đã sửa đổi hầu hết các quy định tại Luật Thủ đô: các quy định chung, quy định về tổ chức chính quyên, chế độ công vụ; quy hoạch, xây dựng và trật tự, an toàn thủ đô; phát triển văn hóa - xã hội; phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nguồn lực phát triển thủ đô...
Trong đó, Dự thảo Luật bổ sung quy định về nguyên tắc phân quyền cho chính quyền thủ đô nhằm thể chế hóa chủ trương phân quyền, phân cấp mạnh mẽ cho TP Hà Nội; bổ sung quy định về thẩm quyền xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền TP Hà Nội; quy định về thí điểm cơ chế, chính sách nhằm xác lập khuôn khổ pháp lý cho việc thử nghiệm các mô hình, giải pháp quản lý và phát triển mới...
Không chỉ có vậy, về phát triển khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do và loại hình kinh tế mới, Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định về trách nhiệm giải trình của chính quyền thành phố; bổ sung quy định về cơ chế xử lý vi phạm, loại trừ, miễn trách nhiệm pháp lý để xử lý các vi phạm khi tổ chức thi hành luật.
Đồng thời xác lập cơ chế loại trừ, miễn trách nhiệm pháp lý đối với người đứng đầu, công chức, viên chức và cá nhân tham gia xây dựng, ban hành, thi hành luật và các văn bản liên quan trong trường hợp không tư lợi, đã tuân thủ đầy đủ các quy trình theo quy định trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nhưng vẫn xảy ra thiệt hại…
Đánh giá cao những nội dung được đề xuất tại Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), tuy nhiên, để bảo đảm tính minh bạch, khả thi và phù hợp thực tiễn, một số ý kiến cho rằng, nhiều quy định cần được làm rõ.
Tham gia góp ý, đại biểu Trần Thị Hiền, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình cho rằng, khoản 5 và khoản 6 Điều 14 Dự thảo Luật hiện chưa thể hiện chính xác các chủ thể có liên quan. Trong đó, khoản 6 cần sửa cụm từ “người cung cấp dịch vụ điện, nước” thành “đơn vị cung cấp dịch vụ điện, nước” để bảo đảm tính chuẩn xác về mặt pháp lý.
Cùng với đó, việc viện dẫn người có thẩm quyền quy định tại khoản 5 Điều này, trong khi quy định hiện hành nêu “HĐND thành phố quy định về việc ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước” có thể dẫn đến cách hiểu chưa đúng cho rằng HĐND thành phố là chủ thể trực tiếp ra quyết định ngừng cung cấp dịch vụ. Vì vậy, đại biểu đề nghị làm rõ việc HĐND TP Hà Nội chỉ quy định về thẩm quyền và nguyên tắc áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước.
“Khi nội hàm thẩm quyền được thể hiện minh bạch, việc viện dẫn tại khoản 6 sẽ chính xác và rõ ràng hơn”, đại biểu bày tỏ.
Cũng theo đại biểu, Dự thảo Luật đã bổ sung khoản 6 quy định thêm trường hợp ngừng cung cấp điện, nước đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, công trình xây dựng vi phạm trong lĩnh vực môi trường mà không chấp hành yêu cầu dừng vi phạm hoặc quyết định đình chỉ hoạt động của cơ quan có thẩm quyền.
Tuy nhiên, thực tế lập pháp cho thấy các quy định về ngừng cung cấp điện, nước đã có sự thay đổi trong thời gian rất ngắn. Cụ thể, Luật Thủ đô ban hành tháng 6/2024 nhưng đến tháng 11/2024, một số nội dung liên quan đã được sửa đổi tại Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Từ thực tế đã nêu, đại biểu đề nghị, cân nhắc việc có nên tiếp tục quy định cụ thể các trường hợp bị ngừng cung cấp điện, nước trong luật hay không, mà nên đổi mới tư duy lập pháp theo hướng luật chỉ quy định nguyên tắc và giao thẩm quyền cho HĐND thành phố cụ thể hóa bằng nghị quyết, phù hợp với tình hình thực tiễn.
“Cách tiếp cận này sẽ tránh tình trạng phải sửa đổi luật thường xuyên, đồng thời hạn chế việc nghị quyết của HĐND chỉ lặp lại những nội dung đã được luật quy định. Quan trọng hơn, tạo ra cơ chế linh hoạt, giúp chính quyền thành phố chủ động trong quản lý nhà nước”, đại biểu bày tỏ.
Cùng với các nội dung đã nêu, tham gia góp ý Dự thảo Luật (sửa đổi), không ít ý kiến bày tỏ đồng tình với chủ trương giao cho chính quyền thành phố: HĐND và UBND thành phố, thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật nhằm điều chỉnh các vấn đề thuộc phạm vi quản lý.
Tuy nhiên, để bảo đảm tính rõ ràng, minh bạch và thuận lợi trong tổ chức thực hiện, ý kiến này đề nghị, Dự thảo Luật cần phân định cụ thể hơn thẩm quyền giữa HĐND, UBND và Chủ tịch UBND thành phố. Bởi, việc xác định rõ thẩm quyền của từng chủ thể sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước và tránh chồng chéo trong thực tiễn triển khai.
