Báo cáo quý IV/2025 cho thấy Tesla tăng tốc chuyển trục sang AI và robot, đầu tư 2 tỷ USD vào xAI trong bối cảnh lợi nhuận lao dốc và thị phần xe điện thu hẹp.
Tesla đang bước vào một giai đoạn chuyển hướng chiến lược rõ rệt nhất trong lịch sử tồn tại của hãng. Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý IV/2025 công bố ngày 28/1 vừa qua, hãng xe điện của Elon Musk cho biết sẽ đầu tư 2 tỷ USD vào xAI - công ty trí tuệ nhân tạo tư nhân do chính Musk sáng lập, đồng thời chấm dứt sản xuất hai mẫu xe điện cao cấp Model S và Model X.
Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh lợi nhuận quý IV/2025 của Tesla giảm 61% so với cùng kỳ năm 2024, phản ánh rõ áp lực mà hãng đang phải đối mặt khi đánh mất vị thế dẫn đầu toàn cầu về xe điện, đặc biệt trước sự trỗi dậy của các đối thủ Trung Quốc.
Theo Tesla, công ty đã ký thỏa thuận đầu tư vào vòng gọi vốn Series E của xAI từ ngày 16/1. Động thái này diễn ra chỉ vài tháng sau khi cổ đông Tesla từng bác bỏ một đề xuất tương tự, với số phiếu phủ quyết và phiếu trắng nhiều hơn phiếu thuận. Trước đó, SpaceX, công ty vũ trụ của Musk, cũng đã rót 2 tỷ USD vào xAI, theo The Wall Street Journal.
Bất chấp những hoài nghi từ thị trường, Musk vẫn bảo vệ tầm nhìn dài hạn của mình. “Rõ ràng vẫn còn nhiều người nghi ngờ tham vọng của chúng tôi trong việc tạo ra sự thịnh vượng dồi dào vượt bậc, nhưng chúng tôi tin rằng điều đó hoàn toàn có thể đạt được,” ông nói với các nhà đầu tư trong buổi công bố kết quả kinh doanh.
Cùng lúc với khoản đầu tư vào xAI, Musk thông báo Tesla sẽ ngừng sản xuất Model S và Model X – hai mẫu xe từng đóng vai trò biểu tượng nhưng hiện có doanh số kém hơn đáng kể so với Model 3 và Model Y. Không gian nhà máy tại Fremont, California – nơi từng sản xuất các dòng xe này – sẽ được chuyển đổi sang sản xuất robot hình người Optimus.
Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy Tesla đang tái phân bổ nguồn lực khỏi mảng xe điện truyền thống, để dồn sức cho robot và trí tuệ nhân tạo – hai lĩnh vực mà Musk tin sẽ định hình tương lai dài hạn của công ty.
Sự chuyển hướng này diễn ra trong bối cảnh doanh thu quý IV/2025 của Tesla giảm 3%, còn tổng doanh thu năm 2025 đạt 94,8 tỷ USD, cũng giảm 3% so với năm trước. Doanh số xe điện trong quý IV giảm 16%, và cả năm 2025 Tesla chỉ bán được 1,64 triệu xe, giảm 9%, qua đó tụt lại phía sau BYD với 2,26 triệu xe điện bán ra trong cùng kỳ.
Dù doanh thu suy giảm, Tesla ghi nhận dòng tiền tự do quý IV đạt 1,4 tỷ USD, giảm 30% nhưng vẫn vượt kỳ vọng của giới phân tích, vốn dự báo con số âm. Tesla cho biết nguyên nhân chính là do công ty đẩy mạnh đầu tư vào nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực robot và AI. Phản ứng của thị trường tương đối dè dặt, khi cổ phiếu Tesla tăng khoảng 1,3% trong phiên giao dịch ngoài giờ sau khi báo cáo được công bố.
Các con số này cho thấy một bức tranh hai mặt. Một bên, mảng xe điện vốn là động cơ tăng trưởng cốt lõi đang suy yếu trước cạnh tranh khốc liệt, danh mục sản phẩm già hóa và việc các chính phủ cắt giảm trợ cấp. Bên còn lại, Tesla đang nỗ lực tái định vị mình như một công ty AI – robot, với xe điện chỉ còn là một phần của hệ sinh thái.
Một điểm sáng hiếm hoi trong báo cáo là mảng phần mềm. Tesla lần đầu tiên công bố số liệu thuê bao cho Full Self-Driving (Supervised), với 1,1 triệu người dùng, tăng 38% so với năm trước. Đây là trụ cột quan trọng trong chiến lược chuyển sang mô hình dịch vụ của công ty.
Elon Musk cho biết Tesla vẫn dự kiến bắt đầu sản xuất Cybercab vào tháng 4 — mẫu xe tự hành hai chỗ ngồi, không có vô-lăng và cũng không có bàn đạp. “Về lâu dài, chúng tôi kỳ vọng sẽ sản xuất Cybercab với số lượng lớn hơn tổng tất cả các dòng xe khác cộng lại,” ông nói.
Các lãnh đạo Tesla cũng nhấn mạnh rằng trong tương lai, trọng tâm của công ty sẽ là dịch vụ robotaxi, thay vì chỉ đơn thuần tăng số lượng xe bán ra.
Hiện Tesla đã bắt đầu thử nghiệm dịch vụ robotaxi tự hành hoàn toàn tại Austin, Texas, dù vẫn có tài xế an toàn ngồi ghế phụ. Tại khu vực Vịnh San Francisco, xe robotaxi của Tesla vẫn cần người ngồi ghế lái.
Bên cạnh các thách thức kinh doanh, Tesla còn đối mặt với rủi ro về hình ảnh và thương hiệu. Doanh số của hãng đã sụt giảm mạnh kể từ khi Musk công khai tham gia chính trị theo hướng đảng phái vào năm 2024, kéo theo các cuộc biểu tình và làn sóng phản đối tại những thị trường từng là thành trì của Tesla như California và châu Âu.
Danh mục sản phẩm già cỗi cũng khiến nhiều nhà đầu tư thất vọng. Sau nhiều năm hứa hẹn xe giá rẻ, Tesla cuối cùng chỉ tung ra phiên bản rút gọn của Model 3 và Model Y, với mức giá thấp hơn 5.000 USD nhưng vẫn cao hơn các phiên bản đầy đủ tính năng trước đây nếu tính cả ưu đãi thuế liên bang đã bị cắt.
Tháng 11 năm ngoái, cổ đông Tesla đã thông qua gói thù lao mới cho Musk, có thể trị giá tới 1.000 tỷ USD nếu ông đạt các mục tiêu trong vòng 10 năm. Hội đồng quản trị cho rằng mức đãi ngộ khổng lồ này là cần thiết để giữ Musk tập trung vào quá trình chuyển đổi Tesla từ một hãng xe điện sang một công ty AI và robot.
