Doanh số bán ô tô Nhật tại Đông Nam Á ngày càng giảm. Một loạt hãng xe Nhật Bản đã tháo chạy, vị thế cứ “đuối” dần.
Theo hãng tin Nikkei (Nhật Bản), doanh số bán ô tô Nhật tại 6 quốc gia Đông Nam Á gồm Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam, Philippines và Singapore năm 2025 đã sụt giảm 22% so với năm 2019.
Trong khi doanh số của 6 hãng xe lớn nhất Nhật Bản tại Mỹ vẫn duy trì ổn định ở mức 6 triệu chiếc, thì tại thị trường Đông Nam Á đang “đuối sức” dần. Năm 2025 tại Thái Lan và Indonesia doanh số bán giảm từ 8-9%, tại Việt Nam và Singapore giảm 6%, còn tạo Malaysia và Philippines giảm 3-4% so với 2024.
Tại Thái Lan, một loạt các hãng xe Nhật Bản đã tháo chạy. Honda từng đứng thứ hai tại Thái Lan về doanh số bán trong nhiều năm, chỉ sau Toyota. Nhưng đã quyết định đóng cửa một nhà máy ở tỉnh Ayutthaya từ đầu năm 2025. Mitsubishi thường xuyên lọt vào nhóm các hãng xe bán chạy tại Thái Lan. Tuy nhiên, do doanh số giảm, đã thông báo kế hoạch đóng cửa nhà máy thứ 3 vào giữa năm 2027. Nissan cũng đóng cửa nhà máy sản xuất ô tô tại tỉnh Samut Prakan. Đây là nhà máy có công suất lớn nhất của Nissan tại Đông Nam Á, với 220.000 chiếc/năm. Suzuki đã dừng hoạt động nhà máy sản xuất ô tô duy nhất tại Thái Lan từ cuối năm 2025. Subaru đã ngừng hoạt động lắp ráp xe tại nhà máy ở Thái từ giữa năm 2024.
Tại Indonesia các hãng xe Nhật từng nắm giữ hơn 90% thị phần vào năm 2012. Nhưng đến năm 2025, con số này đã giảm xuống dưới 90%.
Điểm chung là sự trỗi dậy của các đối thủ đến từ Trung Quốc. Tại Thái Lan và Indonesia các hãng xe năng lượng mới ngày càng mở rộng thị phần. Giá rẻ, trang bị hiện đại, sản phẩm ra mắt liên tục, lại được hưởng chính sách ưu đãi của chính phủ nên có lợi thế rõ rệt, thu hút đông đảo người tiêu dùng. Thị phần ô tô Trung Quốc tại Thái Lan đã tăng lên 22%, còn tại Indonesia 10% khi năm 2025 kết thúc.
Không chỉ đối đầu với các thương hiệu Trung Quốc, xe Nhật còn phải chống lại các thương hiệu nội địa Đông Nam Á. Tại Việt Nam doanh số bán một số hãng xe như Toyota, Mitsubishi, Honda vẫn tăng nhưng không còn cao, trong khi các hãng khác đã giảm. Tổng doanh số bán của tất cả các hãng xe Nhật Bản tại Việt Nam cộng lại, chưa bằng doanh số bán của hãng xe VinFast nội địa với 175.000 xe. VinFast đã phát triển danh mục sản phẩm đa dạng từ xe điện mini đến SUV 7 chỗ, và chiếm một phần ba tổng thị trường ô tô Việt Nam.
Tại Malaisia thị trường ô tô lớn nhất Đông Nam Á năm 2025, thì 2 thương hiệu xe nội đia là Perodua và Proton hiện chiếm tới 60% doanh số toàn quốc, ngoài ra còn xe của Trung Quốc ngày càng hiện diện nhiều giành thị phần.
Giới chuyên môn nhận định tốc độ thích nghi của các hãng Nhật là “quá chậm so với mức độ biến động của thị trường”. Tâm lý cẩn trọng trong việc đổi mới và phụ thuộc vào chuỗi cung ứng truyền thống, khiến các hãng xe Nhật xoay chuyển chậm.
Trong hoàn cảnh này, các hãng xe Nhật Bản như Toyota, Honda, Suzuki và Mitsubishi đang điều chỉnh chiến lược theo hướng mở rộng dòng xe hybrid để tận dụng chính sách ưu đãi thuế và tái cơ cấu sản xuất để cạnh tranh.
Các dự báo cho thấy, thị trường ô tô Đông Nam Á sẽ tiếp tục khốc liệt. Khi các quốc gia trong khu vực đồng loạt thúc đẩy mục tiêu trung hòa carbon và phát triển ngành công nghiệp xe điện nội địa. Những hãng xe Nhật vốn quen với địa vị dẫn đầu sẽ cần phải thay đổi tư duy từ “phòng thủ” sang “tấn công”, đầu tư mạnh hơn vào xe điện, tối ưu giá bán, nâng cấp công nghệ và xây dựng lại hình ảnh phù hợp với người tiêu dùng trẻ. Nếu không, vị thế của xe Nhật tại Đông Nam Á sẽ tiếp tục lung lay, thậm chí bị thay thế.
