Việt Nam và Trung Quốc khởi động năm hợp tác du lịch 2026-2027, thúc đẩy nới lỏng thị thực, tăng kết nối và củng cố vị thế thị trường khách lớn nhất của nhau.
Tại cuộc hội đàm sáng 15/4, Tô Lâm và Tập Cận Bình đã chính thức tuyên bố khởi động “Năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026-2027”. Sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng trong quan hệ song phương mà còn đặt nền tảng cho một giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn trong lĩnh vực du lịch, với trọng tâm là nâng cấp hạ tầng, cải thiện chất lượng dịch vụ và thúc đẩy trao đổi khách hai chiều.
Trong khuôn khổ hội đàm, lãnh đạo cấp cao hai nước thống nhất tiếp tục củng cố và giữ vững vị thế là thị trường khách du lịch lớn nhất của nhau. Đáng chú ý, phía Việt Nam đề xuất nghiên cứu cơ chế miễn thị thực có điều kiện cho khách du lịch theo đoàn tại một số địa điểm cụ thể, trên cơ sở có đi có lại. Đây được xem là bước đi mang tính gợi mở chính sách, hướng tới việc tháo gỡ các rào cản thủ tục, tạo thuận lợi hơn cho dòng khách du lịch trong bối cảnh nhu cầu phục hồi và tăng trưởng mạnh mẽ sau dịch.
Trước đó, từ ngày 1/4/2026, Trung Quốc đã triển khai chính sách miễn thị thực đối với công dân Việt Nam khi nhập cảnh vào Quế Lâm thông qua các chuyến bay thẳng đến sân bay quốc tế Lưỡng Giang. Chính sách này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của thị trường nhờ tạo điều kiện thuận lợi hơn về thủ tục nhập cảnh, đồng thời mở ra thêm lựa chọn cho các chương trình du lịch ngắn ngày.
Tuy nhiên, để được hưởng chính sách miễn thị thực, du khách phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện đi kèm. Cụ thể, hình thức miễn visa 144 giờ chỉ áp dụng đối với khách du lịch đi theo đoàn từ hai người trở lên và phải thông qua các doanh nghiệp lữ hành được cấp phép tại Trung Quốc. Các đoàn khách phải được đơn vị tổ chức khai báo trước danh sách với cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để nhận mã xác nhận tại cửa khẩu sân bay.
Quy định này đồng nghĩa với việc khách du lịch tự túc hoặc đi lẻ vẫn phải thực hiện các thủ tục xin visa theo hình thức truyền thống. Đồng thời, phạm vi di chuyển của du khách cũng được kiểm soát chặt chẽ, chỉ giới hạn trong khu vực thành phố Quế Lâm (Trung Quốc) và các địa bàn trực thuộc như Dương Sóc. Trong suốt thời gian lưu trú, du khách không được phép tự ý tách đoàn hoặc di chuyển sang các địa phương khác.
Bên cạnh các điều kiện về tổ chức đoàn, yêu cầu về giấy tờ và phương thức thanh toán cũng là yếu tố cần lưu ý. Hộ chiếu của hành khách phải còn thời hạn trên 6 tháng tính từ ngày nhập cảnh. Đồng thời, việc làm quen với các nền tảng thanh toán điện tử như Alipay hay WeChat Pay trở nên cần thiết, trong bối cảnh phần lớn giao dịch tại Trung Quốc hiện được thực hiện qua ứng dụng di động.
Thực tế, chính sách miễn thị thực theo điểm đến đã được Trung Quốc áp dụng từ nhiều năm trước. Tại Quế Lâm, từ năm 2015, các đoàn khách từ hai người trở lên thuộc các nước ASEAN đã có thể nhập cảnh không cần visa thông qua các đơn vị lữ hành được thẩm định. Mô hình này được đánh giá là phù hợp với đặc thù du lịch khu vực, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho du khách, đồng thời vẫn đảm bảo công tác quản lý.
Không chỉ dừng lại ở Quế Lâm, từ tháng 2/2025, khu vực Tây Song Bản Nạp cũng triển khai chính sách miễn thị thực cho công dân 10 quốc gia ASEAN, trong đó có Việt Nam. Du khách có thể nhập cảnh và xuất cảnh qua nhiều loại hình hạ tầng như sân bay quốc tế, ga đường sắt hay tuyến cao tốc, với thời gian lưu trú tối đa 6 ngày trong phạm vi khu vực hành chính.
Theo nhận định của Global Times, chính sách miễn thị thực theo điểm đến là cách tiếp cận linh hoạt, vừa thúc đẩy mở cửa du lịch, vừa đảm bảo kiểm soát dòng khách. Đồng thời, đây cũng là công cụ tăng cường kết nối giữa Trung Quốc với các quốc gia Đông Nam Á, góp phần thúc đẩy giao lưu nhân dân và hợp tác khu vực.
Ở chiều ngược lại, thị trường khách quốc tế đến Việt Nam đang ghi nhận những tín hiệu tăng trưởng tích cực. Số liệu từ Cục Thống kê cho thấy, riêng trong tháng 3/2026, Việt Nam đón gần 2,1 triệu lượt khách quốc tế, tăng 1,3% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung quý I/2026, lượng khách quốc tế đạt 6,76 triệu lượt, tăng 12,4% và là mức cao nhất từng ghi nhận trong các quý I từ trước đến nay.
Đáng chú ý, đây cũng là lần đầu tiên Việt Nam duy trì ba tháng liên tiếp đón trên 2 triệu lượt khách quốc tế mỗi tháng, cho thấy xu hướng phục hồi không chỉ ổn định mà còn mở rộng về quy mô. Trong bức tranh chung đó, Trung Quốc đã vươn lên trở thành thị trường gửi khách lớn nhất, với hơn 1,4 triệu lượt. Xếp ngay sau là Hàn Quốc với hơn 1,3 triệu lượt khách. Riêng hai thị trường này đã chiếm tới 40% tổng lượng khách quốc tế đến Việt Nam.
Tại buổi làm việc giữa lãnh đạo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam và đoàn công tác thành phố Trùng Khánh vào tháng 3/2026, ông Nguyễn Trùng Khánh nhấn mạnh, Trung Quốc luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng đối với du lịch Việt Nam. Trong Chiến lược phát triển du lịch đến năm 2030, đây là một trong những thị trường trọng điểm cần tập trung khai thác và thúc đẩy.
Một trong những động lực quan trọng giúp gia tăng trao đổi khách giữa hai nước là sự phát triển của hệ thống kết nối giao thông. Theo đánh giá của cơ quan quản lý, hiện nay các loại hình kết nối giữa Việt Nam và Trung Quốc ngày càng đa dạng, bao gồm đường bộ, đường hàng không, đường sắt và đường biển.
Các hãng hàng không Việt Nam đã và đang mở rộng mạng bay tới nhiều thành phố lớn và điểm đến du lịch của Trung Quốc, với tần suất khai thác ngày càng gia tăng. Ở chiều ngược lại, các hãng hàng không Trung Quốc cũng đẩy mạnh khai thác các đường bay tới các đô thị lớn của Việt Nam. Sự gia tăng kết nối hàng không được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò chủ lực trong việc thúc đẩy dòng khách du lịch hai chiều.
Song song với đó, du lịch tàu biển giữa các cảng của hai nước đang được quan tâm phát triển, mở ra thêm một kênh kết nối mới cho khách quốc tế. Đây được xem là hướng đi tiềm năng trong bối cảnh nhu cầu trải nghiệm đa dạng của du khách ngày càng gia tăng.
Theo Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh, Chính phủ Việt Nam hiện đang tiếp tục trao đổi với các cơ quan hữu quan của Trung Quốc nhằm tạo thuận lợi hơn nữa trong cấp thị thực và thủ tục đi lại cho công dân hai nước. Việc cải thiện môi trường chính sách, kết hợp với nâng cấp hạ tầng và dịch vụ, được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho tăng trưởng du lịch trong giai đoạn tới.
Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch khu vực ngày càng gay gắt, việc chủ động thúc đẩy hợp tác, linh hoạt trong chính sách và tận dụng hiệu quả các lợi thế kết nối sẽ là yếu tố quyết định để Việt Nam và Trung Quốc không chỉ duy trì đà tăng trưởng, mà còn nâng cao chất lượng và giá trị của dòng khách trong thời gian tới.
