TP HCM chấp thuận di dời 6 lô chung cư xuống cấp tại cư xá Thanh Đa, mở bước đi mới trong chương trình cải tạo hàng trăm chung cư cũ nguy hiểm trên địa bàn.
UBND TP HCM vừa chấp thuận chủ trương di dời 6 lô chung cư gồm lô I, II, VIII, IX, X và XI thuộc cư xá Thanh Đa theo phương án bồi thường, tái định cư đã được phê duyệt trước đó.
Theo quyết định này, UBND phường Bình Quới có trách nhiệm ban hành quyết định di dời đối với toàn bộ chủ sở hữu, người sử dụng nhà tại các lô chung cư nêu trên, bao gồm cả các trường hợp đang sử dụng nhà thuộc tài sản công.
Địa phương đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức công tác di dời, bố trí tái định cư và hoàn tất các thủ tục thu hồi nhà ở thuộc tài sản công theo quy định. Sở Xây dựng TP HCM được giao tham mưu, thực hiện các thủ tục thu hồi công trình, đồng thời quản lý, hạch toán tài sản theo quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công và Thông tư 141/2025 của Bộ Tài chính.
UBND TP HCM cũng đề nghị Công ty CP Phát triển nhà Thanh Đa phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong quá trình triển khai di dời và tái định cư cho người dân.
Theo Sở Xây dựng, 6 lô chung cư này thuộc diện phải phá dỡ theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 59 Luật Nhà ở 2023. Trước đó, UBND quận Bình Thạnh (cũ) đã phê duyệt phương án bồi thường, tái định cư tại Quyết định số 4744/2025.
Do đó, các công trình trên đủ điều kiện thực hiện di dời theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 23 Nghị định 98/2024/NĐ-CP.
Cư xá Thanh Đa là một trong những khu chung cư cũ quy mô lớn của TP HCM, được xây dựng từ năm 1972. Toàn khu rộng khoảng 55 ha, riêng cụm chung cư chiếm khoảng 36 ha với 23 lô nhà ở, nằm cách trung tâm thành phố khoảng 5 km.
Theo quy hoạch ban đầu, khu vực này được phát triển khá đồng bộ với hệ thống giao thông, trường học, y tế, thương mại dịch vụ và công viên cây xanh. Mật độ xây dựng chỉ khoảng 30 - 40%, từng được xem là khu dân cư kiểu mẫu của thành phố.
Tuy nhiên sau hơn 50 năm sử dụng, nhiều lô chung cư đã xuống cấp nghiêm trọng. Tình trạng lún nứt, bong tróc, thấm dột diễn ra phổ biến, trong khi nhiều căn hộ đã bị cơi nới, cải tạo tự phát, làm gia tăng nguy cơ mất an toàn.
Theo thống kê của Sở Xây dựng TP HCM, hiện thành phố có 474 chung cư với 573 lô được xây dựng trước năm 1975 đã xuống cấp. Trong đó có 16 chung cư cấp D nguy hiểm, 116 chung cư cấp C tiềm ẩn rủi ro và 332 chung cư cấp B không còn đáp ứng yêu cầu sử dụng bình thường. Đến nay, thành phố đã tháo dỡ hoàn toàn 5 chung cư cấp D và thêm 6 công trình khác cũng đã được dỡ bỏ.
TP HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 cơ bản hoàn tất công tác chuẩn bị để cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ xây trước năm 1975 và giai đoạn 1975 - 1994. Thành phố đồng thời hướng tới hoàn thành việc sửa chữa, gia cố đối với các công trình cấp B và cấp C.
Riêng với các chung cư cấp D, TP HCM đặt mục tiêu hoàn thành xây mới toàn bộ các công trình nguy hiểm trước năm 2035, bao gồm cả những chung cư cấp D phát sinh trong thời gian tới.
Theo TS. Sử Ngọc Khương - Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam, việc TP HCM quyết liệt di dời các chung cư nguy hiểm cho thấy tư duy quản lý đã chuyển từ “vận động tự nguyện” sang ưu tiên an toàn cư dân theo tinh thần của Luật Nhà ở 2023.
Tuy nhiên, ông cho rằng thách thức lớn nhất không nằm ở khâu phá dỡ mà ở việc tạo sự đồng thuận về tái định cư, quyền lợi sau cải tạo và bài toán tài chính cho nhà đầu tư. Nếu không có cơ chế hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, tiến độ cải tạo chung cư cũ sẽ khó được đẩy nhanh trên diện rộng.
Đồng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) nhận định việc đẩy nhanh di dời các chung cư cấp D là yêu cầu cấp bách vì liên quan trực tiếp đến an toàn tính mạng của người dân.
Luật Nhà ở 2023 đã bổ sung nhiều quy định rõ ràng hơn về cưỡng chế di dời, bồi thường và tái định cư, góp phần tháo gỡ tình trạng đình trệ kéo dài nhiều năm tại các khu chung cư cũ.
Tuy vậy, để hoàn thành mục tiêu cải tạo hàng trăm chung cư xuống cấp trước năm 2035, TP HCM vẫn cần thêm các cơ chế ưu đãi đủ mạnh về quy hoạch, hệ số sử dụng đất và lựa chọn nhà đầu tư nhằm tăng tính hấp dẫn cho các dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ.
