Từ mức khởi điểm hơn 1,2 tỉ đồng, giá trúng đấu giá một mỏ cát từng bị đẩy lên hơn 370 tỉ đồng. Và phía sau những con số gây “choáng” ấy lại là một vụ án với cái kết không ai mong muốn.
Phiên tòa xét xử vụ “thổi” giá mỏ cát từng gây xôn xao dư luận đã khép lại với những bản án dành cho các bị cáo liên quan. Sáu người hầu tòa và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật vì hành vi vi phạm quy định trong hoạt động đấu giá tài sản.
Theo cáo trạng, ngày 18/10/2024, một đơn vị đấu giá tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản cát xây dựng tại điểm mỏ ĐB2B, khu vực giáp ranh giữa Đà Nẵng và Quảng Nam. Mức giá khởi điểm chỉ hơn 1,2 tỉ đồng.
Phiên đấu giá thu hút 35 doanh nghiệp nộp hồ sơ tham gia, trong đó có 28 doanh nghiệp đủ điều kiện. Sau hàng trăm vòng trả giá kéo dài nhiều giờ, mức trúng đấu giá được đẩy lên hơn 370 tỉ đồng, cao gấp hơn 300 lần so với giá khởi điểm, gây bất ngờ lớn và đặt ra nhiều nghi vấn về tính bất thường của phiên đấu giá này.
Doanh nghiệp trả giá cao nhất là Công ty cổ phần MT Quảng Đà. Tuy nhiên, sau đó doanh nghiệp này không thực hiện nghĩa vụ tài chính nên kết quả đấu giá bị hủy. Quá trình điều tra sau đó cho thấy các bị cáo đã có sự bàn bạc và thống nhất trước khi tham gia đấu giá.
Cơ quan điều tra xác định người giữ vai trò chủ mưu là Nguyễn Sĩ Khoa. Dù không trực tiếp đứng tên doanh nghiệp, Khoa được xác định là người điều hành thực tế hoạt động của hai công ty tham gia đấu giá. Hai doanh nghiệp được sử dụng trong vụ việc là Công ty cổ phần MT Quảng Đà và Công ty cổ phần Nông Sơn Farm. Trên giấy tờ, các cổ đông của hai công ty này chủ yếu là người thân quen của Khoa.
Đáng chú ý, hồ sơ kê khai thuế và báo cáo tài chính năm 2023 cho thấy vốn chủ sở hữu của mỗi doanh nghiệp chỉ khoảng 1 tỉ đồng. Nhưng trước khi tham gia đấu giá, các bị cáo đã lập hồ sơ kê khai bổ sung, nâng vốn góp lên hàng trăm tỉ đồng để đủ điều kiện tham gia đấu giá. Hồ sơ này sau đó được đưa vào bộ tài liệu năng lực của doanh nghiệp khi nộp cho đơn vị tổ chức đấu giá.
Trong quá trình đấu giá, các bị cáo còn liên tục trao đổi và báo cáo kết quả từng vòng đấu để nhận chỉ đạo nâng giá. Mọi quyết định về việc tiếp tục trả giá hay dừng lại đều do người cầm đầu điều hành từ bên ngoài. Sau hơn 200 vòng đấu, mức giá cuối cùng bị đẩy lên tới hơn 370 tỉ đồng.
Tại phiên tòa, các bị cáo đều thừa nhận hành vi như cáo trạng truy tố. Hội đồng xét xử xác định bị cáo giữ vai trò chủ mưu, chỉ đạo toàn bộ quá trình nên phải chịu trách nhiệm cao nhất. Tòa án tuyên phạt bị cáo Nguyễn Sĩ Khoa 18 tháng tù; các bị cáo còn lại nhận các mức án từ 12 đến 15 tháng tù, trong đó có một số bị cáo được hưởng án treo.
Vụ án khép lại, nhưng những gì diễn ra trong phiên đấu giá mỏ cát này vẫn để lại nhiều suy ngẫm. Từ mức khởi điểm hơn 1,2 tỉ đồng, giá trúng đấu giá bị đẩy lên tới hơn 370 tỉ đồng, con số từng gây choáng váng vào thời điểm đó. Nhưng phía sau mức giá “khủng” ấy lại là những toan tính thiếu thực tế, khi doanh nghiệp trúng đấu giá cuối cùng không thể thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Kết quả là phiên đấu giá bị hủy, nhiều chi phí tổ chức phát sinh, còn những người liên quan phải trả giá bằng trách nhiệm pháp lý. Vụ việc vì thế không chỉ là một vụ án hình sự, mà còn là lời cảnh báo về những rủi ro khi hoạt động đấu giá tài sản bị lợi dụng để thao túng giá.
