Liên tiếp các vụ thuốc giả, sữa giả, thực phẩm chức năng chứa chất cấm bị phát hiện đang đặt ra câu hỏi về những “khe hở” trong kiểm soát sản phẩm liên quan tới sức khỏe.
Liên tiếp các vụ việc liên quan thuốc giả, sữa giả và mới đây là thực phẩm chức năng chứa chất cấm bị phát hiện đang khiến dư luận không khỏi lo ngại về mức độ an toàn của các sản phẩm chăm sóc sức khỏe lưu thông trên thị trường. Việc phát hiện thực phẩm chức năng chứa chất cấm tiếp tục nối dài danh sách các sai phạm liên quan nhóm hàng ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe người tiêu dùng.
Điều đáng nói, các sản phẩm này thường được quảng cáo với hình thức chuyên nghiệp, gắn mác nguồn gốc rõ ràng, thậm chí có sự tham gia quảng bá của người nổi tiếng hoặc các kênh bán hàng trực tuyến có lượng tiếp cận lớn. Đây cũng là lý do khiến người tiêu dùng rất khó tự nhận biết đâu là sản phẩm an toàn nếu chỉ dựa vào bao bì, quảng cáo hoặc lời giới thiệu trên mạng xã hội.
Các vụ việc liên tiếp bị phát hiện thời gian qua cũng cho thấy thị trường thực phẩm chức năng vẫn tồn tại không ít “khe hở” trong hoạt động quản lý, hậu kiểm và kiểm soát lưu thông hàng hóa.
Trong bối cảnh thương mại điện tử và hoạt động bán hàng trực tuyến phát triển mạnh, sản phẩm có thể tiếp cận người tiêu dùng rất nhanh, trong khi công tác hậu kiểm nhiều thời điểm vẫn chủ yếu diễn ra sau khi hàng hóa đã lưu thông rộng trên thị trường.
Lợi nhuận lớn từ thị trường thực phẩm chức năng cũng được xem là một trong những nguyên nhân khiến không ít tổ chức, cá nhân bất chấp quy định để đưa sản phẩm vi phạm ra thị trường. Thực phẩm chức năng là nhóm hàng tác động trực tiếp tới sức khỏe nên yêu cầu về kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm của các đơn vị phân phối cần được đặt ở mức cao hơn.
Cuộc chiến chống hàng giả, hàng kém chất lượng hiện nay vì thế không thể chỉ dừng ở việc xử lý từng vụ việc riêng lẻ, mà cần siết đồng bộ từ khâu sản xuất, quảng cáo đến hệ thống phân phối và bán hàng trực tuyến.
Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Tạ Anh Tuấn – Giám đốc Công ty Luật TNHH Tạ Anh Tuấn cho rằng việc liên tiếp phát hiện các sản phẩm thuốc giả, sữa giả hay thực phẩm chức năng chứa chất cấm cho thấy yêu cầu siết chặt cơ chế hậu kiểm và kiểm soát thị trường đang trở nên cấp thiết hơn.
Theo luật sư, điều đáng lo hiện nay là nhiều sản phẩm vi phạm có hình thức rất chuyên nghiệp, được quảng bá mạnh trên môi trường mạng nên người tiêu dùng rất khó phân biệt bằng cách thông thường.
“Trong nhiều trường hợp, người dân gần như chỉ biết sản phẩm vi phạm sau khi cơ quan chức năng vào cuộc hoặc vụ việc đã gây ảnh hưởng trên diện rộng”, Luật sư Tạ Anh Tuấn nhận định.
Theo ông, cùng với việc xử lý các cơ sở vi phạm, cần làm rõ trách nhiệm của các đơn vị tham gia quảng cáo, phân phối và tiêu thụ sản phẩm, đặc biệt trên các nền tảng trực tuyến.
Luật sư Tạ Anh Tuấn cũng cho rằng nếu chỉ xử lý theo từng vụ việc riêng lẻ mà không siết đồng bộ cơ chế kiểm soát, các sai phạm tương tự rất dễ tiếp tục tái diễn.
“Các sản phẩm liên quan trực tiếp tới sức khỏe người dân không thể quản lý theo kiểu chạy theo xử lý hậu quả. Điều quan trọng là phải nâng hiệu quả kiểm soát từ sớm, từ xa và tăng khả năng truy xuất, cảnh báo rủi ro ngay trong quá trình lưu thông hàng hóa”, Luật sư Tạ Anh Tuấn nhấn mạnh.
