Theo báo cáo mới nhất của CBRE, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng trung tâm dữ liệu tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Tổng vốn đầu tư vào phân khúc này đạt mức kỷ lục 11,6 tỷ USD trong năm 2025, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với năng lực tính toán, lưu trữ và xử lý dữ liệu phục vụ các ứng dụng AI đang phát triển nhanh trên toàn khu vực.
Hạ tầng AI châu Á tăng tốc
CBRE cho biết các thị trường như Malaysia, Úc và Ấn Độ hiện dẫn đầu về tốc độ mở rộng công suất hoạt động thực tế của trung tâm dữ liệu, thước đo phản ánh lượng tài nguyên có thể khai thác, bao gồm điện năng và không gian sẵn sàng triển khai. Tại Johor, miền nam Malaysia, công suất hoạt động thực tế đã tăng 53% so với cùng kỳ năm trước, trong khi Melbourne của Úc ghi nhận mức tăng 37%.
Ngược lại, tại các thị trường đã phát triển như Hồng Kông và Singapore, tốc độ tăng trưởng công suất chỉ dao động từ 6% đến 8%. Dù thấp hơn, các thị trường này vẫn duy trì vai trò quan trọng nhờ hệ sinh thái công nghệ hoàn thiện, kết nối quốc tế mạnh và nhu cầu ổn định từ các doanh nghiệp lớn.
Ông Matt Madden, giám đốc điều hành cấp cao phụ trách giải pháp trung tâm dữ liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương của CBRE, nhận định AI đang làm thay đổi cách thức lựa chọn và triển khai hạ tầng trong khu vực. Theo ông, một nhóm nhà cung cấp dịch vụ đám mây thế hệ mới chuyên phục vụ AI, còn gọi là “neoclouds” đang nổi lên như nguồn cầu mới cho thị trường. Đây là các doanh nghiệp tập trung cung cấp hạ tầng điện toán hiệu năng cao phục vụ khối lượng công việc AI.
“Đối với các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây thế hệ mới, khả năng tiếp cận nguồn điện ngày càng quan trọng hơn lợi thế vị trí địa lý truyền thống. Điều này đang hướng nhu cầu đến các thị trường có thể hỗ trợ các khu phức hợp điện toán đám mây mật độ cao trên quy mô lớn, đặc biệt là tại Ấn Độ, Malaysia và một số khu vực Đông Nam Á”, ông Madden cho biết.
Tuy nhiên, quá trình mở rộng cũng diễn ra một cách chọn lọc. Một số chủ sở hữu trung tâm dữ liệu vẫn giữ thái độ thận trọng, đặc biệt khi nhiều khách thuê mới trong lĩnh vực AI chưa có hồ sơ tín dụng đủ mạnh hoặc lịch sử hoạt động ổn định.
Tại Hồng Kông, nhu cầu đối với trung tâm dữ liệu vẫn được duy trì nhờ các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn (hyperscale CSPs), các công ty công nghệ và thương mại điện tử từ Trung Quốc đại lục, cùng các tổ chức tài chính quốc tế.
Đầu năm nay, công ty Range Intelligent Computing Technology của Trung Quốc đại lục đã khởi công dự án trung tâm dữ liệu trị giá 3 tỷ USD tại khu vực phía Bắc Hồng Kông. Dự án được kỳ vọng trở thành động lực thúc đẩy ngành AI của thành phố, thu hút doanh nghiệp và nhân tài công nghệ, đồng thời phù hợp với Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc giai đoạn 2026 - 2030.
Dù vậy, CBRE cho rằng Hồng Kông đang đối mặt với những hạn chế kỹ thuật khiến thành phố khó đáp ứng đầy đủ nhu cầu AI thế hệ mới. Phần lớn trung tâm dữ liệu hiện tại được thiết kế với công suất chỉ từ 5-15 kilowatt mỗi giá đỡ, trong khi các ứng dụng AI yêu cầu mật độ cao hơn nhiều, thường từ 40 kilowatt trở lên.
Bài toán cho Việt Nam
Đối với Việt Nam, theo ông Lương Minh Thắng, chuyên gia cao cấp tại bộ phận nghiên cứu AI của Google nhìn nhận, lợi thế lớn nhất của Việt Nam trong cuộc đua AI hiện nay không nằm ở hạ tầng hay nguồn vốn, mà nằm ở con người.
Việt Nam đang sở hữu một thế hệ nhân lực công nghệ có nền tảng toán học tốt, tư duy logic mạnh và khả năng thích ứng rất nhanh với các công nghệ mới. Người Việt không chỉ chăm chỉ, ham học hỏi mà còn có khả năng sáng tạo và giải quyết vấn đề trong điều kiện áp lực cao. Thực tế đã cho thấy, ở bất kỳ môi trường quốc tế nào, khi được trao cơ hội và điều kiện phù hợp, người Việt hoàn toàn có thể tạo ra những thành tựu nổi bật trong lĩnh vực công nghệ và AI.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của Việt Nam trong phát triển AI là xây dựng được hệ sinh thái đủ mạnh, đặc biệt là hạ tầng tính toán và nguồn GPU (bộ xử lý chuyên dụng được thiết kế để thực hiện hàng triệu phép tính cùng lúc). Việt Nam cần đầu tư lớn cho hạ tầng và chọn hướng đi chiến lược, tập trung vào những lĩnh vực có thể “đi tắt, đón đầu” thay vì dàn trải.
Ngoài hạ tầng, Việt Nam cũng cần cải thiện khả năng hợp tác để làm những dự án lớn và xây dựng tư duy dài hạn, hướng tới các bài toán có tác động quy mô toàn cầu thay vì chỉ chạy theo sản phẩm ngắn hạn.
Chuyên gia lưu ý thêm rằng Việt Nam không nên chỉ phát triển các ứng dụng dựa trên những mô hình AI có sẵn như ChatGPT hay Gemini, mà cần đầu tư vào deep tech và công nghệ lõi để từng bước làm chủ AI bằng năng lực nghiên cứu và tối ưu công nghệ.
Cùng quan điểm, TS Nguyễn Trần Hưng, Trường Đại học Thương mại đề xuất Việt Nam phải đầu tư mạnh cho hạ tầng công nghệ như trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và hệ thống máy chủ, song song với việc phát triển kho dữ liệu lớn (big data) để bảo đảm minh bạch, an toàn và đúng quy định pháp luật.
Song song đó, Chính phủ cần thúc đẩy đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) thông qua hỗ trợ tài chính cho viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để tiếp cận tri thức và kinh nghiệm công nghệ tiên tiến.
Đặc biệt là xây dựng chiến lược dài hạn phát triển nguồn nhân lực AI chất lượng cao, đưa đào tạo AI vào hệ thống giáo dục, mở rộng hợp tác với doanh nghiệp và tổ chức quốc tế, cũng như có chính sách thu hút chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài trở về.
Mới đây, tại Diễn đàn công nghệ châu Á - Singapore 2026 (ATxSG 2026), đoàn công tác Việt Nam do Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương dẫn đầu cũng đã làm việc với các tập đoàn công nghệ lớn như Meta, Google, Salesforce và Cohere để trao đổi về AI tạo sinh, quản trị AI, phát triển hạ tầng số và khả năng hỗ trợ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Các hoạt động này góp phần giúp Việt Nam tăng cường kết nối với các tập đoàn công nghệ, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp hàng đầu thế giới trong bối cảnh AI và chuyển đổi số đang phát triển mạnh mẽ.
Trong cuộc đua AI đang được quyết định ngày càng nhiều bởi hạ tầng và công nghệ lõi, Việt Nam vẫn còn cơ hội bứt phá nếu biết tận dụng lợi thế nhân lực, đầu tư đúng trọng tâm và xây dựng được một hệ sinh thái AI đủ mạnh cho dài hạn.
