Theo ông Suan Teck Kin - Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB, bức tranh vĩ mô của Việt Nam tiếp tục có triển vọng tích cực trong những tháng còn lại của năm 2026.
Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu phải đối mặt với hàng loạt biến động trong năm nay, triển vọng tăng trưởng cho nửa cuối năm và định hướng sang năm tới vẫn được đánh giá ở mức tích cực. Mặc dù phải đi qua năm cú sốc lớn toàn cầu, động lực tăng trưởng chung vẫn không bị đứt gãy, mở ra nhiều cơ hội cho các thị trường đang phát triển, trong đó có Việt Nam.
Nhìn lại bức tranh toàn cảnh, trao đổi với báo chí trong buổi bàn tròn đối thoại cùng chuyên gia do Ngân hàng UOB Việt Nam tổ chức sáng ngày 18/9, ông Suan Teck Kin - Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB nhận định, thế giới đã chứng kiến những xung đột địa chính trị căng thẳng tại Trung Đông khiến eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa, đẩy giá dầu Brent vọt lên mức 118 USD/thùng.
Kế đến là những rủi ro tại khu vực Biển Đỏ với nguy cơ các cơ sở hạ tầng năng lượng của Ả Rập Xê Út bị tấn công. Trên mặt trận thương mại, các chính sách thuế quan mới của Mỹ áp dụng lên toàn cầu và đặc biệt nhằm vào Canada cũng tạo ra những xáo trộn nhất định. Cùng với đó, nền kinh tế Trung Quốc đang cho thấy dấu hiệu tăng trưởng chậm lại, bỏ lỡ mục tiêu đề ra kể từ quý 2 và có nguy cơ ảnh hưởng đến kết quả nguyên năm. Dù vậy, những yếu tố này không đủ để cản bước tiến của kinh tế toàn cầu.
Điểm sáng lớn nhất và là động lực quan trọng nhất hiện nay chính là làn sóng đầu tư khổng lồ vào Trí tuệ nhân tạo (AI) từ các tập đoàn công nghệ quy mô siêu lớn. Ước tính trong năm nay, chi phí đầu tư cơ bản (capex) của các tập đoàn này đạt khoảng 760 tỷ USD, lớn gấp 1,4 lần GDP của Thái Lan. Sang năm tới, con số này được dự báo sẽ vượt mốc 900 tỷ USD. Động lực của nguồn vốn này xuất phát từ nhu cầu triển khai AI ngày càng mở rộng ở cả cấp độ cá nhân, doanh nghiệp lẫn chính phủ, cùng với tiềm năng tạo ra lợi nhuận khổng lồ.
Tuy nhiên, mảng này cũng đối mặt với thách thức khi các giải pháp AI từ Trung Quốc có chi phí rẻ hơn nhiều so với Mỹ, đặt ra bài toán về khả năng sinh lời. Đồng thời, nguy cơ từ các chính sách giới hạn công nghệ cũng hiện hữu, tương tự như việc nhiều nước châu Âu từng buộc phải gỡ bỏ cơ sở hạ tầng của Huawei. Nhờ làn sóng đầu tư này, chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất khẩu tại những thị trường như Việt Nam, đang được hưởng lợi rõ rệt.
Về chính sách tiền tệ, thị trường đang theo dõi sát sao các động thái của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Sau sự kiện điều chỉnh lãi suất vào hôm thứ Năm vừa qua, các dự báo mới nhất cho thấy Fed có khả năng sẽ thực hiện ít nhất hai đợt tăng lãi suất nữa, một đợt vào tháng 12 năm nay và đợt tiếp theo vào quý 1 năm sau, tùy thuộc vào diễn biến dữ liệu lạm phát tại Mỹ.
Trên thị trường hàng hóa, giá dầu thô được dự báo sẽ tiếp tục neo ở mức cao khoảng 90 USD/thùng và có thể giảm nhẹ xuống dưới mốc này vào năm sau nếu tình hình cải thiện. Các phân tích từ tháng 6 chỉ ra kịch bản cơ sở (xác suất 55%) là thỏa thuận ngừng bắn tạm thời sẽ dẫn đến hòa bình chính thức.
Tuy nhiên, theo chuyên gia, thị trường hiện đang ở vùng rủi ro với 25% xác suất mọi thứ đi chệch hướng, khiến giá dầu có thể kẹt trong khoảng 90 đến 100 USD/thùng. Trái ngược với sự khó lường của dầu mỏ, vàng đang có triển vọng cấu trúc dài hạn rất tích cực và đã phục hồi ngay sau tin tức lãi suất của Fed. Nguyên nhân chính là do niềm tin vào đồng USD có phần lung lay, thúc đẩy hàng loạt ngân hàng trung ương trên thế giới đẩy mạnh đa dạng hóa tài sản dự trữ sang vàng. Thêm vào đó, nhu cầu vàng trang sức cá nhân, đặc biệt từ thị trường Ấn Độ và Trung Quốc, vẫn duy trì sức mạnh.
Tại thị trường Việt Nam, nền kinh tế đang cho thấy sức bật mạnh mẽ sau cú sốc giá dầu, với sự phục hồi ấn tượng từ quý 1 sang quý 2. Tăng trưởng GDP nửa đầu năm nay đạt 8,2% so với cùng kỳ năm ngoái, ghi nhận tốc độ tăng nhanh nhất kể từ năm 2011. Động lực chính đến từ sự bùng nổ nhu cầu AI toàn cầu giúp thúc đẩy hoạt động xuất khẩu, kết hợp với xu hướng chuyển dịch, đa dạng hóa chuỗi cung ứng tiếp tục phát huy tác dụng.
Tăng trưởng GDP của Việt Nam được dự báo tích cực, dù có những dự báo thận trọng hơn, và mục tiêu 10% được đánh giá là rất tham vọng trong môi trường hiện tại.
Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục là bệ đỡ vững chắc cho kinh tế Việt Nam. Trong 8 tháng đầu năm, lượng FDI thực hiện đã đạt 17,3 tỷ USD (trung bình 2 tỷ USD/tháng). Nếu duy trì tốc độ này, FDI giải ngân cả năm có thể vượt 24 tỷ USD, củng cố vị thế dẫn đầu của Việt Nam trong những năm qua. Đáng chú ý, nguồn vốn FDI cam kết đầu tư tăng vọt tới 55% so với cùng kỳ năm ngoái, trải đều trên nhiều quốc gia đối tác, báo hiệu nguồn lực tiềm năng khổng lồ chuẩn bị chảy vào nền kinh tế.
Đối với thị trường tiền tệ, ông Suan Teck Kin nhận định đồng VND dù có thể chịu áp lực mất giá khiêm tốn sau động thái lãi suất của Fed, nhưng rủi ro trượt giá nhìn chung vẫn được kiểm soát chặt chẽ.
Nhìn chung, ông Suan Teck Kin nhấn mạnh, bức tranh kinh tế vĩ mô Việt Nam vẫn giữ được sắc màu tích cực, xoay quanh hạt nhân là đà tăng trưởng của công nghệ AI mang lại lợi ích bao trùm. Tuy nhiên, theo dõi đây cũng là yếu tố cần theo dõi trong xu hướng đầu tư và triển vọng nền kinh tế, bên cạnh các biến số vĩ mô và các chính sách tiền tệ - tài khóa thời gian tới.
