Trợ lực cho doanh nghiệp vận tải

Để duy trì chuỗi cung ứng và giữ chân khách hàng, nhiều doanh nghiệp buộc phải chấp nhận kịch bản "ngược đời": Cắt lỗ để duy trì hoạt động, khi chi phí đầu vào tăng vọt nhưng giá cước không thể điều chỉnh tương xứng.

Những ngày gần đây, giá xăng dầu “nhảy múa” không ngừng đã tạo áp lực đè nặng lên tình hình hoạt động của các doanh nghiệp vận tải trên cả nước.

Khi "máu" của ngành vận tải không ngừng tăng giá

Xăng dầu vốn được ví như "mạch máu" của hoạt động vận tải, chiếm từ 30% đến 40% tổng chi phí cấu thành giá dịch vụ. Chỉ cần một biến động nhỏ trên bảng giá xăng dầu thế giới cũng đủ khiến các bảng tính lợi nhuận của doanh nghiệp đảo lộn. Trong thời gian qua, biểu đồ giá xăng dầu liên tục biến động với những đợt điều chỉnh tăng mạnh, tạo ra một áp lực cộng dồn khủng khiếp lên vai các nhà xe và đơn vị logistics.

Thực trạng này đẩy doanh nghiệp vào thế "lửa đốt sau lưng". Nếu tăng giá cước ngay lập tức theo giá xăng, doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ bị khách hàng quay lưng, thậm chí là vi phạm các hợp đồng dài hạn đã ký kết từ trước. Ngược lại, nếu giữ nguyên giá, mỗi km xe chạy là một khoản chi phí thâm hụt trực tiếp vào vốn lưu động.

Cái khó bó cái khôn, khi những con tính trên giấy tờ không còn theo kịp thực tế khắc nghiệt, các doanh nghiệp vận tải rơi vào tình cảnh "tiến thoái lưỡng nan". Những con số thâm hụt không chỉ nằm trên báo cáo tài chính mà hiện hữu rõ rệt ngay tại hiện trường vận hành. Tại các bến xe lớn và các cảng logistics, bầu không khí ảm đạm bao trùm. Nhiều chủ xe chia sẻ rằng, họ đang rơi vào tình cảnh càng chạy càng lỗ, nhưng nếu cho xe đắp chiếu thì thiệt hại còn lớn hơn do chi phí bãi đỗ, bảo trì và lãi vay ngân hàng vẫn đều đặn gõ cửa hàng tháng.

Mặt khác, các doanh nghiệp cũng không thể phản ứng ngay bằng việc tăng giá cước tương ứng. Vì vậy, phần chi phí nhiên liệu tăng thêm gần như doanh nghiệp phải tự hấp thụ trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là nguyên nhân trực tiếp làm biên lợi nhuận bị thu hẹp rất nhanh, thậm chí nhiều tuyến vận tải rơi vào tình trạng càng chạy càng lỗ nhưng vẫn phải duy trì để giữ khách, giữ tuyến và giữ thị phần.

Ông Đặng Thế Phương - Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hải Phòng bày tỏ: “Nhiều doanh nghiệp phải chấp nhận giảm lợi nhuận, thậm chí chịu lỗ để giữ khách hàng, tránh đứt gãy chuỗi cung ứng”.

Để ổn định hoạt động sản xuất kinh doanh trước biến động xăng dầu, một số doanh nghiệp đã điều chỉnh giá cước nhưng mức tăng phổ biến chỉ khoảng 10%, trong khi cần tăng khoảng 30% mới có thể bù đắp chi phí.

Theo ông Khúc Hữu Thanh Hải - Giám đốc Công ty CP Vận tải Thương mại và Dịch vụ Đất Cảng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hải Phòng, để bù đắp chi phí, các doanh nghiệp vận tải phải điều chỉnh giá cước vận tải, với mức tăng từ 15-30%. Tuy nhiên, việc tăng giá lại làm giảm sức cạnh tranh và có nguy cơ mất khách hàng, do vậy thực tế hiện nay các doanh nghiệp vận tải hành khách mới chỉ tăng từ 8-10% do lo ngại nếu tăng cao thì lượng khách sẽ giảm mạnh dẫn đến doanh thu của doanh nghiệp sụt giảm. Do đó, với mức tăng giá cước hiện nay mới chỉ bù được khoảng 30-45% so với chi phí nhiên liệu mà doanh nghiệp phải chi trả so với trước, phần chi phí còn lại, doanh nghiệp buộc phải tự "gánh" khiến hiệu quả kinh doanh tiếp tục bị thu hẹp. Doanh nghiệp hiện đứng trước lựa chọn rất khó, nếu tăng giá cước sẽ mất khách, nhưng nếu không tăng thì không thể bù đắp chi phí. Đây là áp lực rất lớn đối với hoạt động vận tải.

Cùng quan điểm với ông Hải, ông Nguyễn Quang Thái - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Vận tải ô tô Quảng Ninh bày tỏ: “Mục tiêu chính của chúng tôi bây giờ là giữ gìn uy tín thương hiệu chất lượng, đồng thời đảm bảo ổn định công việc cho người lao động”.

Không chỉ chi phí đầu vào tăng, áp lực dòng tiền cũng gia tăng khi các nhà cung cấp nhiên liệu rút ngắn thời gian công nợ, thậm chí yêu cầu thanh toán ngay. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là đơn vị có đội xe lớn, gặp khó trong việc xoay vòng vốn.

Đặc biệt, giá xăng dầu tăng mạnh trong thời gian dài sẽ bào mòn nghiêm trọng hiệu quả sản xuất kinh doanh, nhất là với các doanh nghiệp vận tải vừa và nhỏ, duy trì hiệu quả lợi nhuận để quay vòng vốn tái đầu tư phương tiện, mở rộng dịch vụ.

Cần những trợ lực để doanh nghiệp không "đứt băng chuyền"

Để ứng phó với tình hình xăng dầu tăng cao, nhiều doanh nghiệp đã nhanh chóng tối ưu lộ trình khai thác. Một số đơn vị giảm chuyến, giãn chuyến, gộp chuyến hoặc tạm dừng những tuyến có hệ số sử dụng thấp. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp cũng đang nghiên cứu, tính toán từng bước chuyển đổi xanh, phát triển bền vững, sử dụng công nghệ và tiết kiệm nhiên liệu. Với vận tải hàng hóa, doanh nghiệp cố gắng tối ưu cung đường, hạn chế xe chạy rỗng, gom hàng nhiều điểm, tăng hiệu suất đầu xe. Với taxi và xe hợp đồng, doanh nghiệp siết chặt quản lý nhiên liệu, kiểm soát số km, thời gian chờ và tỷ lệ khai thác.

Ông Đoàn Thế Xuyên - Giám đốc Công ty TNHH Phúc Xuyên mong mỏi: “Phúc Xuyên cũng như nhiều doanh nghiệp vận tải khác cũng đã điều chỉnh giá sao cho người dân vẫn tiếp cận được. Chúng tôi chấp nhận chịu một phần tổn thất để giữ chân khách hàng. Thời gian tới, chúng tôi rất mong nhận được các cơ chế hỗ trợ chuyển đổi xanh, hỗ trợ lãi suất sau đầu tư, bến bãi đỗ xe…”

Xuất phát từ thực tiễn trên, để vượt khó cùng doanh nghiệp vận tải trong bối cảnh khó khăn như hiện nay, Chính phủ cần sớm bảo đảm nguồn cung xăng dầu ổn định, tránh gián đoạn. Đồng thời, nghiên cứu sử dụng linh hoạt Quỹ bình ổn giá để hạn chế biến động lớn.

Bên cạnh đó, các cơ quan thuế khi thanh tra, kiểm tra cần tính đến yếu tố biến động giá nhiên liệu, tránh loại bỏ các chi phí hợp lý của doanh nghiệp theo cách áp dụng cứng nhắc. Liên quan đến vấn đề vốn, các doanh nghiệp vận tải đều đang mong mỏi các cơ quan chức năng chỉ đạo hệ thống ngân hàng giảm lãi suất, nới hạn mức tín dụng, tạo điều kiện để doanh nghiệp tăng khả năng quay vòng vốn trong giai đoạn khó khăn.

Để tháo gỡ nút thắt này, bên cạnh nỗ lực tự thân của doanh nghiệp, rất cần những chính sách hỗ trợ kịp thời từ phía cơ quan quản lý như: Xem xét giảm thêm các loại thuế bảo vệ môi trường, thuế nhập khẩu xăng dầu trong những giai đoạn cao điểm. Thêm nữa việc hỗ trợ lãi suất cho các gói vay ưu đãi cho doanh nghiệp vận tải để tái cấu trúc đội xe hoặc bổ sung vốn lưu động. Đặc biệt, cần sự linh hoạt và dự báo sớm hơn trong điều hành giá xăng dầu để doanh nghiệp chủ động phương án kinh doanh.

Được biết, tại mỗi địa phương trên cả nước cũng cần nhanh chóng chủ động triển khai các giải pháp bình ổn giá cước vận tải, ngăn chặn tình trạng lợi dụng biến động giá nhiên liệu để tăng giá bất hợp lý. Đồng thời, yêu cầu các cơ quan chức năng theo dõi sát tác động đến giá cước vận tải, đồng thời tăng cường quản lý việc kê khai, niêm yết giá, tránh tình trạng điều chỉnh thiếu căn cứ.

Không những vậy, yêu cầu các đơn vị rà soát, tối ưu phương án tổ chức hoạt động vận tải, bố trí phương tiện phù hợp với nhu cầu thực tế, hạn chế tình trạng xe chạy rỗng nhằm tiết kiệm nhiên liệu, nâng cao hiệu quả khai thác, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh. Bên cạnh đó, đẩy mạnh chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng điện, năng lượng sạch, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.