Doanh số xe máy quý II/2026 tiếp tục tăng, cho thấy thị trường đang chuyển từ cạnh tranh xe xăng sang cuộc đua đa công nghệ với xe điện.
Theo số liệu do Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) công bố, doanh số bán hàng của 5 doanh nghiệp thành viên gồm Honda Việt Nam, Yamaha Motor Việt Nam, Piaggio Việt Nam, SYM Việt Nam và Việt Nam Suzuki trong quý II/2026 đạt 638.431 xe, tăng 4,4% so với cùng kỳ năm trước. Đây là lượng xe bán ra tại thị trường Việt Nam, không bao gồm sản lượng xuất khẩu.
Mức tăng trưởng này được ghi nhận trong bối cảnh thị trường xe máy nhiều năm qua được đánh giá đã bước vào giai đoạn bão hòa. Đồng thời, nhiều địa phương cũng đang đẩy mạnh các chương trình giảm phát thải, từng bước hạn chế phương tiện sử dụng động cơ đốt trong và thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện điện.
Tuy vậy, thực tế cho thấy xe máy vẫn giữ vai trò là phương tiện giao thông chủ lực của người dân Việt Nam. Nhờ tính linh hoạt, chi phí đầu tư và sử dụng hợp lý cùng khả năng đáp ứng điều kiện giao thông đa dạng, nhu cầu mua xe vẫn được duy trì tại cả khu vực đô thị và nông thôn.
Xu hướng chuyển đổi năng lượng cũng không làm thu hẹp quy mô thị trường như nhiều dự báo trước đây. Thay vào đó, các doanh nghiệp đang mở rộng danh mục sản phẩm để đáp ứng nhiều nhóm khách hàng hơn, từ xe số, xe tay ga, xe côn tay, mô tô phân khối lớn đến các dòng xe máy điện.
Trong nhóm thành viên VAMM, Honda Việt Nam tiếp tục giữ vị thế áp đảo khi chiếm gần 86% thị phần với danh mục sản phẩm trải rộng từ Wave Alpha, Future, Vision, LEAD, Air Blade, SH, Winner X đến các mẫu xe điện như ICON e:, CUV e:. Yamaha Motor Việt Nam cũng duy trì sức cạnh tranh với Sirius, Jupiter, Grande, Janus, Exciter, NVX, PG-1, LEXi 155, NEO'S cùng nhiều dòng mô tô thể thao. Trong khi đó, Piaggio Việt Nam, SYM Việt Nam và Việt Nam Suzuki tiếp tục khai thác những phân khúc khách hàng riêng bằng các dòng xe phổ thông, xe tay ga và mô tô.
Đáng chú ý, số liệu của VAMM chưa phản ánh toàn bộ quy mô thị trường do chưa bao gồm doanh số của các doanh nghiệp ngoài hiệp hội như VinFast, Yadea cùng nhiều thương hiệu xe máy điện khác. Điều này đồng nghĩa quy mô thực tế của thị trường xe máy Việt Nam trong quý II có thể lớn hơn đáng kể so với con số hơn 638.000 xe được công bố.
Sự mở rộng nhanh chóng của các thương hiệu xe điện trong những năm gần đây đang tạo nên bức tranh cạnh tranh hoàn toàn mới. Nếu trước đây cuộc đua chủ yếu diễn ra giữa các mẫu xe sử dụng động cơ xăng thì hiện nay thị trường đang chuyển sang mô hình cạnh tranh đa công nghệ, nơi xe động cơ đốt trong và xe điện cùng tồn tại, bổ sung cho nhau để đáp ứng những nhu cầu sử dụng khác nhau.
Đây được xem là giai đoạn chuyển đổi mang tính đặc thù của thị trường Việt Nam. Thay vì chứng kiến sự thay thế nhanh chóng giữa hai loại phương tiện, người tiêu dùng đang có xu hướng lựa chọn sản phẩm phù hợp với điều kiện sử dụng thực tế. Xe điện ngày càng hấp dẫn tại các đô thị nhờ chi phí vận hành thấp, khả năng kết nối công nghệ và xu hướng tiêu dùng xanh. Trong khi đó, xe xăng vẫn phát huy lợi thế về phạm vi hoạt động, thời gian tiếp nhiên liệu nhanh và khả năng đáp ứng nhu cầu di chuyển đường dài hoặc tại những khu vực hạ tầng sạc chưa phát triển.
Điều này buộc các doanh nghiệp phải thay đổi chiến lược phát triển. Thay vì chỉ tập trung nâng cấp động cơ hay cải thiện mức tiêu hao nhiên liệu như trước, các hãng đang đầu tư đồng thời vào nhiều nền tảng công nghệ, từ phát triển xe điện, nghiên cứu pin, nâng cấp tính năng kết nối thông minh đến mở rộng dịch vụ hậu mãi và xây dựng hệ sinh thái sử dụng. Cuộc cạnh tranh vì thế không còn chỉ xoay quanh sản phẩm mà mở rộng sang năng lực cung cấp trải nghiệm toàn diện cho khách hàng.
Trong trung và dài hạn, quá trình điện hóa nhiều khả năng sẽ tiếp tục diễn ra mạnh mẽ khi các chính sách giảm phát thải được triển khai đồng bộ hơn và hạ tầng phục vụ xe điện ngày càng hoàn thiện. Tuy nhiên, diễn biến của thị trường hiện nay cho thấy xe xăng sẽ chưa sớm mất vị thế mà vẫn đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu tiêu dùng.
Do đó, lợi thế cạnh tranh trong những năm tới sẽ không chỉ thuộc về doanh nghiệp sở hữu mẫu xe bán chạy nhất, mà còn nằm ở khả năng xây dựng danh mục sản phẩm đa dạng, đáp ứng nhiều nhu cầu khác nhau và thích ứng linh hoạt với quá trình chuyển đổi năng lượng. Khi người tiêu dùng có thêm nhiều lựa chọn về công nghệ, giá bán và trải nghiệm sử dụng, thị trường xe máy Việt Nam cũng đang bước sang một chu kỳ phát triển mới, nơi đổi mới công nghệ trở thành động lực tăng trưởng quan trọng bên cạnh yếu tố quy mô.
