Việc dịch chuyển từ trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ sang kênh phát hành ra công chúng vẫn cần thêm thời gian.
Trong quý I/2026, giá trị phát hành trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) đạt 40,3 nghìn tỷ đồng, tăng 60,6% so với cùng kỳ năm ngoái.
Về cơ cấu loại hình phát hành, phát hành riêng lẻ vẫn chiếm ưu thế với 64,5% tổng giá trị (gấp 12,0 lần so với cùng kỳ), trong khi phát hành đại chúng chiếm 35,5% (giảm 38,0% so với cùng kỳ).
Cập nhật tháng 4 theo dữ liệu VBMA tổng hợp từ HNX và SSC, tính đến ngày công bố thông tin 29/4/2026, có 17 đợt phát hành trái phiếu riêng lẻ trị giá 35.235 tỷ đồng và 1 đợt phát hành ra công chúng trị giá 1.000 tỷ đồng trong tháng 4/2026.
Như vậy tính chung trong 4 tháng đầu năm 2026, giá trị phát hành riêng lẻ TPDN là 62.540 tỷ đồng và giá trị phát hành ra công chúng là 15.334 tỷ đồng.
Dù tình hình phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tháng vừa qua có sự suy giảm, song thực tế sư chênh lệch - áp đảo của kênh này trên thị trường so với kênh phát hành ra công chúng, vẫn chưa thể cân bằng tỷ trọng hoặc đảo chiều so với 2025.
Trước đó, ở 2025, trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ chiếm ưu thế tuyệt đối về khối lượng và giá trị (trên 90% giá trị phát hành năm 2025), phản ánh sự ưu tiên tốc độ và tính linh hoạt của các nhà phát hành thay vì hiệu quả chi phí.
Theo phân tích của chuyên gia VDSC, sự kém sôi động của kênh phát hành đại chúng đang ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp cũng như hoạt động đầu tư của các quỹ đầu tư và quỹ hưu trí.
“Kênh phát hành ra công chúng vốn có lợi thế về chi phí nhưng chưa sôi động do thiếu vắng một cơ chế định giá minh bạch và một thị trường thứ cấp đủ thanh khoản. Lợi thế chi phí thể hiện rõ nhất ở nhóm trái phiếu phi tài chính do tính tương đồng về cấu trúc. Ngược lại, trái phiếu phát hành riêng lẻ thường có lãi suất phát hành cao hơn bởi nhiều doanh nghiệp có năng lực tín dụng yếu hơn, khó tiếp cận kênh đại chúng”, VDSC nhận định.
Để hiện thực hóa mục tiêu phục hồi và phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, Bộ Tài chính đang triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, tập trung vào cả phía doanh nghiệp phát hành và nhà đầu tư, ông Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết.
Về phía cung, trọng tâm là hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Việc hoàn thiện này được định hướng bao quát toàn bộ hoạt động, từ phát hành, giao dịch đến quản lý nhà đầu tư.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Chính phủ và Bộ Tài chính xác định kênh huy động vốn qua thị trường chứng khoán, bao gồm trái phiếu doanh nghiệp, giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Đây cũng là giải pháp quan trọng để giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng và từng bước cân bằng cũng như đa dạng hoá cấu trúc thị trường tài chính
Theo đó, Bộ Tài chính đang xây dựng Nghị định về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ để thay thế Nghị định 153/2020/NĐCP, Nghị định 65/2022/NĐ-CP và Nghị định 08/2023/NĐ-CP, tập trung làm rõ trách nhiệm của các bên tham gia, tăng cường tính minh bạch và công khai thông tin, đồng thời chuẩn hóa điều kiện đối với nhà đầu tư chuyên nghiệp
VDSC nhận định, trong tương lai, khung chính sách mới phân định rõ hai hình thức phát hành (đại chúng và riêng lẻ) được kỳ vọng sẽ thúc đẩy kênh đại chúng trở thành kênh huy động vốn chủ đạo và bền vững hơn. Theo định hướng này, nhà đầu tư cá nhân được khuyến khích tham gia chủ yếu vào kênh phát hành đại chúng, nơi có yêu cầu chặt chẽ hơn về xếp hạng tín nhiệm và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư, trong khi kênh riêng lẻ tiếp tục dành cho nhà đầu tư chuyên nghiệp với nguyên tắc tự chịu trách nhiệm.
Bên cạnh phát hành mới với tỷ trọng áp đảo là trái phiếu riêng lẻ, VBMA ghi nhận trong tháng 4, các doanh nghiệp đã mua lại 16.663 tỷ đồng trái phiếu trước hạn, tăng 37,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong 8 tháng còn lại của năm 2026, theo VBAM, giá trị đáo hạn ước tính là 158.758 tỷ đồng.
Về tình hình công bố thông tin bất thường, có 4 mã trái phiếu chậm trả lãi, gốc trị giá 120 tỷ đồng trong tháng 4. Trên thị trường thứ cấp, tổng giá trị giao dịch TPDN riêng lẻ trong tháng 4/2026 đạt 131.020 tỷ đồng, bình quân đạt 6.551 tỷ đồng/phiên, giảm 5% so với bình quân tháng 3/2026.
