Các nhà sản xuất xe điện đang chạy đua phát triển công nghệ sạc siêu nhanh nhằm mang đến sự tiện lợi cho người dùng, nhưng đằng sau thành tựu này là gì?
Hãng xe BYD vừa ra mắt công nghệ sạc nhanh, rút ngắn thời gian nạp điện nhanh như đổ xăng dành cho ô tô. Cụ thể, BYD đã triển khai hệ thống sạc nhanh công suất lên tới 1.500 kW tại Trung Quốc. Công nghệ này kết hợp với pin Blade thế hệ thứ hai, có thể giúp một chiếc ô tô đi được quãng đường lên tới 500 km sau 5 phút sạc.
Sạc siêu nhanh đang trở thành xu hướng trong ngành xe điện. Thành tựu của BYD rất ấn tượng. Công nghệ này góp phần giảm đáng kể sự bất tiện cho chủ xe điện vốn phải mất khá nhiều thời gian sạc.
Tuy nhiên, các kỹ sư của BMW cho rằng người tiêu dùng cần cân nhắc kỹ về những sự đánh đổi đằng sau thông số ấn tượng sạc nhanh của BYD. Ông Markus Fallböhmer, Giám đốc sản xuất pin của BMW, nhận định: "Bạn luôn phải cẩn trọng với những thông báo kiểu đó. Có thể tối ưu hóa một chỉ số hiệu suất duy nhất nhưng bạn phải đánh đổi ở những khía cạnh khác. Nó giống như một tấm chăn, nếu bạn kéo nó về một phía thì phía kia sẽ hụt".
Hướng đến việc giảm thời gian sạc nhưng phải đảm bảo phạm vi hoạt động, độ bền và độ tin cậy của pin. Việc tăng tốc độ sạc quá mức có thể khiến pin bị nóng, gây áp lực lên hệ thống quản lý nhiệt và giảm tuổi thọ thiết bị. Đây chính là rủi ro đối với khách hàng.
Một nghiên cứu từ Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) vào năm 2025 cho thấy, những bộ pin trên ô tô điện thường xuyên dùng sạc siêu nhanh với công suất trên 120 kW có thể rút ngắn tuổi thọ chu kỳ xuống 40% so với sạc chậm.
Còn khảo sát do trang tin CarNewsChina thực hiện cho thấy, những xe điện chạy dịch vụ tại Trung Quốc sử dụng sạc siêu nhanh hơn 70% tổng số lần sạc, có thể làm dung lượng pin giảm từ 100% xuống 85% sau hai năm sử dụng. Sạc siêu nhanh có thể đạt 80% dung lượng pin chỉ trong 5 phút, nhưng đồng thời gây tổn hại nghiêm trọng đến cấu trúc pin. Nguyên lý này tương tự như những gì người dùng đã quan sát thấy trên điện thoại thông minh, thiết bị sạc càng nhanh, pin càng nhanh xuống cấp, CarNewsChina đưa tin.
Bộ pin được ví như trái tim của ô tô điện và chi phí thay pin khá cao, có thể lên tới một nửa giá trị của một chiếc xe mới, thậm chí vượt quá giá trị còn lại của xe đang sử dụng. Nhiều nhà sản xuất ô tô đang cung cấp chính sách bảo hành ít nhất 8 năm hoặc 150.000 km cho các thành phần cốt lõi trên ô tô điện như pin. Khách hàng sẽ được thay thế bộ pin mới khi dung lượng pin xuống còn 70% - 80% trong thời hạn bảo hành. Tuy nhiên, các điều kiện kèm theo khá nghiêm ngặt. Có hãng yêu cầu chủ xe phải là người sở hữu ban đầu, giới hạn số km hàng năm, bắt buộc bảo dưỡng tại trung tâm dịch vụ chính hãng và hạn chế sử dụng cho mục đích thương mại. Thậm chí, một số hãng còn có quy định loại trừ các phương tiện sử dụng sạc siêu nhanh vượt quá tần suất hoặc bảo hành nhưng không bao gồm tình trạng xuống cấp…
Một số nguồn tin cho biết, công nghệ sạc siêu nhanh FLASH, một trong những giải pháp sạc tiên tiến của BYD, có thể sớm được triển khai tại thị trường Việt Nam. Công nghệ FLASH được phát triển dựa trên nền tảng điện áp cao và pin thế hệ mới, cho phép rút ngắn đáng kể thời gian sạc. Trong điều kiện phù hợp, người dùng chỉ mất khoảng 9 phút để sạc pin từ 10% lên 97%. Điều này đồng nghĩa việc sạc xe điện có thể nhanh hơn đáng kể và tiệm cận thời gian đổ xăng của xe sử dụng động cơ đốt trong.
Nhiều xe điện thế hệ mới hiện đã được tích hợp những công nghệ quản lý pin thông minh, giúp cải thiện khả năng kiểm soát nhiệt độ khi sạc nhanh và phát triển trạm sạc tự động điều chỉnh dòng điện theo trạng thái pin. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn khuyến cáo người dùng nên hạn chế sạc nhanh dưới 40% tổng số lần sạc, tránh sạc khi pin dưới 10% hoặc trên 90%, vì đây là các ngưỡng dễ gây hư hại nhất cho pin.
Trong khi đó, rất ít chủ sở hữu ô tô điện hiểu đầy đủ và chi tiết về chế độ bảo hành bộ pin trên xe của mình. Nhiều người nhầm tưởng rằng "bảo hành trọn đời" bao gồm thay pin miễn phí trong suốt thời gian sử dụng. Vì vậy, khi pin hư hại sẽ phải đối mặt với chi phí thay mới cao, hoặc bán lại xe bị lỗ nặng.
