Trung Quốc đã mua lượng vàng kỷ lục nhằm giảm phụ thuộc vào USD, tạo sàn đỡ vững chắc cho giá kim loại quý và thúc đẩy xu hướng đa dạng hóa dự trữ toàn cầu.
Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã liên tục mua vàng trong 23 tháng qua. Riêng tháng 9, PBoC đã bổ sung khoảng 23 tấn vàng, mức mua vào hàng tháng lớn nhất trong gần ba năm qua.
Dữ liệu hải quan cho thấy nước này đã chi khoản tiền kỷ lục 158,8 tỷ USD để nhập khẩu hơn 1.000 tấn vàng trong 8 tháng đầu năm 2026. Con số này vượt xa mức 96,5 tỷ USD và 886 tấn vàng được nhập khẩu trong cả năm 2025.
Động thái mua vàng mạnh mẽ này phản ánh nỗ lực của Trung Quốc nhằm giảm sự phụ thuộc vào đồng USD, cũng như việc các hộ gia đình Trung Quốc thiếu các kênh đầu tư an toàn thay thế. Các chuyên gia phân tích dự báo nhu cầu đối với vàng thỏi sẽ vẫn duy trì ở mức cao trong bối cảnh nền kinh tế đang gặp nhiều khó khăn.
Việc Trung Quốc tích trữ vàng diễn ra trong bối cảnh giá kim loại này đang giảm. Giá vàng đã giảm hơn 8% trong tháng 9 xuống còn khoảng 4.176 USD/ounce, sau khi chạm mức kỷ lục trên 5.500 USD vào tháng 1/2026.
Theo dữ liệu của Bộ Tài chính Mỹ, Trung Quốc đã giảm lượng nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ xuống 618 tỷ USD vào tháng 7, mức thấp nhất trong 18 năm, trong bối cảnh quốc gia này tiếp tục đa dạng hóa kho dự trữ ngoại hối của mình.
Ông Aakash Doshi, Giám đốc chiến lược về vàng tại State Street Investment Management dự báo giá vàng sẽ tăng lên mức 4.750 - 5.500 USD/ounce vào cuối quý I năm 2027, nhờ được thúc đẩy bởi nhu cầu mạnh mẽ.
Theo các nhà phân tích, nhu cầu vàng tại Trung Quốc cũng được thúc đẩy bởi vị thế của vàng như một kênh trú ẩn an toàn. Người tiêu dùng trong nước, vốn lo ngại về tình trạng khó khăn của nền kinh tế, đang tích cực mua vào các sản phẩm vàng như trang sức, vàng thỏi và tiền xu vàng.
Ông Ole Hansen, Giám đốc chiến lược hàng hóa tại Saxo Bank nhận định, một yếu tố khác thúc đẩy đợt mua vàng chưa từng có tiền lệ này là kế hoạch của Trung Quốc nhằm xây dựng một thị trường vàng nội địa sâu rộng hơn, qua đó thúc đẩy việc bổ sung kho dự trữ.
Nhu cầu vàng của Trung Quốc đã giúp kim loại quý này trụ vững trước những áp lực lẽ ra có thể khiến giá giảm sâu hơn, trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cao kìm hãm nhu cầu đối với loại tài sản không sinh lãi này. Thông thường, giá vàng sẽ giảm khi lãi suất tăng.
Khảo sát năm 2026 của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy 74% ngân hàng trung ương tham gia khảo sát dự báo tỷ trọng USD trong dự trữ toàn cầu sẽ giảm ở mức vừa phải hoặc đáng kể trong 5 năm tới, trong khi vàng được kỳ vọng gia tăng vai trò. Động lực chính đến từ nhu cầu đa dạng hóa tài sản, phòng ngừa rủi ro địa chính trị và củng cố năng lực trú ẩn trước bất ổn.
Nếu xu hướng mua ròng vàng của các ngân hàng trung ương tiếp diễn, đây sẽ là lực đỡ quan trọng cho nhu cầu vàng toàn cầu trong trung hạn. Đáng chú ý, sự dịch chuyển này không đơn thuần phản ánh quyết định đầu tư, mà còn cho thấy sự điều chỉnh trong tư duy quản trị dự trữ quốc gia: vàng ngày càng được coi trọng như một tài sản chiến lược, giúp các nền kinh tế đa dạng hóa dự trữ và giảm mức độ phụ thuộc vào những biến động của hệ thống tài chính, tiền tệ quốc tế.
Các chuyên gia cho rằng, các nền kinh tế mới nổi như Việt Nam nên tăng nhẹ tỷ trọng vàng trong dự trữ ngoại hối quốc gia ở những nhịp điều giảm sâu của thị trường quốc tế, giảm mức độ phụ thuộc vào một đồng tiền đơn lẻ nhằm nâng cao năng lực chống chịu trước căng thẳng địa chính trị.
