Các ngân hàng có lợi thế về hạn mức tín dụng (như MBB, HDB, VPB) sẽ cần tăng cường huy động để tài trợ kế hoạch tăng trưởng tín dụng tham vọng (+35%).
Các ngân hàng khác có ít hạn mức hơn dù không muốn nhưng cũng sẽ phải gia nhập cuộc đua lãi suất huy động để giữ khách hàng.
Xu hướng lãi suất huy động trên thị trường 1 vấn đang tăng, cộng với nhu cầu vốn để đáp ứng giải ngân cho vay trong quý 2, sẽ là các yếu tố khiến lãi suất huy động khó hạ nhiệt. Xu hướng này dự báo có thể tiếp tục trong những tháng cuối năm chứ không chỉ riêng cho quý 2.
Trên thị trường liên ngân hàng, lãi suất trong những ngày qua ở các kỳ hạn đã tăng trở lại. Xung đột Trung Đông, rủi ro lạm phát, áp lực tỷ giá... với tiến trình hạ lãi suất của Fed và các NHTW lớn của thế giới có thể giữ nguyên mức lãi suất hoặc thậm chí đảo chiều, đang căng thêm.
Nhìn nhận diễn biến ở cả 2 thị trường, Chứng khoán BIDV (BSC) nhận định, lãi suất thị trường 2 biến động mạnh và khó lường, lãi suất thị trường 1 có xu hướng tăng lên mặt bằng mới.
Theo đó, trong chiều dài 1 tháng trở lại đây, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng biến động tương đối mạnh, có thời điểm ghi nhận những con số thường chỉ được nhìn thấy vào thời kì khủng hoảng. Trong ngắn hạn, BSC cho rằng nền lãi suất thị trường 2 sẽ còn duy trì ở mức cao để kiểm soát áp lực tỷ giá.
Lãi suất trên thị trường 1 duy trì xu hướng tăng rõ ràng và không nằm ngoài kì vọng. "Chúng tôi đã thấy xuất hiện nhiều hơn những mức lãi suất tiền gửi 8-9%/năm cho khách hàng ưu tiên thời gian gần đây", chuyên gia BSC cho biết.
Lưu ý rằng các ngân hàng có lợi thế về hạn mức tín dụng (như MBB, HDB, VPB) sẽ cần tăng cường huy động để tài trợ kế hoạch tăng trưởng tín dụng tham vọng (+35%), các ngân hàng khác có ít hạn mức hơn dù không muốn nhưng cũng sẽ phải gia nhập cuộc đua lãi suất huy động để giữ khách hàng.
Trong đó, lưu ý các ngân hàng có thị phần tín dụng lớn, có vốn quốc doanh như BID, VCB, CTG trong năm nay, song song với kỳ vọng về các kế hoạch tăng vốn, là cơ hội mở rộng dư nợ tín dụng. Nhu cầu huy động cũng tăng theo để đáp ứng nguồn vốn, đặc biệt khi các nhà băng này không còn được hưởng lợi thế tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước bị loại trừ 100% khỏi tổng tiền gửi khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay/tổng tiền gửi (LDR) như trước đây.
Dù vậy, hơn 406.000 tỷ đồng, tăng gần 11% so với cuối năm 2024 của tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại BID, CTG, VCB vẫn là nguồn vốn quan trọng giúp giảm bớt áp lực huy động từ dân cư, tạo dư địa để các nhà băng này thực hiện vai trò "chủ lực" điều tiết thị trường.
Từ đầu năm, hầu hết các ngân hàng đều kì vọng rằng lãi suất VND có thể hạ nhiệt dần khi Fed tiếp tục cắt giảm lãi suất, tuy nhiên với những biến số mới là chiến sự Trung Đông, kì vọng này đang bị suy yếu. Theo tính toán của đôi ngũ TCB CIBG Research, trong kịch bản chiến sự leo thang, lãi suất VND kỳ hạn 6 tháng có thể tăng thêm khoảng 1,4 điểm % so với đầu năm.
Các biến số mới từ vĩ mô cũng đang làm thay đổi dự phóng của nhiều tổ chức về khả năng giữ mặt bằng lãi suất huy động và lãi suất cho vay đã được đưa ra từ đầu năm. Một kịch bản tăng lãi suất điều hành không được kỳ vọng xảy ra, khi điều này sẽ trực tiếp đẩy lãi suất cho vay có thể tăng thêm, tạo thêm gánh nặng chi phí vốn cho các doanh nghiệp và các thành phần kinh tế, cản trở tăng trưởng để đóng góp cho đích nhắm tăng trưởng GDP cao từ 10% đầy thách thức ở năm 2026, một chuyên gia nhấn mạnh.
Trước đó, các nhà phân tích BSC ước tính rằng lãi suất huy động bình quân 12 tháng tăng 1 điểm % có thể khiến tỷ lệ CASA toàn ngành giảm ~1,5 điểm %. Các chuyên gia cho biết nhận thấy rủi ro điều chỉnh giảm với dự báo NIM toàn ngành 2026 khi chi phí vốn có thể tăng mạnh hơn dự kiến. Yếu tố được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện thanh khoản hệ thống về nửa cuối năm là việc thúc đấy giải ngân đầu tư công từ nguồn ngân hàng, tuy nhiên cần theo dõi thêm để có cơ sở đáng tin cậy hơn.
Hiện tại, NIM bình quân của ngân hàng danh sách theo dõi ghi nhận mức 3,1% trong 2025, giảm 32 điểm cơ bản so với 2024 và đã ở mức thấp nhất trong 5 năm qua. Song ngay cả như vậy, cải thiện NIM sẽ không được đánh giá cao hiệu quả nếu các nhà băng duy trì phương án điều chỉnh lãi suất vay cao hơn tương ứng với xu hướng điều chỉnh huy động bằng lãi suất.
