Nghị định 57 tạo hành lang pháp lý cho phát triển điện mặt trời mái nhà nhưng quá trình triển khai, doanh nghiệp gặp một số vướng mắc.
Theo quy định của Luật Đầu tư năm 2025, các doanh nghiệp trong nước đầu tư vào hoạt động sản xuất điện không thuộc diện bắt buộc phải xin giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Tuy nhiên, trong quá trình xin giấy phép hoạt động điện lực, nhiều doanh nghiệp được yêu cầu bổ sung giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.
Doanh nghiệp phải xin thêm các loại giấy tờ hoặc làm việc với nhiều cơ quan khác nhau để hoàn thiện hồ sơ. Đây là điểm nghẽn hành chính khiến quá trình triển khai dự án bị kéo dài.
Một vướng mắc khác là cách hiểu về mô hình điện mặt trời "tự sản, tự tiêu". Về bản chất, đây là mô hình doanh nghiệp tự sử dụng điện được sản xuất ngay tại chỗ nhằm giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia và nâng cao khả năng chống chịu trước biến động của thị trường năng lượng.
Nhiều doanh nghiệp sản xuất có nhu cầu sử dụng điện mặt trời nhưng không muốn trở thành chủ đầu tư dự án năng lượng. Ngược lại, các doanh nghiệp năng lượng có chuyên môn và nguồn lực nhưng không thể triển khai mô hình một cách rõ ràng do cách hiểu khác nhau về khái niệm tự sản, tự tiêu. Vì vậy, để các cơ chế, chính sách đã ban hành thực sự đi vào cuộc sống, cần có hướng dẫn cụ thể và thống nhất hơn giữa các cơ quan quản lý ở Trung ương và địa phương.
Bên cạnh đó, các quy định hiện nay chủ yếu đề cập đến điện mặt trời mái nhà. Tuy nhiên, trên thực tế tại nhiều khu công nghiệp có diện tích mặt hồ, mặt đất, công viên hoặc những khu vực chưa được khai thác hiệu quả.
Vấn đề đặt ra là các doanh nghiệp có thể tận dụng những khu vực này để phát triển các dự án điện mặt trời phân tán phục vụ nhu cầu sử dụng điện tại chỗ và có được áp dụng cơ chế ưu đãi tương tự như điện mặt trời mái nhà.
Ngoài ra, một số lĩnh vực mới trong phát triển điện mặt trời như hệ thống lưu trữ năng lượng đang thu hút sự quan tâm của thị trường. Các cơ chế, chính sách cho lĩnh vực này cần được quan tâm, nghiên cứu sớm và đi trước nhằm tạo môi trường ổn định, minh bạch để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn.
Với những cơ chế đang ở giai đoạn đầu triển khai, quan trọng là cần tập trung nguồn lực để tạo ra những mô hình thành công điển hình, qua đó tạo niềm tin cho doanh nghiệp và thị trường.
