Chỉ hơn một thập kỷ sau khi bị xem là “không phải đối thủ”, BYD đã vượt Tesla về doanh số xe điện. Kết quả này cho thấy cuộc đua xe điện toàn cầu đang bước sang giai đoạn mới.
Năm 2011, trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg, CEO Tesla Elon Musk từng khẳng định ông không xem BYD là đối thủ của Tesla. Thế nhưng 14 năm sau, nhà sản xuất xe điện Trung Quốc đã vượt qua “gã khổng lồ” Mỹ, vươn lên trở thành doanh nghiệp lớn nhất ngành xe điện toàn cầu.
Ngày đầu tiên của năm 2026 chứng kiến sự tương phản rõ nét giữa hai ông lớn xe điện toàn cầu. Trong khi BYD công bố doanh số xe điện năm 2025 đạt 2,26 triệu chiếc, tăng gần 28% so với năm trước, thì Tesla lại đối mặt với đà suy giảm đáng kể. Lượng xe giao của hãng xe Mỹ giảm 8,6%, còn khoảng 1,6 triệu chiếc - năm thứ hai liên tiếp doanh số đi xuống và cũng là mức giảm mạnh nhất trong lịch sử Tesla.
Trong quý IV/2025, Tesla bán ra khoảng 418.000 xe, giảm 15,6% so với cùng kỳ năm 2024 và thấp hơn đáng kể so với mức doanh số toàn cầu kỷ lục của quý III/2025, thời điểm người tiêu dùng Mỹ ồ ạt mua xe điện trước khi khoản tín dụng thuế 7.500 USD hết hiệu lực từ ngày 1/10/2025.
Doanh số giao hàng của Tesla đã từng tăng gần 50% mỗi năm. Nhưng doanh số giảm sâu trong sáu tháng đầu năm 2025, phản ánh sự kết hợp của hai yếu tố: cạnh tranh khốc liệt hơn trên thị trường xe điện và phản ứng bất lợi của người tiêu dùng tại Mỹ và châu Âu trước các động thái chính trị của CEO Elon Musk.
Đầu năm 2025, khi Elon Musk giữ vai trò lãnh đạo Bộ Hiệu quả Chính phủ trong chính quyền Trump, các showroom của Tesla tại châu Âu và Mỹ thường xuyên đối mặt với các cuộc biểu tình, cùng một số báo cáo về hành vi phá hoại nhắm vào xe và cơ sở của hãng.
BYD đạt được cột mốc mới trong bối cảnh phải đối mặt với cạnh tranh khốc liệt và cuộc chiến giá kéo dài tại thị trường nội địa. Áp lực tại Trung Quốc đã thúc đẩy tập đoàn có trụ sở tại Thâm Quyến đẩy mạnh mở rộng ra nước ngoài, dù chiến lược giá thấp của hãng đang bị giám sát chặt chẽ và đã dẫn tới việc áp đặt các mức thuế mới tại một số thị trường.
Dù đã bước vào giai đoạn sàng lọc, thị trường ô tô Trung Quốc vẫn có tới khoảng 150 thương hiệu và hơn 50 nhà sản xuất xe điện, theo HSBC. Sự trỗi dậy của Geely, Leapmotor và Xiaomi đang tạo sức ép ngày càng lớn lên thị phần nội địa của BYD.
Trước hết, BYD sở hữu lợi thế chi phí vượt trội nhờ mô hình tích hợp dọc hiếm có. Công ty tự sản xuất pin, linh kiện và nhiều bộ phận cốt lõi, giúp kiểm soát tốt chi phí và duy trì khả năng cạnh tranh trong bối cảnh cuộc chiến giá ngày càng khốc liệt.
Bên cạnh đó, danh mục sản phẩm đa dạng là điểm khác biệt lớn so với Tesla. BYD phủ kín các phân khúc, từ xe giá rẻ, trung cấp đến cao cấp, bao gồm cả xe thuần điện và hybrid cắm sạc. Trong khi Tesla vẫn tập trung vào một số mẫu xe chủ lực.
Yếu tố địa lý cũng đóng vai trò quan trọng. BYD bám trụ vững chắc tại thị trường Trung Quốc - thị trường xe điện lớn nhất thế giới, nơi hãng có lợi thế về quy mô, hiểu biết chính sách và chuỗi cung ứng nội địa. Ngược lại, Tesla phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ, khiến doanh số dễ bị ảnh hưởng bởi thay đổi chính sách và tâm lý người tiêu dùng.
Cuối cùng, rủi ro phi kinh doanh cũng góp phần làm thay đổi cục diện. Những tranh cãi xoay quanh hoạt động chính trị của Elon Musk đã tác động tiêu cực đến hình ảnh Tesla tại Mỹ và châu Âu, trong khi BYD duy trì hình ảnh doanh nghiệp thuần túy, tập trung vào sản phẩm và giá trị sử dụng.
