Xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam bứt phá mạnh trong nửa đầu năm, tuy nhiên dự báo trong nửa cuối năm sẽ đối diện với nhiều rào cản thương mại và kỹ thuật.
Dù ghi nhận đà giảm trong tháng 6/2026, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi lũy kế 6 tháng đầu năm của Việt Nam vẫn đạt mốc ấn tượng 69 triệu USD, tăng trưởng 67% so với cùng kỳ năm 2025. Đặc biệt, việc thâm nhập thành công phân khúc sushi và sashimi tại thị trường Nhật Bản khó tính đang khẳng định bước tiến vượt bậc về công nghệ nuôi trồng và chế biến sâu của thủy sản Việt.
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu cá rô phi Việt Nam trong tháng 6/2026 đạt 7 triệu USD, giảm 32% so với cùng kỳ năm 2025. Sự sụt giảm trong tháng 6 cho thấy đà tăng trưởng mạnh mẽ trước đó đang có dấu hiệu chững lại.
Tuy nhiên, nhờ kết quả bứt phá trong những tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi lũy kế 6 tháng đầu năm 2026 vẫn đạt 69 triệu USD, tăng trưởng ấn tượng 67% so với cùng kỳ năm 2025.
Về thị trường, Brazil tiếp tục giữ vị trí thị trường nhập khẩu cá rô phi lớn nhất của Việt Nam. Theo đó, lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch sang Brazil đạt 35 triệu USD, tăng đột biến 28,767% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 50% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành. Mặc dù vậy, trong tháng 6, xuất khẩu sang thị trường này hạ nhiệt khi chỉ đạt 1 triệu USD (tăng 871% so với tháng 6/2025).
Thị trường Hoa Kỳ xếp thứ hai với kim ngạch 6 tháng đạt 17 triệu USD, giảm 35% so với cùng kỳ. Riêng tháng 6, xuất khẩu sang Hoa Kỳ đạt 3 triệu USD, giảm 61%. Nguyên nhân chủ yếu do thị trường Mỹ chịu tác động từ lượng hàng tồn kho tích lũy lớn trước đó, cùng áp lực cạnh tranh gay gắt về giá và thị phần từ các nguồn cung lớn như Trung Quốc và Indonesia.
Trong khi đó, các thị trường vệ tinh duy trì đà tăng. Cụ thể, Ả Rập Xê Út đạt 4 triệu USD, tăng 69%; Cộng hòa Dominica đạt 2,3 triệu USD, tăng 103%; Bỉ đạt 1,5 triệu USD, tăng 16%.
Một điểm sáng đáng chú ý trong chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu là bước đi của Công ty Cổ phần Thủy sản sạch Việt Nam (Cleanfood). Doanh nghiệp đã hoàn tất xuất khẩu lô cá rô phi fillet đầu tiên trong tháng 7/2026 sang Nhật Bản để phục vụ chế biến các món sushi và sashimi.
Ông Võ Văn Phục - Tổng Giám đốc Cleanfood, cho biết doanh nghiệp đã dành khoảng 6 tháng để hoàn thiện quy trình nuôi trồng và chế biến cá rô phi phi lê đạt tiêu chuẩn thực phẩm giá trị gia tăng khắt khe.
Sản phẩm nhanh chóng nhận được phản hồi tốt từ khách hàng Nhật Bản về độ tươi, chất lượng và hương vị. Cleanfood hiện đang lên kế hoạch mở rộng diện tích nuôi để đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định, gắn liền với kiểm soát quy trình và truy xuất nguồn gốc.
Trong ẩm thực Nhật Bản, sashimi là thước đo khắt khe nhất vì đòi hỏi thực phẩm ăn tươi sống không qua xử lý nhiệt phải đạt chuẩn mực cao nhất về độ an toàn và bảo quản. Việc cá rô phi Việt Nam được chọn làm sashimi là minh chứng cho sự nâng tầm về công nghệ nuôi và chế biến thủy sản của Việt Nam.
Ngành cá rô phi Việt Nam hội tụ nhiều lợi thế phát triển trên thị trường quốc tế như: Thứ nhất, điều kiện tự nhiên & quy mô sản xuất: Khí hậu thuận lợi, diện tích mặt nước nuôi trồng lớn với sản lượng đạt khoảng 420.000 tấn trong năm 2025.
Thứ hai, chuỗi cung ứng hoàn thiện: Hệ thống sản xuất con giống, nhà máy thức ăn chăn nuôi và hạ tầng chế biến ngày càng đồng bộ.
Thứ ba, kinh nghiệm từ ngành cá tra: Doanh nghiệp tận dụng kinh nghiệm quản lý chuỗi sản xuất, kiểm soát dịch bệnh và truy xuất nguồn gốc từ ngành cá tra truyền thống.
Thư tư, năng lực chế biến sâu: Đẩy mạnh các sản phẩm giá trị gia tăng (fillet đông lạnh, cá tẩm bột, sản phẩm đóng gói bán lẻ) giúp thâm nhập thị trường cao cấp.
Thứ năm, giá thành cạnh tranh: Cá rô phi cung cấp nguồn protein thịt trắng có mức giá hợp lý, đáp ứng xu hướng tiêu dùng tại Mỹ, EU, Trung Đông, Mỹ Latinh và châu Phi.
Mặc dù vậy, theo dự báo của VASEP, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam nửa cuối năm 2026 sẽ đối mặt nhiều rào cản thương mại và kỹ thuật. Theo đó, dù là thị trường chủ lực, nhưng Brazil đang áp dụng các biện pháp kiểm soát kỹ thuật và chính sách thuế quan tại một số bang. Ngoài ra, dự luật cấm nhập khẩu cá rô phi đang được Quốc hội Brazil xem xét khiến các nhà nhập khẩu tâm lý thận trọng hơn.
Trong bối cảnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam phối hợp cùng các bộ, Đại sứ quán và Thương vụ Việt Nam tại Brazil tích cực đàm phán, làm rõ cơ sở khoa học, khẳng định năng lực kiểm soát dịch bệnh (hoàn thiện hồ sơ đánh giá rủi ro virus TiLV) và đảm bảo an toàn sản phẩm.
VASEP khuyến nghị các doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng, đảm bảo an toàn sinh học, chủ động theo dõi chính sách từ các thị trường lớn (Brazil, Hoa Kỳ) và đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để giảm thiểu rủi ro, duy trì tăng trưởng bền vững.
.jpg "Nuôi biển khơi xa: Bước chuyển chiến lược đưa Quảng Ninh thành \"thủ phủ\" thủy sản")
