Một thông tư về bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới sẽ bị bãi bỏ từ ngày 15/12/2026. Điều này có đồng nghĩa người đi xe máy không còn phải mua bảo hiểm bắt buộc?
Thông tin Bộ Tài chính bãi bỏ một thông tư liên quan đến bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đang khiến nhiều người băn khoăn liệu từ giữa tháng 12 tới, người đi xe máy có còn phải mua bảo hiểm bắt buộc hay không.
.jpg)
Cụ thể, theo Thông tư số 158/2026/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 28/10/2026, toàn bộ Thông tư số 04/2021/TT-BTC quy định chi tiết một số điều về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới sẽ bị bãi bỏ kể từ ngày 15/12/2026.
Tuy nhiên, việc bãi bỏ thông tư này không đồng nghĩa với việc chấm dứt nghĩa vụ mua bảo hiểm bắt buộc đối với xe máy.
Trước đây, Thông tư số 04/2021/TT-BTC được ban hành để quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 03/2021/NĐ-CP về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới. Đến tháng 9/2023, Chính phủ ban hành Nghị định số 67/2023/NĐ-CP, thay thế nghị định cũ và thiết lập khuôn khổ pháp lý mới đối với loại hình bảo hiểm này.
Trong bối cảnh các quy định về bảo hiểm bắt buộc đã được điều chỉnh bằng văn bản mới, việc bãi bỏ Thông tư số 04/2021/TT-BTC nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tránh duy trì những quy định không còn phù hợp.
Đáng chú ý, Luật Kinh doanh bảo hiểm vẫn xác định bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới là một trong những loại hình bảo hiểm bắt buộc. Các quy định cụ thể tiếp tục được thực hiện theo Nghị định số 67/2023/NĐ-CP của Chính phủ, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 220/2026/NĐ-CP.
Theo đó, chủ xe cơ giới tham gia giao thông, hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam thuộc đối tượng áp dụng vẫn có nghĩa vụ mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc tại doanh nghiệp bảo hiểm được phép triển khai nghiệp vụ này.
Như vậy, sau ngày 15/12/2026, chủ xe máy, ô tô vẫn phải thực hiện nghĩa vụ mua bảo hiểm theo quy định. Việc bãi bỏ thông tư cũ không phải là căn cứ để miễn nghĩa vụ này.
Đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh sử dụng ô tô, xe máy phục vụ vận chuyển hàng hóa, giao nhận hoặc các hoạt động sản xuất, kinh doanh khác, việc nắm rõ quy định cũng có ý nghĩa thiết thực.
Những đơn vị sở hữu, quản lý nhiều phương tiện cần chủ động kiểm tra thời hạn bảo hiểm, thực hiện mua và gia hạn đúng quy định, tránh để phát sinh vi phạm do hiểu nhầm thông tin bãi bỏ văn bản. Đối với hoạt động vận tải, giao nhận hàng hóa, việc duy trì bảo hiểm còn góp phần hạn chế rủi ro tài chính khi phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tai nạn giao thông.
Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp bảo hiểm cần thông tin đầy đủ, rõ ràng đến khách hàng về hiệu lực của các quy định hiện hành, tránh gây nhầm lẫn về nghĩa vụ tham gia bảo hiểm hoặc quyền lợi của người mua.
Cũng cần phân biệt bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới với bảo hiểm vật chất xe. Nếu bảo hiểm vật chất xe nhằm bảo vệ tài sản của người mua theo thỏa thuận trong hợp đồng, thì bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc chủ yếu bảo đảm trách nhiệm bồi thường đối với người thứ ba và hành khách trong phạm vi pháp luật quy định.
Khi xảy ra tai nạn thuộc phạm vi bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm giải quyết bồi thường theo quy định. Chủ xe và các bên liên quan cũng cần thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thông báo, cung cấp thông tin và phối hợp giải quyết vụ việc để bảo đảm quyền lợi chính đáng.
Tuy nhiên, việc duy trì bảo hiểm xe máy bắt buộc vẫn là vấn đề nhận được những ý kiến khác nhau. Bên cạnh mục tiêu bảo vệ người bị thiệt hại trong các vụ tai nạn giao thông, những băn khoăn về thủ tục yêu cầu bồi thường, khả năng tiếp cận quyền lợi và hiệu quả thực tế của loại hình bảo hiểm này vẫn cần được quan tâm giải quyết.
Bởi vậy, cùng với việc làm rõ những thay đổi trong hệ thống văn bản pháp luật, yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ, đơn giản hóa thủ tục bồi thường và tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm cũng cần được đặt ra.
Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp – Giám đốc Công ty Luật HPVN cho rằng, cần phân biệt rõ việc bãi bỏ một văn bản hướng dẫn với việc thay đổi nghĩa vụ đã được quy định trong luật.
“Việc bãi bỏ Thông tư số 04/2021/TT-BTC không có nghĩa là bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới cũng bị bãi bỏ. Nghĩa vụ tham gia bảo hiểm vẫn được quy định tại Luật Kinh doanh bảo hiểm và các văn bản hướng dẫn hiện hành. Vì vậy, người dân, doanh nghiệp cần tiếp tục thực hiện đúng quy định, tránh hiểu nhầm dẫn đến vi phạm khi tham gia giao thông”, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp phân tích.
Theo luật sư, việc rà soát, bãi bỏ những văn bản không còn phù hợp là cần thiết, nhưng phải đi kèm với công tác thông tin, hướng dẫn để người dân, doanh nghiệp nắm rõ những quy định đang có hiệu lực. Đồng thời, các doanh nghiệp bảo hiểm cần chủ động giải thích về phạm vi bảo hiểm, điều kiện bồi thường và trách nhiệm của các bên ngay từ khi giao kết hợp đồng.
“Bảo hiểm bắt buộc không nên chỉ được nhìn nhận như một loại giấy tờ để đáp ứng yêu cầu khi tham gia giao thông. Điều quan trọng là quyền lợi của người tham gia phải được bảo đảm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm. Muốn vậy, cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục bồi thường, nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm và tăng cường giám sát quá trình thực hiện. Khi quyền lợi được bảo đảm trên thực tế, chính sách bảo hiểm bắt buộc mới phát huy đúng ý nghĩa”, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp nhấn mạnh.
