Thanh toán số thông minh đang trở thành một động lực quan trọng, giúp doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch tài chính, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn và tăng cường năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế số.
Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số, các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) ngày càng được kỳ vọng sẽ trở thành động lực cho giai đoạn tăng trưởng kinh tế tiếp theo. Thanh toán số thông minh đang trở thành một động lực quan trọng, giúp doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch tài chính, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn và tăng cường năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế số.
Xây dựng nền tảng tăng trưởng cho doanh nghiệp SME
Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới trong hành trình chuyển đổi số. Khi công nghệ số ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực, trọng tâm hiện nay là hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) nâng cao năng lực, tăng cường khả năng thích ứng và quản trị tài chính để tham gia sâu rộng hơn vào nền kinh tế số.
Định hướng này được thể hiện rõ qua Đề án Hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp SME giai đoạn 2026 - 2030 (theo Quyết định số 433/QĐ-TTg của Chính phủ). Với việc SME chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, khả năng thích ứng với chuyển đổi số của khu vực này sẽ đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng suất, tăng cường sức cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy các SME vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Bên cạnh những hạn chế về nguồn lực, nhiều doanh nghiệp nhỏ vẫn gặp khó khăn trong quản lý tài chính, nâng cao hiệu quả vận hành và tiếp cận nguồn vốn. Theo Hiệp hội Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa Việt Nam, gần 60% SME gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng, đặc biệt trong giai đoạn đầu phát triển. Nhiều hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn phụ thuộc nhiều vào giao dịch tiền mặt và các quy trình thủ công, khiến tính minh bạch tài chính còn hạn chế và việc xây dựng hồ sơ tín dụng chính thức trở nên khó khăn hơn.
Trong khi đó, môi trường kinh doanh tại Việt Nam cũng đang thay đổi nhanh chóng. Việc mở rộng sử dụng hóa đơn điện tử, yêu cầu ngày càng cao về minh bạch tài chính cùng xu hướng ứng dụng công nghệ trong hoạt động kinh doanh đang đặt ra những yêu cầu mới đối với cách doanh nghiệp vận hành. Trong bối cảnh này, số hóa không còn đơn thuần là giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động, mà trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp duy trì năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Đây cũng là lúc thanh toán số phát huy vai trò vượt ra ngoài chức năng thanh toán đơn thuần.
Biến giao dịch thành cơ hội
Nếu như trước đây, thanh toán số chủ yếu được xem là công cụ giúp giao dịch nhanh chóng và thuận tiện hơn, thì ngày nay, chúng còn tạo ra nguồn dữ liệu kinh doanh có giá trị. Mỗi giao dịch số đều tạo nên dữ liệu giao dịch đáng tin cậy, giúp doanh nghiệp quản lý dòng tiền hiệu quả hơn, theo dõi kết quả hoạt động và từng bước hình thành hồ sơ tài chính số.
Khi các tổ chức tài chính ngày càng áp dụng phương pháp đánh giá tín dụng dựa trên dữ liệu, lịch sử giao dịch và dòng tiền có thể phản ánh đầy đủ và chính xác hơn tình hình hoạt động của doanh nghiệp. Điều này mở ra cơ hội mới cho các SME chưa có nhiều tài sản thế chấp hoặc chưa có lịch sử tài chính đầy đủ, giúp họ tiếp cận các dịch vụ tài chính chính thức dễ dàng hơn. Theo đó, thanh toán số không còn chỉ là một phương thức thanh toán, mà đang trở thành nền tảng cho quá trình chuẩn hóa hoạt động kinh doanh, mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn vốn cho mọi doanh nghiệp và tăng trưởng bền vững.
Khi Việt Nam bước vào giai đoạn tiếp theo của quá trình phát triển kinh tế số, câu chuyện không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ doanh nghiệp chấp nhận thanh toán số, mà còn là giúp hoạt động kinh doanh trở nên minh bạch hơn, kết nối hiệu quả hơn và có vị thế thuận lợi hơn để cạnh tranh trong nền kinh tế được dẫn dắt bởi dữ liệu.
Thúc đẩy SME phát triển từ góc tiếp cận hệ sinh thái
Đối với Mastercard, việc hỗ trợ SME chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở các giải pháp thanh toán. Công ty tin rằng để giúp doanh nghiệp nhỏ tham gia toàn diện vào nền kinh tế số, cần có sự kết nối chặt chẽ giữa bốn nền tảng cốt lõi: khả năng tiếp cận các công cụ số, nâng cao năng lực kinh doanh, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính và kiến tạo một môi trường số an toàn, đáng tin cậy. Tại Việt Nam, Mastercard hợp tác chặt chẽ với các ngân hàng, công ty fintech và các đối tác trong hệ sinh thái để củng cố từng nền tảng này, giúp SME phát triển với khả năng chống chịu tốt hơn, hồ sơ tài chính minh bạch hơn và tự tin bứt phá.
Một trong những trọng tâm hiện nay là mở rộng khả năng tiếp cận các giải pháp chấp nhận thanh toán với chi phí hợp lý cho các tiểu thương, hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ. Thông qua các công nghệ như SoftPOS và SoundBox, Mastercard hỗ trợ các tổ chức tài chính và đơn vị thanh toán giúp doanh nghiệp dễ dàng chấp nhận thanh toán số mà không cần đầu tư lớn vào thiết bị phần cứng. Bằng cách giảm rào cản tiếp cận, các giải pháp này giúp doanh nghiệp dễ tiếp cận thanh toán số hơn, đồng thời nâng cao hiệu quả vận hành và cải thiện trải nghiệm khách hàng.
Không chỉ dừng lại ở thanh toán, Mastercard còn đồng hành cùng các doanh nghiệp trong quá trình số hóa hoạt động kinh doanh. Thông qua quan hệ hợp tác với ứng dụng Sổ Bán Hàng, Mastercard hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ tiếp cận các công cụ số để quản lý hàng tồn kho, quản lý nguồn hàng và vận hành hoạt động kinh doanh hằng ngày, từ đó nâng cao năng suất và tăng cường khả năng chống chịu trước những biến động của thị trường.
Mastercard cũng hợp tác với các tổ chức tài chính để phát triển những giải pháp được thiết kế phù hợp với nhu cầu của SME, từ quản lý chi phí, tối ưu dòng tiền đến hỗ trợ vốn lưu động. Một ví dụ tiêu biểu là Thẻ tín dụng doanh nghiệp VPBank CommCredit, được Mastercard và VPBank phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu thiết thực của các hộ kinh doanh và tiểu thương.
Hiểu rằng chuyển đổi số thành công đòi hỏi sự kết hợp giữa công nghệ và năng lực con người, Mastercard cũng đầu tư vào các chương trình nâng cao kỹ năng tài chính và kỹ năng số cho các chủ doanh nghiệp. Thông qua chương trình Strive Women (hợp tác cùng tổ chức CARE tại Việt Nam), công ty hỗ trợ các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ và các SME thông qua hoạt động đào tạo, phát triển kỹ năng số và cung cấp nguồn lực nhằm nâng cao năng lực tài chính cũng như năng lực vận hành. Nỗ lực này tiếp nối thành công của chương trình Ignite (được Quỹ Mastercard Impact tài trợ), giúp hỗ trợ tiếp cận hơn 1.500 tỷ đồng vốn vay và hỗ trợ trực tiếp hơn 47.000 doanh nhân tại Việt Nam. Kết quả cho thấy 80% người tham gia ghi nhận doanh thu tăng sau chương trình, trong khi 86% cho biết họ tự tin hơn trong việc quản lý doanh nghiệp.
Khi các doanh nghiệp ngày càng số hóa và mở rộng quy mô, việc bảo đảm người tiêu dùng có thể giao dịch trên những nền tảng an toàn và đáng tin cậy cũng trở nên quan trọng không kém. Vì vậy, Mastercard đang triển khai các công nghệ tiên tiến như token hóa (tokenization), mã khóa thanh toán (Payment Passkeys) và hệ thống phát hiện gian lận dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm giảm thiểu rủi ro và mang đến trải nghiệm thanh toán an toàn, liền mạch, hướng tới mục tiêu xây dựng hệ sinh thái thanh toán được token hóa hoàn toàn tại Việt Nam vào năm 2027.
Những nỗ lực này phản ánh cam kết dài hạn của Mastercard trong việc hỗ trợ SME không chỉ chuyển đổi số mà còn mở rộng quy mô, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Trong bối cảnh kinh tế số Việt Nam tiếp tục phát triển, Mastercard sẽ tiếp tục đồng hành xây dựng một hệ sinh thái thanh toán an toàn, toàn diện và vững mạnh, nơi mọi doanh nghiệp, bất kể quy mô, đều có cơ hội phát triển và bứt phá.
