Việt Nam – Nhật Bản bắt tay triển khai ODA “thế hệ mới” cho tăng trưởng xanh

Ngày 18/3 vừa qua, tại Hà Nội, Bộ Tài chính phối hợp cùng Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tổ chức hội thảo cấp cao về "Khoản vay chương trình cho Chuyển đổi xanh hướng tới mục tiêu Tăng trưởng xanh và Thích ứng với biến đổi khí hậu". Đây được xem là bước đi chiến lược trong việc cụ thể hóa các cam kết quốc tế của Việt Nam về môi trường thông qua một cơ chế tài chính linh hoạt và hiệu quả hơn.

Sự kiện vinh dự có sự tham gia của ông Trần Quốc Phương, thứ trưởng (Thứ trưởng) Bộ Tài chính, Ngài ITO Naoki, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam, cùng lãnh đạo các tổ chức Nhật Bản và Việt Nam.

Xương sống cho lộ trình Net Zero

Kể từ sau cam kết mạnh mẽ của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại COP26, Việt Nam đã rốt ráo hoàn thiện khung pháp lý để hướng tới phát thải ròng bằng 0. Trong lộ trình này, sự đồng hành của Nhật Bản đóng vai trò then chốt.

Khoản vay chương trình trị giá 50 tỷ Yên (tương đương khoảng 8.350 tỷ đồng) không đơn thuần là hỗ trợ tài chính trực tiếp, mà còn gắn liền với các khung chính sách về chuyển đổi xanh và thích ứng biến đổi khí hậu. Theo đại diện JICA, nguồn lực này được kỳ vọng sẽ tạo ra "cú hích" để đẩy nhanh việc xây dựng các chính sách then chốt, giúp Việt Nam thích ứng tốt hơn với những diễn biến phức tạp của khí hậu toàn cầu.

Dấu ấn ODA “thế hệ mới”

Điểm khác biệt lớn nhất của hợp tác lần này chính là mô hình "ODA thế hệ mới". Khác với các khoản vay truyền thống thường có quy trình phê duyệt kéo dài, mô hình này hướng tới:

Thủ tục rút gọn: Quy trình chuẩn bị và giải ngân được tối ưu hóa để đảm bảo tính thời điểm của nguồn vốn.

Thiết kế chính sách tốt: Gắn kết chặt chẽ giữa việc cấp vốn và thực hiện các chính sách đã cam kết.

Huy động nguồn lực tổng thể: Kết hợp giữa vốn vay và các dự án hỗ trợ kỹ thuật về bảo tồn rừng, kinh tế tuần hoàn và giảm thiểu rủi ro thiên tai.

Mở rộng không gian hợp tác công - tư

Hội thảo cũng ghi nhận sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản. Sự hiện diện của các đơn vị tư nhân cho thấy nỗ lực của cả hai phía trong việc xóa bỏ rào cản giữa khu vực công và tư, mở rộng "không gian hợp tác" xuyên biên giới.

Phát biểu tại sự kiện, Ngài ITO Naoki, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam, nhấn mạnh: "Việc ký kết Khoản vay Chương trình không phải là điểm kết thúc, mà là khởi đầu của các sáng kiến mới hướng tới tăng trưởng xanh và Cộng đồng không phát thải châu Á (AZEC)".

Việc giải ngân khoản vay này cùng với việc thực thi các chính sách đã cam kết sẽ là nền tảng quan trọng để Việt Nam không chỉ đạt được mục tiêu môi trường mà còn đảm bảo tăng trưởng kinh tế bền vững trong tương lai.

Được biết, Bên cạnh nguồn lực tài chính 50 tỷ Yên , JICA đang vận hành một loạt dự án hỗ trợ kỹ thuật nhằm tạo ra tác động cộng hưởng, giúp Việt Nam không chỉ có vốn mà còn có năng lực thực thi như:

Thực hiện Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC): Hỗ trợ Việt Nam cụ thể hóa các mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính đã cam kết với quốc tế.Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.

Triển khai các dự án về bảo tồn rừng, giúp gia tăng bể hấp thụ carbon tự nhiên. Quản lý rủi ro thiên tai: Tăng cường năng lực ứng phó và thích ứng với các hiện tượng thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu gây ra.

Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn: Tư vấn và hỗ trợ xây dựng các mô hình sản xuất, tiêu dùng bền vững, giảm thiểu rác thải.Vai trò của khu vực tư nhânSự kết hợp này còn mở ra "Không gian hợp tác" mới, nơi các công ty Nhật Bản không chỉ đóng vai trò nhà thầu mà là đối tác chiến lược.

Chia sẻ bí quyết: Các doanh nghiệp Nhật Bản đã và đang giới thiệu các sáng kiến, thành tựu công nghệ xanh tại hội thảo để áp dụng vào thực tiễn Việt Nam.Kết nối công - tư: Xóa bỏ ranh giới giữa hỗ trợ của chính phủ và đầu tư tư nhân để tạo ra nguồn lực tổng thể cho lộ trình Net Zero. Mục tiêu cuối cùng là biến khoản vay này thành "khởi đầu của các sáng kiến mới" cho cả Việt Nam và Cộng đồng không phát thải châu Á (AZEC).