Tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm về thuế trong kinh doanh xăng dầu

Trước diễn biến phức tạp của thị trường xăng dầu trong nước và quốc tế, ngày 2/4/2026, Cục Thuế ban hành công văn yêu cầu Thuế các tỉnh, thành phố và Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm về thuế trong hoạt động kinh doanh xăng dầu.

Theo Cục Thuế, từ đầu năm 2026 đến nay, tình hình địa chính trị thế giới có nhiều biến động, đặc biệt là xung đột tại khu vực Trung Đông, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu thô. Điều này đã khiến giá dầu thô thế giới tăng mạnh, kéo theo giá xăng dầu trong nước biến động đáng kể, riêng trong tháng 3/2026 đã có 5 lần điều chỉnh giá bán lẻ. Những biến động này tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hóa đơn trong hoạt động kinh doanh xăng dầu.

Triển khai chỉ đạo của Chính phủ về tăng cường công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại trong lĩnh vực xăng dầu, Cục Thuế cho biết qua rà soát dữ liệu hóa đơn điện tử đã phát hiện một số dấu hiệu bất thường tại một số doanh nghiệp.

Cụ thể, sản lượng xăng dầu bán ra trước và sau thời điểm điều chỉnh giá có sự biến động lớn, cá biệt có trường hợp sản lượng xuất bán trong hai ngày trước thời điểm tăng giá cao gấp hơn ba lần so với hai ngày sau đó, tiềm ẩn rủi ro trong quản lý thuế.

Để kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm, Cục Thuế yêu cầu các đơn vị tập trung rà soát, phân tích dữ liệu khai thuế, hóa đơn điện tử, sản lượng bán hàng, doanh thu, tồn kho trước và sau thời điểm điều chỉnh giá xăng dầu; trên cơ sở đó xác định các doanh nghiệp có rủi ro cao để thực hiện kiểm tra đột xuất.

Nội dung kiểm tra tập trung vào việc chấp hành nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng, thuế bảo vệ môi trường; việc lập hóa đơn điện tử theo từng lần bán hàng; đồng thời đối chiếu dữ liệu hóa đơn với sổ sách kế toán, chứng từ xuất nhập tồn và thực tế hàng hóa. Đặc biệt, cơ quan thuế sẽ chú trọng kiểm tra các thời điểm trước, trong và sau khi Nhà nước điều chỉnh giá xăng dầu – giai đoạn có biến động lớn về sản lượng tiêu thụ.

Bên cạnh đó, công văn cũng yêu cầu kiểm tra kỹ các giao dịch mua bán xăng dầu với khối lượng lớn bất thường, bao gồm phương tiện vận chuyển, kho chứa, hợp đồng mua bán, điều kiện giao nhận hàng nhằm phát hiện các dấu hiệu đầu cơ, găm hàng, trục lợi khi giá biến động.

Trường hợp phát hiện các hành vi vi phạm như lập hóa đơn không đúng thời điểm, không phản ánh đúng bản chất giao dịch, không xuất hóa đơn, gian lận về giá hoặc chuyển lợi nhuận giữa các đơn vị có quan hệ liên kết, cơ quan thuế sẽ xử lý nghiêm theo quy định hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền để xử lý.

Cục Thuế cũng đã cung cấp dữ liệu phân tích sơ bộ cho các địa phương để phục vụ công tác rà soát, kiểm tra, đồng thời yêu cầu các đơn vị triển khai đồng bộ trong tháng 4/2026 và báo cáo kết quả về Cục Thuế. Nội dung báo cáo bao gồm kết quả kiểm tra, số thuế truy thu, tiền phạt, đánh giá các hành vi vi phạm phổ biến, cũng như các khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý thuế trong lĩnh vực xăng dầu.

Việc tăng cường kiểm tra lần này được kỳ vọng sẽ góp phần siết chặt kỷ cương, nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đồng thời ngăn chặn kịp thời các hành vi gian lận, đảm bảo môi trường kinh doanh lành mạnh và ổn định thị trường xăng dầu trong nước.