Trong bối cảnh thế giới còn nhiều biến động, Việt Nam không chỉ bảo đảm ổn định vĩ mô mà còn thiết lập nên nhiều kỷ lục mới, tạo đà, tạo thế để tự tin bước vào năm 2027 với mục tiêu tăng tốc, bứt phá tăng trưởng từ 10% trở lên.
Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, tại phiên họp sáng 17/10, Quốc hội đã nghe Báo cáo và Báo cáo thẩm tra về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027.
Trình bày Báo cáo trước Quốc hội tại phiên họp, Thủ tướng Chính Phủ Lê Minh Hưng cho biết, năm 2026 khởi đầu trong bối cảnh địa chính trị và kinh tế toàn cầu diễn biến phức tạp vượt dự báo: Cạnh tranh chiến lược gay gắt, chuỗi cung ứng đứt gãy, giá xăng dầu và hàng hóa leo thang. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo sát sao của Trung ương, Bộ Chính trị mà đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, cùng sự điều hành quyết liệt, khoa học của Chính phủ và sự đồng hành của Quốc hội, Việt Nam dự kiến hoàn thành và vượt 14/15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu.
Theo Thủ tướng, điểm sáng nổi bật nhất là tốc độ tăng trưởng kinh tế cao gắn liền với ổn định vĩ mô. Tăng trưởng GDP quý sau cao hơn quý trước, quý III đạt 9,95%, lũy kế 9 tháng tăng 9,01% – thuộc nhóm dẫn đầu khu vực và thế giới. Cả nước có 12/34 địa phương đạt mức tăng trưởng hai con số. Thu ngân sách nhà nước cả năm ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng (tăng 14%), dù đã thực hiện các gói miễn, giảm, gia hạn thuế phí lên tới 360 nghìn tỷ đồng. Các chỉ số an toàn tài chính được bảo đảm: nợ công ở mức 33–34% GDP, nợ Chính phủ 32–33% GDP, bội chi khoảng 4,1%. Đồng Việt Nam tăng giá 1,49% trong bối cảnh nhiều đồng tiền khu vực mất giá mạnh.
Thị trường quốc tế ghi nhận sự chuyển mình của Việt Nam khi thị trường chứng khoán lần đầu tiên được nâng hạng; tổ chức Moody’s nâng triển vọng tín nhiệm lên mức “tích cực”; các định chế lớn như WB, ADB, IMF đều điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng cho Việt Nam.
Năm 2026 cũng chứng kiến những kỷ lục lịch sử: Kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD, ước đạt 1.110 tỷ USD cho cả năm (9 tháng đạt 888 tỷ USD, tăng 30,4%).Thu hút FDI bùng nổ với vốn đăng ký 9 tháng đạt 50,36 tỷ USD (tăng 76,4%), tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, điện tử với sự mở rộng quy mô của NVIDIA, Qualcomm, Samsung, LG, Foxconn… Du lịch phục hồi rực rỡ, đón 17,7 triệu lượt khách quốc tế trong 9 tháng, mức cao kỷ lục từ trước đến nay.
Trước áp lực bão giá năng lượng toàn cầu, Chính phủ đã chủ động điều hành linh hoạt, giữ giá xăng dầu thấp hơn đáng kể so với các nước trong khu vực, bảo đảm tuyệt đối nguồn cung điện phục vụ tăng trưởng và chuyển đổi số, đồng thời EVN đã bắt đầu có lãi, xử lý lỗ lũy kế. Nhờ đó, CPI bình quân 9 tháng được kiềm chế ở mức 4,52%.
Về kiến tạo thể chế, tinh gọn bộ máy và hiện đại hóa hạ tầng, theo Thủ tướng, bên cạnh các chỉ số kinh tế, năm 2026 đánh dấu bước ngoặt căn bản trong công tác hoàn thiện thể chế và tổ chức thực thi theo tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW. Chính phủ dự kiến trình Quốc hội thông qua 78 luật, nghị quyết mang tính đột phá nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực đất đai, đầu tư, xây dựng.
Cải cách hành chính ghi nhận mức cắt giảm kỷ lục, giảm 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp (tiết kiệm khoảng 23 nghìn tỷ đồng/năm). Công tác sắp xếp, tinh gọn bộ máy được triển khai đồng bộ: từng bước vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; giảm mạnh các phòng ban trung gian; giảm 46,33% số lượng thôn, tổ dân phố, tinh giản hơn 103 nghìn người dôi dư.
Về kết cấu hạ tầng, toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông chính thức đưa vào khai thác; khởi công đồng loạt 5 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội; tháo gỡ khó khăn cho 4.688 dự án tồn đọng kéo dài với giá trị trên 3,2 triệu tỷ đồng và ban hành cơ chế đặc thù xử lý dứt điểm 172 dự án điện gió, điện mặt trời.
Khoa học công nghệ, chuyển đổi số thực sự trở thành động lực phát triển mới. Đề án 06 và VNeID trở thành kênh giao tiếp số chủ yếu, tích hợp hơn 40 triệu sổ sức khỏe điện tử. Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) của Việt Nam xếp hạng 43/139, đặc biệt đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao.
Cùng với đó, Thủ tướng cũng cho biết, an sinh xã hội nâng tầm, văn hóa và vị thế quốc tế tỏa sáng. Mục tiêu phát triển kinh tế luôn song hành với tiến bộ và công bằng xã hội. Từ ngày 1/7/2026, lương cơ sở tăng 8%, phụ cấp công chức cấp xã tăng lên 55%. Trợ cấp người có công tăng 8%. Chiến dịch “500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ” hoàn thành lấy mẫu ADN của hơn 211 nghìn hài cốt liệt sĩ. Đề án nhà ở xã hội đạt bước tiến lớn với hơn 201 nghìn căn hoàn thành và triển khai mạnh mô hình nhà ở cho thuê.
Lĩnh vực giáo dục, y tế ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực: chuẩn bị sử dụng thống nhất 01 bộ sách giáo khoa từ năm học 2026–2027; 97% người dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí; đưa cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức tại Ninh Bình vào hoạt động.
Quốc phòng, an ninh được củng cố vững chắc; vị thế ngoại giao tiếp tục được nâng tầm qua hàng loạt chuyến công tác cấp cao của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tới các đối tác chiến lược, tham gia các diễn đàn quốc tế lớn như BRICS, Thượng đỉnh Shangri-La, chuẩn bị tiền đề quan trọng cho Năm APEC 2027 tại Việt Nam.
Bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế về: Mặt bằng lãi suất cho vay còn cao do nhu cầu vốn lớn; tỷ lệ giảm nghèo đa chiều chưa đạt chỉ tiêu đề ra do biên độ giảm ngày càng thu hẹp; tiếp cận đất đai, vốn tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa còn khó khăn. Những vấn đề tồn tại về ùn tắc giao thông, ngập úng đô thị, ô nhiễm không khí tại các thành phố lớn cùng rủi ro thiên tai cực đoan vẫn là bài toán cấp bách đòi hỏi sự xử lý kiên quyết hơn.
Từ đó, định hướng cho kế hoạch năm 2027 bứt phá tăng trưởng từ 10% trở lên, Thủ tướng nêu rõ, xác định năm 2027 là năm tăng tốc bản lề để thực hiện thắng lợi toàn bộ Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Chính phủ đặt ra các mục tiêu tổng quát mang tính đột phá: Tăng trưởng GDP, phấn đấu đạt từ 10% trở lên; GDP bình quân đầu người đạt 6.100 USD; Chỉ số CPI kiểm soát ở mức khoảng 4,5%; năng suất lao động xã hội, tăng bình quân 8,6%; Giảm nghèo đa chiều từ 1 – 1,5%.
Để hiện thực hóa các mục tiêu đầy thách thức này, Thủ tướng Chính phủ cũng cho biết, Chính phủ xác định các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, bao gồm:
Giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, đa dạng hóa nguồn lực, phấn đấu tăng thu ngân sách 9,1%; đa dạng hóa các thị trường vốn qua phát hành trái phiếu, huy động vốn tư nhân, phát triển thị trường vốn dài hạn. Điều hành giảm lãi suất cho vay, tập trung tín dụng cho sản xuất kinh doanh, xuất khẩu và công nghệ cao. Phân bổ vốn đầu tư công theo kết quả đầu ra, kiên quyết giải ngân 100% kế hoạch.
Đột phá thể chế và kỷ cương công vụ, hoàn thiện phân cấp, phân quyền thực chất cho chính quyền 2 cấp; xử lý triệt để tài sản công, đất đai dôi dư. Kiên quyết thay thế kịp thời những cán bộ đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm.
Hiện đại hóa hạ tầng chiến lược, tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng; đưa Cảng hàng không quốc tế Long Thành vào vận hành; mở rộng không gian phát triển, hình thành các cực tăng trưởng mới, chấm dứt việc đầu tư dàn trải theo phong trào.
Phát triển khoa học công nghệ và nguồn nhân lực cao, vận hành hiệu quả Trung tâm Dữ liệu quốc gia, phủ sóng mạng 5G và thí điểm 6G; đẩy mạnh đào tạo nhân lực ngành STEM và bán dẫn; đưa tiếng Anh từng bước trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Nâng cao đời sống Nhân dân và phát triển văn hóa, hoàn thành thêm 176 nghìn căn hộ nhà ở xã hội; chăm lo an sinh xã hội, tổ chức trang trọng kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ; nâng tầm công nghiệp văn hóa và du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
“Nhiệm vụ từ nay đến cuối năm 2026 và năm 2027 là rất nặng nề và có ý nghĩa quan trọng, đòi hỏi các cấp, các ngành, các địa phương phát huy tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, năng động, đổi mới, sáng tạo, không lùi bước trước khó khăn, thách thức, quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động có trọng tâm, trọng điểm và quyết liệt hơn”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh.
