Để các dự án, doanh nghiệp khởi nghiệp tại Đà Nẵng đứng vững trên thị trường, nhiều ý kiến đề xuất cần có nguồn vốn ưu đãi, hỗ trợ, quỹ đầu tư,... để tiếp sức.
Thời gian qua, TP. Đà Nẵng đã triển khai nhiều chương trình, chính sách nhằm từng bước hình thành và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trên địa bàn. Qua đó, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Đà Nẵng đã có bước phát triển mạnh mẽ, được cộng đồng trong nước và quốc tế ghi nhận.
Theo ghi nhận, Đà Nẵng không chỉ hoàn thiện cơ chế, chính sách mà còn xây dựng nhiều chương trình và đề án trọng điểm, phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành trung ương để hình thành các chính sách mang tính đặc thù phục vụ đổi mới sáng tạo. Đến nay, các thành tố của hệ sinh thái ngày càng được hình thành đầy đủ, gắn kết và phát triển.
Cụ thể, Đà Nẵng đã có 3 trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp, 12 vườn ươm, 3 không gian sáng chế, 8 không gian làm việc chung, 6 quỹ đầu tư khởi nghiệp và hàng chục câu lạc bộ khởi nghiệp tại các trường đại học. Mạng lưới này đang tạo nên nền tảng hỗ trợ toàn diện và linh hoạt cho cộng đồng doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn. Cùng với đó, hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp được triển khai cũng đã mang lại hiệu quả với hàng chục doanh nghiệp được hỗ trợ, hơn 6,1 tỷ đồng để hoàn thiện công nghệ, xây dựng sản phẩm, mở rộng thị trường.
Ông Nguyễn Viết Toàn - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng thông tin địa phương xác định tầm nhìn đến năm 2030 sẽ trở thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc tế; hình thành các trung tâm trí tuệ nhân tạo (AI) và Dữ liệu quốc gia. Về mục tiêu cụ thể, Đà Nẵng phấn đấu có 1 trường đại học lọt vào top 150 trường hàng đầu châu Á; top 300 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu; xuất hiện ít nhất 1 kỳ lân công nghệ; thu hút 300 triệu USD vốn đầu tư mới và thương mại hóa 60% sản phẩm đổi mới sáng tạo.
“Riêng năm 2026, hệ sinh thái khởi nghiệp thành phố đặt mục tiêu lọt vào top 500 toàn cầu và top 5 địa phương dẫn đầu chỉ số PII (Bộ chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương); phấn đấu kết nối ít nhất 20 quỹ đầu tư,... Để đạt được mục tiêu trên, hoạt động năm 2026 sẽ chú trọng nâng cao chất lượng ươm tạo, tăng tốc khởi nghiệp; mở rộng hợp tác quốc tế; đặc biệt là thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm và tăng cường vai trò của doanh nghiệp trong hệ sinh thái”, ông Toàn cho hay.
Theo nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp, vấn đề các đơn vị quan tâm hiện nay chính là nguồn vốn để đầu tư sản phẩm. Các doanh nghiệp cho rằng, để sản phẩm đứng vững trên thị trường cần có sự đầu tư lớn, tuy nhiên nguồn vốn tự thân vẫn còn hạn chế nên vẫn cần thêm nhiều “trợ lực”.
Bà Huỳnh Tường Vy - Giám đốc Công ty TNHH Echogreen (Dự Án “Túi lưới yêu Môi Trường - Echobag” lọt Top 20 dự án xuất sắc Khởi nghiệp Quốc gia 2025) cho hay hiện doanh nghiệp đang có khoản 10 lao động – là người yếu thế tại địa phương, đang sản xuất sản phẩm túi lưới yêu môi trường. Theo bà Vy, hiện doanh nghiệp đang gặp khó khăn về nguồn vốn để vừa chi trả lương nhân công, vừa nhập nguyên liệu đầu vào cũng như các chi phí về marketing, phát triển thị trường,...
“Hiện nay có một số nguồn vốn vay tuy nhiên lãi suất vẫn còn vượt quá chi phí có thể chi trả của doanh nghiệp, vì vậy Echogreen vẫn chưa thể mở rộng thị trường như kỳ vọng. Doanh nghiệp mong muốn địa phương có thêm các nguốn vốn vay lãi suất thấp cho dự án khởi nghiệp, hoặc nguồn vốn từ các quỹ đầu tư không hoàn lại để mở rộng sản xuất, phát triển sản phẩm đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường”, bà Vy kiến nghị.
Theo ông Vũ Tiến Dũng - Giám đốc Đầu tư Quỹ Đầu tư khởi nghiệp sáng tạo FundGo Đà Nẵng nhìn định dù hệ sinh thái sôi động, tuy nhiên quy mô và số lượng vụ vốn mạo hiểm tani Đà Nẵng vẫn còn khiêm tốn – đây là khoảng trống cần khẩn trương giải quyết. Nói về thực trạng tiếp cận vốn, ông Dũng cho hay phần lớn hồ sơ startup dừng lại ở vòng sàng lọc ban đầu do thiếu chuẩn mực, chưa chứng minh tiềm năng thị trường và mô hình tài chính
Ông Dũng cho rằng các nguyên nhân xuất phát từ ý tưởng kỹ thuật hơn là nhu cầu thực tế, thiếu khảo sát khách hàng và số liệu quy mô thị trường rõ rang. Cùng với đó, kế hoạch gọi vốn còn chung chung, chưa xác định rõ mục tiêu vòng vốn, nhu cầu theo giai đoạn, cách sử dụng vốn và KPI cam kết.
Cùng với đó, vẫn còn tư duy “thử một lần”, sau 1-2 lần từ chối đã khiến nhiều chủ dự án dừng trao đổi thay vì xem đây là chu trình bình thường để nâng cấp hồ sơ. Đặc biệt, nhiều dự án khởi nghiệp trong “phạm vi hẹp”, sản phẩm chỉ nhắm thị trường địa phương hoặc ngách nhỏ, chưa chứng minh khả năng mở rộng khu vực/quốc tế.
“Thời gian tới, thành phố cần cụ thể hóa mục tiêu 2030 như hỗ trợ 200 dự án, 100 doanh nghiệp khởi nghiệp; tăng 6-7 nghìn tỷ vốn đầu tư và thu hút 3-5 quỹ mạo hiểm. Đồng thời, hoàn thiện cơ chế ưu đãi đặc thù Thuế, phí, thủ tục hành chính cho nhà đầu tư vào startup đổi mới sáng tạo, tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội. Đặc biệt, có cơ chế đồng đầu tư (co-investment) giữa ngân sách thành phố và quỹ tư nhân cho dự án đáp ứng tiêu chí đổi mới sáng tạo,...”, ông Dũng đề xuất.
TS. Lê Phước Cửu Long – Trưởng khoa Kinh tế số và Thương mại điện tử (Đại học Việt Hàn – Đại học Đà Nẵng) cho rằng giải pháp về kết nối thị trường, vốn và quốc tế, việc duy trì và nâng tầm các sự kiện như SURF, DAVAS, các chương trình xúc tiến đầu tư, kết nối với Thâm Quyến, Úc, Nhật Bản, Đài Loan… là hết sức cần thiết. Tuy nhiên, trong giai đoạn tới, TS. Long kiến nghị nên thiết kế thêm các cấu phần riêng cho sinh viên và startup từ trường đại học nhằm thử sức trên các bài toán toàn cầu.
“Đồng thời, có thể đa dạng hóa mô hình kết nối vốn, không chỉ dừng ở quỹ đầu tư mạo hiểm mà còn mở rộng sang cộng đồng nhà đầu tư thiên thần tại địa phương, các quỹ cộng đồng (crowdfunding), quỹ cựu sinh viên, quỹ trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp”, TS. Long nói.
