Để có một hành lang pháp lý minh bạch, khả thi, góp ý xây dựng và hoàn thiện chính sách về quản lý thuế, không ít ý kiến cho rằng, cần đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất giữa các quy định.
Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế và Dự thảo Nghị định quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử được Bộ Tài chính hoàn thiện đưa ra lấy ý kiến nhằm hướng tới một hệ thống quản lý thuế hiện đại, minh bạch và công bằng.
Ghi nhận tinh thần đổi mới của cơ quan soạn thảo và đánh giá cao các nội dung sửa đổi, bổ sung được đề xuất, tuy nhiên bên cạnh những điểm tích cực, các chính sách về quản lý thuế tại 02 Dự thảo Nghị định này vẫn còn đó không ít những băn khoăn.
Để có một hành lang pháp lý minh bạch, khả thi, góp ý xây dựng và hoàn thiện chính sách về quản lý thuế, không ít ý kiến cho rằng, cần đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất giữa các quy định.
Nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải đảm bảo tính đồng bộ giữa quy định thuế và chuẩn mực kế toán, tham gia góp ý, bà Hà Thị Ngọc Hà, Phó Chủ tịch Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) bày tỏ, một trong những vấn đề nổi bật là thời điểm lập hóa đơn chưa phù hợp với nguyên tắc ghi nhận doanh thu.
Theo bà Hà, chuẩn mực kế toán, doanh thu chỉ được ghi nhận khi đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích, đồng thời xác định được giá trị một cách tin cậy. Trong khi đó, Dự thảo Nghị định lại quy định thời điểm lập hóa đơn gắn với chuyển giao quyền sở hữu hoặc thông quan, dẫn đến nguy cơ lệch pha giữa thuế và kế toán. Điều này đặc biệt rõ trong hoạt động xuất khẩu, khi tỷ giá tính thuế và tỷ giá kế toán có thể khác nhau, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong hạch toán và kê khai.
Đối với các dịch vụ kéo dài nhiều kỳ, như kiểm toán, tư vấn hay xây dựng, bà Hà đề xuất, cần cho phép lập hóa đơn theo tiến độ hoàn thành.
“Nếu chỉ yêu cầu xuất hóa đơn khi hoàn thành toàn bộ dịch vụ, sẽ không phản ánh đúng bản chất hoạt động kinh doanh và có thể làm sai lệch nghĩa vụ thuế theo từng kỳ”, Phó Chủ tịch VACPA bày tỏ.
Đồng quan điểm, liên quan đến vấn đề đã nêu, tham gia góp ý, bà Vương Thị Thúy Nga, Giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn EY Việt Nam cũng cho rằng, Dự thảo Nghị định cần làm rõ khái niệm “hoàn thành nghĩa vụ thuế”, đặc biệt trong bối cảnh áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu.
Theo bà Nga, cần xác định rõ nghĩa vụ thuế được coi là hoàn thành khi đã nộp đủ các khoản đến hạn, thay vì bao gồm cả những nghĩa vụ chưa đến thời điểm kê khai, nộp thuế.
“Việc thiếu rõ ràng trong khái niệm này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động chuyển lợi nhuận của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Nếu không được hướng dẫn cụ thể, sẽ phát sinh nhiều cách hiểu khác nhau, làm gia tăng rủi ro pháp lý và ảnh hưởng đến môi trường đầu tư”, bà Nga chia sẻ.
Đồng thời đề cập đến vướng mắc trong hoạt động chuyển nhượng vốn, bà Nga cũng cho hay, quy định hiện hành yêu cầu kê khai thuế trong vòng 10 ngày kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực, trong khi trên thực tế, giao dịch chỉ hoàn tất sau khi đáp ứng đầy đủ điều kiện. Sự chênh lệch giữa thời điểm pháp lý và thời điểm thực tế khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc xác định nghĩa vụ thuế.
Từ thực tế, viện dẫn đã nêu, các ý kiến đều cho rằng, yêu cầu lớn nhất đặt ra đối với Dự thảo Nghị định là phải bảo đảm tính đồng bộ thống nhất giữa các hệ thống pháp luật, đặc biệt là giữa quy định thuế và kế toán; đồng thời, quy định phải rõ ràng, dễ hiểu và dễ thực hiện. Chỉ khi giải quyết triệt để các vướng mắc từ thực tiễn, Nghị định mới thực sự phát huy hiệu quả, góp phần xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và thúc đẩy phát triển bền vững.
Bên cạnh những nội dung đã nêu, liên quan đến lĩnh vực bảo hiểm, tham gia góp ý, ông Ngô Trung Dũng, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam kiến nghị, bỏ quy định “trừ trường hợp người mua yêu cầu lập hóa đơn” nhằm đơn giản hóa thủ tục cho đại lý bảo hiểm.
Theo ông Dũng, trong nhiều trường hợp doanh nghiệp đã thực hiện khấu trừ thuế tại nguồn, việc yêu cầu lập hóa đơn không còn cần thiết, thậm chí gây phát sinh chi phí và thủ tục không đáng có.
Cùng với đó, ông Dũng cũng đề xuất làm rõ quy định về đăng ký thuế đối với đại lý cá nhân, cũng như ngưỡng doanh thu phải khấu trừ thuế, nhằm bảo đảm tính thống nhất với các quy định hiện hành và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.
