Theo các chuyên gia, TP Huế cần chuyển từ tư duy phát triển du lịch riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái kết nối bằng dữ liệu và công nghệ. Tuy nhiên, cần giải bài toán quy mô nhỏ và nguồn lực hạn chế của doanh nghiệp.
Trong kỷ nguyên công nghệ số, du lịch không còn đơn thuần là một ngành kinh tế với những dịch vụ vận hành riêng lẻ. Khách du lịch ngày nay trải nghiệm một điểm đến thông qua hàng loạt mắt xích từ tìm kiếm thông tin, đặt phòng, di chuyển, tham quan, ăn uống, mua sắm đến chia sẻ và đánh giá trên môi trường số.
Với Huế, Ths Vũ Tuấn Anh chuyên gia tư vấn dự án du lịch Creative4mekong - Mekong Institute - Thailand tại Việt Nam cho rằng: thay vì tiếp tục tư duy theo mô hình “ngành du lịch” với các chủ thể hoạt động tương đối độc lập, cần chuyển sang xây dựng một “hệ sinh thái du lịch”, trong đó dữ liệu và công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), trở thành nền tảng kết nối các nguồn lực và tạo ra giá trị mới.
Tư duy này cũng làm thay đổi chuỗi giá trị du lịch, từ mô hình tuyến tính “Tài nguyên → Sản phẩm → Bán hàng → Du khách” sang mô hình tuần hoàn. Trong đó, tài nguyên được nghiên cứu, thiết kế, đầu tư và phát triển thành sản phẩm; sau marketing và trải nghiệm, dữ liệu du khách tiếp tục được thu thập để phục vụ tái đầu tư, hoàn thiện sản phẩm và tạo ra giá trị mới.
Để hệ sinh thái này vận hành, không một chủ thể nào có thể làm thay toàn bộ phần việc của những chủ thể còn lại. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thể chế, hạ tầng và quản trị dữ liệu. Thay vì trực tiếp làm thay doanh nghiệp, khu vực công cần tạo ra môi trường để các nguồn lực được kết nối và vận hành hiệu quả.
Doanh nghiệp là lực lượng đầu tư, vận hành và thương mại hóa sản phẩm. Viện, trường đảm nhận nghiên cứu và phát triển (R&D), đào tạo nhân lực và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Chuyên gia tham gia thiết kế giải pháp, tư vấn chiến lược và chuyển giao công nghệ.
Trong khi đó, cộng đồng là chủ thể gìn giữ các giá trị văn hóa, tài nguyên bản địa và tạo ra những trải nghiệm chân thực cho du khách. Bản thân du khách cũng trở thành một thành tố của hệ sinh thái thông qua nhu cầu, chi tiêu, dữ liệu và phản hồi.
Ông Vũ Tuấn Anh nhấn mạnh, chuyển đổi số không đơn thuần là số hóa, chuyển đổi số đòi hỏi phải thiết kế lại toàn bộ hệ thống bằng dữ liệu và công nghệ. Đối với du lịch Huế, đích đến không phải là có thêm nhiều ứng dụng du lịch riêng lẻ. Quan trọng hơn là xây dựng một hệ sinh thái du lịch số được kết nối, trong đó dữ liệu trở thành trung tâm.
Theo mô hình này, Nhà nước, doanh nghiệp, Viện, trường, chuyên gia, cộng đồng và du khách được kết nối với các thành tố của thị trường như khách sạn, điểm tham quan, sự kiện, nhà hàng, mạng xã hội, đánh giá của khách hàng, dữ liệu chi tiêu, di chuyển và đặt dịch vụ.
Từ đó biến dữ liệu thành năng lực điều hành. Đầu tiên, nền tảng dữ liệu thu thập thông tin từ các điểm chạm của du khách và doanh nghiệp. AI sau đó phân tích dữ liệu để nhận diện các xu hướng, hành vi và mối quan hệ mà cách phân tích truyền thống khó phát hiện.
Đây cũng là bước chuyển từ du lịch thông minh sang du lịch thích ứng. Một điểm đến thích ứng không chỉ biết hôm nay có bao nhiêu khách mà còn có khả năng dự báo nhu cầu, cá nhân hóa trải nghiệm, tối ưu nguồn lực, kết nối cung - cầu, giám sát hoạt động và đo lường các tác động kinh tế - xã hội.
Hiện TP Huế có 87 doanh nghiệp lữ hành và hơn 900 cơ sở lưu trú với trên 14.000 phòng, tạo nên hệ thống dịch vụ du lịch khá đa dạng. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp có quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế, khiến việc đổi mới tư duy, tăng cường liên kết và tham gia vào hệ sinh thái du lịch số còn gặp nhiều trở ngại. Trong bối cảnh đó, đầu tư công nghệ, dữ liệu, nhân lực và đổi mới mô hình kinh doanh sẽ khó đạt hiệu quả nếu các doanh nghiệp vẫn hoạt động riêng lẻ, thiếu liên kết và một nền tảng chung để chia sẻ nguồn lực.
Ông Vũ Hồng Quân, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, nhận định: Bài toán của Huế không chỉ là tăng số lượng doanh nghiệp mà quan trọng hơn là giúp doanh nghiệp tồn tại, lớn lên và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.
Từ đó, ông Quân đề xuất TP Huế tập trung vào 3 hướng: giảm chi phí thời gian, tăng khả năng dự báo của môi trường đầu tư; tăng khả năng tham gia của doanh nghiệp địa phương vào các chuỗi giá trị mới; và đưa tri thức, công nghệ đến gần hơn với thị trường.
