“Cuộc chiến” giảm giá ô tô tại Trung Quốc đang gây ra những thiệt hại lớn và chính quyền quốc gia tỷ dân đã quyết định hành động.
Động thái quyết liệt
Theo trang tin Carscoops, Chính phủ Trung Quốc đang tăng cường những nỗ lực nhằm chấm dứt “cuộc chiến” giảm giá giữa các nhà sản xuất ô tô trong nước. Trong một động thái quyết liệt nhất từ trước đến nay, Trung Quốc sẽ cấm các hãng xe bán sản phẩm ở mức giá thấp hơn chi phí sản xuất. Cơ quan quản lý thị trường Trung Quốc cảnh báo các hãng xe không tuân thủ loạt quy định mới có thể phải đối mặt rủi ro pháp lý đáng kể, dù không nêu rõ những chế tài nào sẽ được áp dụng.
Bên cạnh đó, sự giám sát chặt chẽ hơn từ Chính phủ Trung Quốc đã khiến nhiều nhà sản xuất ô tô lớn phải giảm chu kỳ thanh toán cho nhà cung cấp, từ trung bình 300 ngày xuống còn dưới 60 ngày. Thời gian qua, nhiều hãng xe Trung Quốc thường xuyên kéo dài chu kỳ thanh toán cho nhà cung cấp, nhằm duy trì dự trữ tiền mặt. Động thái giám sát chặt từ Chính phủ khiến các hãng xe không thể trì hoãn việc thanh toán cho các nhà cung cấp, vì thế sẽ không có đủ tiền để duy trì “cuộc chiến” giảm giá.
Trung Quốc đã có nhiều năm trợ cấp, để đạt mục tiêu trở thành cường quốc dẫn đầu thế giới về xe điện. Các nhà sản xuất ô tô trong nước đạt được mục tiêu này, nhưng đó cũng chính là vấn đề. Các hãng xe Trung Quốc đã sản xuất nhiều xe hơn mức thị trường có thể hấp thụ, để đạt được mục tiêu từ Chính phủ, thay vì nhu cầu của người tiêu dùng. Khi không thể bán hết hàng, các hãng xe điện Trung Quốc “đốt tiền” trong các “cuộc chiến” giảm giá, sau đó tiếp tục sản xuất để giữ quy mô hiện tại, dẫn đến dư thừa và lại tiếp tục giảm giá. Thông tin từ Hiệp hội các đại lý ôtô Trung Quốc cho biết, “cuộc chiến” giá kéo dài 3 năm qua đã gây ra thiệt hại khoảng 471 tỷ NDT (tương đương 68 tỷ USD).
Theo Tập đoàn dịch vụ tài chính JPMorgan, năng lực sản xuất của ngành ô tô Trung Quốc đạt 50 triệu chiếc/năm. Năm 2025 tổng sản lượng ô tô sản xuất vào khoảng 33 triệu chiếc, trong đó hơn 1 nửa là xe năng lượng mới.
Trong khi đó, doanh số bán ô tô tại Trung Quốc tháng 1/2026 bắt đầu giảm sâu, chỉ đạt 1,4 triệu xe, giảm 36% so với tháng 12/2025 và giảm 19,5% so với tháng 1/2025. Đây là mức giảm sâu nhất nhất trong 2 năm qua. Một số chuyên gia phân tích dự báo nhu cầu ô tô mới tại Trung Quốc sẽ giảm 3% trong năm 2026.
Trung Quốc đã đưa ngành xe điện (NEV) ra khỏi danh mục các ngành công nghiệp chiến lược trong kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026-2030, đánh dấu việc chấm dứt hơn một thập kỷ hỗ trợ tài chính đặc biệt. Điều này sẽ kéo nhu cầu về xe điện giảm, càng làm tăng sự dư thừa.
Lo ngại xe giá rẻ
Trước hoàn cảnh này, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc sẽ phải tìm cách đẩy mạnh xuất khẩu để bù đắp. Năm 2025 Trung Quốc đã đạt kỷ lục về xuất khẩu ô tô, với 8,32 triệu chiếc, tăng 30% so với năm 2024 và chiếm 35,6% thị phần toàn cầu.
Nhiều nước, đặc biệt là ở châu Âu, đang lo ngại rằng “làn sóng” ô tô giá rẻ do Trung Quốc sản xuất có thể phá hủy ngành công nghiệp trong nước của họ. Tại Đông Nam Á, ô tô Trung Quốc cũng đang tràn vào, sản lượng ngày càng tăng và “cuộc chiến” giá cũng được “xuất khẩu” từ thị trường nội địa sang.
Ô tô Trung Quốc đang tràn vào Việt Nam ngày càng nhiều. Dù kết quả kinh doanh không như mong đợi. Theo số liệu từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính), ô tô nhập khẩu từ Trung Quốc về Việt Nam 2025 đạt 47.895 xe, tăng 54,5% so với năm 2024, đứng thứ 3 sau Indonesia và Thái Lan về kim ngạch. Trong số này xe thương mại chiếm khoảng 25.000 chiếc, còn lại là xe du lịch.
Tháng 1/2026 Việt Nam nhập khẩu hơn 15.000 ô tô nguyên chiếc thì xe Trung Quốc chiếm gần 7.000 chiếc, lần đầu tiên vượt xe nhập khẩu từ Thái Lan, Indonesia về cả số lượng cũng như giá trị.
Hiện có hơn 30 mẫu ô tô du lịch của các thương hiệu Trung Quốc đang được phân phối tại Việt Nam, sản phẩm rất đa dạng đủ mọi phân khúc. Những hãng ô tô nằm trong top 10 của Trung Quốc, đều đã có mặt tại Việt Nam. Trong khi cả năm 2025 có doanh số bán chưa tới 20.000 chiếc.
Hầu hết các mẫu ô tô Trung Quốc bán tại Việt Nam đều được khuyến mãi lớn, giảm giá sâu. Nhiều mẫu xe giảm giá từ hàng chục tới hàng trăm triệu đồng, nhằm tạo lợi thế cạnh tranh. Hàng loạt mẫu ô tô Trung Quốc ra mắt, chỉ sau 1 thời gian ngắn đã giảm giá sâu, trở thành những chiếc xe siêu rẻ trong phân khúc.
Sắp tới có thêm hàng loạt mẫu xe mới nữa, với mẫu mã đa dạng, thuộc đủ mọi chủng loại, phân khúc gia nhập thị trường Việt Nam dưới dạng nhập khẩu nguyên chiếc từ Trung Quốc.
Các chuyên gia kinh tế cảnh báo, ô tô Trung Quốc tràn vào nhiều, có thể tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường. Với xe điện là sản phẩm chủ lực, các hãng xe Trung Quốc vào Việt Nam chỉ tập trung vào bán hàng, không phát triển hạ tầng trạm sạc. Không phát triển hạ tầng sẽ tiết kiệm được khoản chi phí lớn, cộng với được hưởng những ưu đãi về thuế, phí khiến các hãng xe Trung Quốc có điều kiện giảm giá sâu, bán phá giá, tạo ra sự cạnh tranh không công bằng, ảnh hưởng tiêu cực tới sản xuất trong nước.
