Xăng E10 dù có khả năng tương thích cao, nhưng vẫn có thể gây ra một số vấn đề với ô tô, xe máy.
Theo đề xuất của Bộ Công Thương, từ ngày 30/4/2026, xăng không chì sẽ được phối trộn thành xăng E10 và sử dụng rộng rãi trên toàn quốc, thay thế dần xăng khoáng RON 95.
Xăng E10 là loại nhiên liệu gồm 90% xăng khoáng và 10% ethanol (cồn sinh học), không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn giúp giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu, vốn đang chiếm tỷ lệ lớn trong cơ cấu tiêu thụ năng lượng tại Việt Nam.
Bộ Công Thương cho biết, xăng E10 tương thích với hơn 90% phương tiện đang lưu hành tại Việt Nam, bao gồm cả xe máy và ô tô. Người dùng không cần phải thay đổi hay nâng cấp động cơ khi chuyển sang loại nhiên liệu này. Không những vậy, nhờ hàm lượng oxy cao và chỉ số octan lớn, E10 còn giúp quá trình đốt cháy nhiên liệu hiệu quả hơn, từ đó giảm đáng kể khí thải độc hại. Cụ thể, khí CO có thể giảm 20 - 30%, còn hydrocarbon giảm khoảng 10 - 20% so với xăng truyền thống. Việc sử dụng E10 còn góp phần giảm phát thải CO₂ từ 3 - 10% và giảm phụ thuộc nhập khẩu dầu mỏ khoảng 5 - 8%, mang lại lợi ích kép cả về môi trường lẫn kinh tế.
Dù có khả năng tương thích cao, nhưng xăng E10 vẫn có thể gây ra một số vấn đề với ô tô, xe máy.
Theo Cơ quan Thông tin năng lượng Mỹ (EIA), xăng E10 dễ hấp thụ nước và tách lớp khi để lâu trong bình xăng, gây ra những ảnh hưởng với động cơ nếu để lâu ngày không sử dụng. Nếu xe để lâu ngày không đi, không khí ẩm xâm nhập vào bình xăng, gây ngưng tụ hơi nước bên trong. Do ethanol có tính hút ẩm mạnh, vì vậy khi để lâu trong bình chứa, đặc biệt với những xe ít sử dụng, nhiên liệu dễ bị tách lớp và sinh cặn. Tình trạng này có thể dẫn đến khó nổ máy, giảm hiệu suất động cơ hoặc gây tắc nghẽn hệ thống phun xăng. Khi nước xâm nhập vào bình nhiên liệu, khiến phần ethanol tách ra khỏi xăng.
Khi xảy ra hiện tượng tách lớp, phần xăng phía trên bị hao hụt một phần ethanol nên chỉ số octan giảm, dễ gây kích nổ và gõ máy. Hỗn hợp nước và ethanol có thể tạo ra cặn, dẫn đến tắc nghẽn kim phun hoặc bơm xăng. Ngoài ra, ethanol còn làm bong tróc cặn bẩn tích tụ trong hệ thống nhiên liệu lâu ngày, cũng dẫn đến tắc nghẽn kim phun hoặc bơm xăng. Khi bị hiện tượng xăng tách lớp, xe có thể khó khởi động, máy nổ không đều, ga không bốc, hụt ga khi tăng tốc, chết máy đột ngột.
Khuyến cáo người dùng cần tránh để ô tô, xe máy quá lâu không sử dụng khi đã đổ xăng E10. Không để xe ở nơi có độ ẩm cao hoặc ngoài trời mưa lâu ngày, nguy cơ tách lớp sẽ cao hơn. Nên để xe ở nới khô ráo, thông thoáng. Nếu không sử dụng lâu ngày cần đổ đầy bình xăng để hạn chế hơi ẩm ngưng tụ bên trong. Đối với ô tô, xe máy sử dụng xăng E10, không nên để động cơ ngừng hoạt động lâu hơn 1 tháng. Phải để xe hoạt động thường xuyên và thường xuyên bổ sung xăng mới để hạn chế hiện tượng trên.
Một vấn đề nữa là nước kết hợp với ethanol còn thúc đẩy quá trình ăn mòn các bộ phận như phớt (gioăng) cao su, nhựa và kim loại, làm giảm tuổi thọ của động cơ. Những xe thế hệ cũ, sử dụng lâu năm, cần quan tâm đến điều này. Người sử dụng phương tiện nên chủ động kiểm tra tình trạng xe. Việc bảo dưỡng định kỳ, thay thế các chi tiết xuống cấp, sẽ giúp đảm bảo xe vận hành ổn định khi sử dụng E10.
Ngoài ra, mức tiêu hao nhiên liệu khi dùng xăng E10 có thể cao hơn từ 1 - 3%, so với xăng thông thường, do ethanol có nhiệt trị thấp hơn.
