Việt Nam trong cuộc đua thu hút đầu tư thế hệ mới

Phát biểu tại Diễn đàn Bất động sản công nghiệp Việt Nam lần thứ 6 - năm 2026 (VIPF 2026) do Báo Tài chính - Đầu tư phối hợp với Liên chi hội Bất động sản công nghiệp Việt Nam (VIREA) tổ chức, chiều ngày 29/9 tại TP HCM, ông Phạm Văn Hoành - Tổng Biên tập Báo Tài chính-Đầu tư cho biết: Năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục vận động trong vòng xoáy của những thay đổi nhanh và khó dự báo. Cạnh tranh địa chính trị, bảo hộ thương mại, điều chỉnh chính sách thuế quan, yêu cầu về an ninh chuỗi cung ứng và cuộc đua công nghệ đang tác động ngày càng trực tiếp tới quyết định đầu tư và tổ chức sản xuất của doanh nghiệp toàn cầu.

Dòng vốn FDI tiếp tục vào Việt Nam

Những yếu tố từng được coi là lợi thế truyền thống của một địa điểm đầu tư đang được đặt bên cạnh những yêu cầu mới về hạ tầng, năng lượng, logistics, nhân lực, công nghệ và tốc độ triển khai dự án.

Cũng theo ông Hoành, ở trong nước, cùng với nỗ lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số ngay trong năm 2026 và các năm tiếp theo, yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả dòng vốn FDI theo tinh thần Nghị quyết 10-NQ/TW cũng như quyết tâm chuyển đổi mô hình phát triển, mô hình tăng trưởng theo chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Nghị quyết 19-NQ/TW đang thay đổi nhu cầu cũng như cách Việt Nam chuẩn bị năng lực để đón dòng vốn và tổ chức không gian sản xuất.

"Trong bối cảnh ấy, Việt Nam đang tiếp tục được lựa chọn", ông Hoành nhấn mạnh và chia sẻ: theo số liệu của Cục Thống kê, Bộ Tài chính, trong 8 tháng đầu năm 2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt 40,63 tỷ USD, tăng 55,4% so với cùng kỳ năm trước.

Vốn đăng ký mới đạt 21,71 tỷ USD, tăng 96,8%. Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là lĩnh vực trọng yếu, thu hút 12,15 tỷ USD vốn đăng ký mới, chiếm 55,9% tổng vốn đăng ký mới.

Vốn FDI thực hiện cũng cho thấy một tín hiệu đáng chú ý. Trong 8 tháng, vốn FDI thực hiện đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12%, là mức cao nhất cùng kỳ trong 5 năm qua. Riêng công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 14,24 tỷ USD, chiếm 82,6% tổng vốn FDI thực hiện.

"Những con số này cho thấy dòng vốn đang tiếp tục đi vào sản xuất và tạo ra nhu cầu thực đối với đất công nghiệp, nhà xưởng, logistics và các dịch vụ hỗ trợ sản xuất", ông Hoành nhận định.

Những động lực tái định vị

Tuy nhiên, bối cảnh phát triển và sự dịch chuyển của dòng vốn cũng đang thay đổi thị trường bất động sản công nghiệp.

Theo Cục Đầu tư nước ngoài, vốn FDI có xu hướng tập trung vào những địa phương có hạ tầng công nghiệp và quỹ đất sẵn sàng. Điều này cho thấy lợi thế của những cụm công nghiệp đã hình thành, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao sức cạnh tranh và năng lực thu hút nhà đầu tư của các khu công nghiệp cũng như các địa phương.

Bởi, cuộc cạnh tranh không chỉ còn là quỹ đất và giá thuê, mà đang là câu chuyện về chất lượng hạ tầng, tốc độ triển khai và năng lực vận hành. Đây cũng là lúc cần nhìn lại khái niệm về khu công nghiệp thế hệ mới.

Với chủ đề “Cơ hội trong vòng xoáy biến động”, VIPF 2026 tập trung phân tích những dịch chuyển mới của dòng vốn và chuỗi cung ứng toàn cầu, làm rõ cơ hội của Việt Nam trong cuộc đua thu hút đầu tư thế hệ mới.

Diễn đàn đồng thời thảo luận xu hướng phát triển khu công nghiệp xanh, thông minh và tích hợp gắn với logistics, trung tâm dữ liệu và sản xuất công nghệ cao. Cùng với đó là các yêu cầu mới về ESG, chuyển đổi xanh, an ninh năng lượng, chất lượng hạ tầng, năng lực cạnh tranh vùng và cải cách thể chế nhằm đón đầu làn sóng đầu tư chiến lược trong giai đoạn tới.

Tại Diễn đàn, ông Lee Ark Boon, CEO Sembcorp Development, Đồng Chủ tịch VSIP Group, đã có bài phát biểu với chủ đề “Tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu và vị thế mới của Việt Nam trong bản đồ sản xuất khu vực”.

Theo ông Lee Ark Boon, trả lời cho câu hỏi "Vì sao là Việt Nam" - đối với các nhà hoạch định chính sách, đây là bài toán về năng lực cạnh tranh. Đối với các nhà đầu tư, đây là một cơ hội tăng trưởng. Đối với các nhà phát triển, đây là lời kêu gọi xây dựng những hệ sinh thái sẽ định hình thập kỷ tiếp theo của quá trình tạo dựng giá trị công nghiệp.

"Ba mươi năm trước, chúng tôi xây dựng Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore đầu tiên tại Bình Dương. Ngày nay, với 30 VSIP trên cả nước, chúng tôi đã trực tiếp chứng kiến quá trình chuyển đổi của Việt Nam - từ một cơ sở sản xuất có sức cạnh tranh trở thành một nền tảng cho các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao hơn và các dịch vụ hiện đại.

Vì vậy, thay vì hỏi “Tại sao Việt Nam?”, chúng ta hãy hỏi “Tại sao không phải Việt Nam?”. Tại sao không trở thành điểm đến hấp dẫn nhất châu Á cho sản xuất tiên tiến và trở thành một trung tâm dẫn đầu về hạ tầng số? Tại sao không xây dựng một thế hệ hệ sinh thái công nghiệp mới, nơi công nghệ, tính bền vững, con người và đổi mới sáng tạo hội tụ?

Câu hỏi hiện nay là Việt Nam có thể tiến xa đến đâu - và Chính phủ, các nhà đầu tư và các nhà phát triển có thể hợp tác với nhau nhanh đến mức nào để xây dựng những hệ sinh thái đưa Việt Nam tới đó", ông chia sẻ.

CEO Sembcorp Development, Đồng Chủ tịch VSIP Group cũng nhìn nhận, theo ông, có 3 động lực đang tái định hình nền kinh tế toàn cầu - tái cấu trúc chuỗi cung ứng.

Thứ nhất là tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Sau COVID-19, nhiều doanh nghiệp theo đuổi chiến lược China+1. Tuy nhiên, đa dạng hóa dễ nói hơn làm. Nhà máy có thể được xây dựng, nhưng các hệ sinh thái không thể được sao chép chỉ sau một đêm. Chuỗi cung ứng không dịch chuyển chỉ vì chi phí thấp hơn. Chúng dịch chuyển tới nơi có năng lực, và năng lực chỉ có thể phát triển mạnh trong những hệ sinh thái vững chắc.

Thứ hai, động lực trí tuệ nhân tạo. Chúng ta đang vượt qua Công nghệ 4.0 để bước vào kỷ nguyên AI. AI đang tạo ra những bước tiến lớn về năng suất, nhưng AI cũng tạo ra nhu cầu chưa từng có về điện, nước, hạ tầng và kết nối. Những quốc gia thành công sẽ không chỉ đơn thuần ứng dụng AI. Họ sẽ xây dựng những hệ sinh thái tạo điều kiện cho AI phát triển.

Thứ ba là khả năng chống chịu về năng lượng. Chi phí năng lượng cao hơn đang tạo thêm tính cấp thiết cho việc nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững. Các nhà đầu tư không chỉ hỏi: “Liệu tăng trưởng có thể được tạo ra một cách bền vững hay không?”, mà còn hỏi: “Chi phí để làm được điều đó là bao nhiêu?”. Trong bối cảnh này, năng lực cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào sức mạnh của hệ sinh thái. "Do đó, các khu công nghiệp sinh thái sẽ tiếp tục có tầm quan trọng chiến lược ngày càng lớn", ông khẳng định.

Cùng với đó, ông cũng cho rằng, những chuyển dịch toàn cầu này đang tái định hình dòng vốn đầu tư tại Việt Nam. Với dẫn chứng cụ thể trong lĩnh vực bán dẫn, hơn 170 dự án có vốn đầu tư nước ngoài đã được triển khai, với tổng vốn cam kết gần 12 tỷ USD, cho thấy các nhà đầu tư đã nhìn nhận Việt Nam là một phần của giai đoạn tiếp theo trong lĩnh vực sản xuất giá trị cao. Và khi AI đang chuyển đổi các ngành công nghiệp, công suất trung tâm dữ liệu của Việt Nam được dự báo gần như sẽ tăng gấp đôi vào năm 2030, được thúc đẩy bởi một làn sóng đầu tư mới vào hạ tầng số; ông khẳng định: Đó là những tín hiệu cho thấy Việt Nam đang trở thành nền tảng cho thế hệ hoạt động công nghiệp tiếp theo của thế giới.

Tuy vậy, theo nhà phát triển khu công nghiệp, những thách thức để thích ứng với sự dịch chuyển của dòng vốn và các xu hướng vẫn còn đó, đòi hỏi hành động phối hợp giữa các bên: tín hiệu chính sách rõ ràng từ Chính phủ, nguồn vốn dài hạn từ các nhà đầu tư, năng lực triển khai từ các nhà phát triển và cam kết về nhu cầu từ các khách thuê. Cơ hội rất rõ ràng, vấn đề là chúng ta sẽ nắm bắt ra sao, ông nhấn mạnh.

Bên cạnh phiên thảo luận tập trung đánh giá vị thế thực sự của Việt Nam khi dòng vốn FDI đang dịch chuyển mạnh mẽ, Diễn đàn cũng diễn ra các phiên đối thoại với chủ đề KCN thế hệ mới - Từ quỹ đất đến năng lực vận hành; và các đơn vị cung cấp giải pháp làm rõ cách thức phối hợp, tạo nên một hệ sinh thái hỗ trợ vận hành bền vững và tối ưu chi phí nhất.

Điểm nhấn đặc biệt trong khuôn khổ VIPF 2026 là Lễ Vinh danh "Vì tương lai xanh năm 2026" (Green Future Awards 2026). 46 đơn vị xuất sắc thuộc 05 hạng mục đã được vinh danh, ghi dấu những nỗ lực tiên phong của cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương trong việc phát triển bất động sản công nghiệp sinh thái, ứng dụng năng lượng sạch và tuân thủ các tiêu chuẩn ESG.