Chi tiêu tiêu dùng ở Mỹ tăng chậm nhất trong gần một năm, có thể ảnh hưởng mức tăng lãi suất của FED trong tháng 12.
Tổng chi tiêu bán lẻ tại Mỹ tháng 10 đạt 561,7 tỷ USD sau điều chỉnh mùa vụ, tăng 0,2% so với tháng trước và 3,6% so với cùng kỳ, theo Liên đoàn Bán lẻ Quốc gia Mỹ (NRF) công bố ngày 11/11.
Chi tiêu tiêu dùng cơ bản, không tính nhà hàng, tăng 0,3% lên 454,2 tỷ USD. Mức tăng theo tháng của tổng chi tiêu tiêu dùng là thấp nhất kể từ tháng 11/2025. Chỉ số này dựa trên dữ liệu của khoảng 120 triệu thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng do Affinity Solutions cung cấp.
Con số trên còn được hỗ trợ bởi yếu tố thời vụ. NRF cho biết mùa Halloween sôi động và các chương trình khuyến mãi cuối năm bắt đầu sớm đã giúp chỉ số không giảm sâu hơn. Đây vẫn là tháng tăng thứ 13 liên tiếp của doanh số bán lẻ, bất chấp giá xăng cao.
“Các hộ gia đình đang quản lý ngân sách một cách thận trọng”, ông Matthew Shay, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc NRF, nhận định. Theo ông, người tiêu dùng đang canh các đợt giảm giá để mua sắm, còn nhà bán lẻ tiếp tục dùng khuyến mãi để giữ giá hàng thiết yếu và quà tặng ở mức chấp nhận được.
Cơ cấu chi tiêu cho thấy một bức tranh không đồng đều. Doanh số điện tử và thiết bị gia dụng tăng 9,3% so với cùng kỳ, dẫn đầu các nhóm hàng. Tuy nhiên, theo CNBC, một phần mức tăng đến từ giá bán, khi các hãng công nghệ nâng giá thiết bị do chi phí chip nhớ leo thang vì làn sóng AI.
Ngược lại, doanh số nội thất giảm 0,2% trong tháng và giảm 2,6% so với cùng kỳ, được cho là do thị trường nhà ở đóng băng khi lãi suất thế chấp tăng.
Nếu đặt cạnh lạm phát, bức tranh kém tích cực hơn. Doanh số bán lẻ được tính theo giá hiện hành, trong khi chỉ số giá tiêu dùng tháng 10 tăng 0,4% so với tháng trước. Các chuyên gia của RBC Economics lưu ý từ đầu năm một số nhóm hàng như thực phẩm, vật liệu xây dựng và hàng tổng hợp đã tăng chậm hơn lạm phát, tức lượng hàng bán ra thực tế giảm. RBC cũng cho rằng tín dụng tiêu dùng đang ngày càng đóng vai trò chống đỡ chi tiêu bán lẻ.
Nhiều chỉ báo khác cùng chiều. Trang investingLive tổng hợp 8 tín hiệu cho thấy người tiêu dùng Mỹ có thể đang chạm giới hạn, trong đó có việc doanh số tại các cửa hàng hiện hữu của McDonald’s ở Mỹ giảm 0,2% trong quý III, lần giảm đầu tiên kể từ đầu năm 2025. Theo Forbes, niềm tin tiêu dùng Mỹ đang ở mức thấp nhất kể từ năm 2014.
Không phải tổ chức nào cũng bi quan. Bank of America cho rằng số liệu cho thấy chi tiêu tiêu dùng vẫn vững dù đà tăng chậm lại. NRF dự báo doanh số mùa lễ hội tháng 11 và 12 tăng 4,2% lên 1.013 tỷ USD. Ông Gregory Daco, Kinh tế trưởng của EY Parthenon, còn dự báo mức tăng 5,2%, cao nhất kể từ năm 2021, nhờ bảng cân đối hộ gia đình lành mạnh và thất nghiệp thấp, dù ông thừa nhận nhiều gia đình sẽ phải cân nhắc khó khăn về ngân sách.
Số liệu tiêu dùng yếu xuất hiện khi các dữ liệu khác đều ủng hộ biện pháp thắt chặt tiền tệ hơn nữa của FED. Lạm phát cơ bản tháng 10 tăng 0,3%, tăng tháng thứ ba liên tiếp, còn nền kinh tế tạo thêm 165.000 việc làm, gần gấp ba dự báo. Theo công cụ FedWatch của CME Group, thị trường định giá khoảng 85% khả năng Fed tăng 0,25 điểm phần trăm và khoảng 15% khả năng tăng 0,5 điểm phần trăm trong cuộc họp ngày 8 và 9/12/2026.
Phần lớn giới phân tích cho rằng tiêu dùng chậm lại chưa đủ để Fed dừng tay. Ông Preston Caldwell, chuyên gia kinh tế cấp cao của Morningstar, nhận định số liệu lạm phát đã bảo đảm cho một đợt tăng lãi suất của FED trong tháng 12. Ông Rick Rieder của BlackRock cũng coi đây là kịch bản cơ sở. Về quy mô, ông Stephen Stanley, Kinh tế trưởng về Mỹ của Santander, tin Fed chỉ tăng 0,25 điểm phần trăm lãi suất và cho rằng quan điểm của ông Waller chưa phản ánh đồng thuận trong nội bộ FED.
Chỉ báo tiếp theo sẽ là số liệu bán lẻ chính thức của Bộ Thương mại Mỹ, công bố ngày 17/11. Giới phân tích dự báo doanh số bán lẻ tăng 0,2% sau mức 0,8% của tháng 9.
RBC thận trọng hơn với dự báo doanh số bán lẻ tăng 0,1%, chủ yếu do doanh số ô tô yếu. Tổ chức này cảnh báo nếu Fed chuyển sang tăng lãi suất ở mọi cuộc họp, nhóm người tiêu dùng thu nhập thấp sẽ cắt giảm chi tiêu đáng kể trong quý I/2027. Biên bản cuộc họp tháng 10 của FED, cũng công bố trong tuần, được đánh giá là đã lạc hậu vì có trước số liệu lạm phát tháng 10.
Mỹ là một trong những thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, nên sức mua chậm lại sẽ sớm phản ánh vào đơn hàng quý I/2027 của các ngành dệt may, da giày và đồ gỗ. Mức giảm 2,6% của doanh số nội thất tại Mỹ là tín hiệu đáng lưu ý với doanh nghiệp gỗ, trong khi nhóm điện tử vẫn tăng nhưng chủ yếu nhờ giá.
Nếu FED tăng lãi suất trong tháng 12, áp lực lên tỷ giá USD/VND sẽ kéo dài, làm tăng chi phí nhập khẩu nguyên liệu và trả nợ ngoại tệ. Đây là một kịch bản mà doanh nghiệp Việt Nam nên thận trọng để điều chỉnh kế hoạch tồn kho và chủ động phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
