Cải cách thể chế trở thành nguồn lực tăng trưởng

Phát biểu tại Diễn đàn “Doanh nhân tiên phong – Chính phủ kiến tạo trong kỷ nguyên mới” do VCCI tổ chức nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10), ông Nguyễn Xuân Thọ - Phó Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho biết: Thực hiện Nghị quyết Nghị quyết 02/NQ-CP của Chính phủ, công tác cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm chi phí tuân thủ được đẩy mạnh, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, khơi thông nguồn lực, tạo môi trường ổn định và thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực

Theo ông Nguyễn Xuân Thọ, từ đầu năm đến nay, công tác tổng rà soát và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật được các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh thực hiện quyết liệt. Cùng với đó, cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm chi phí tuân thủ tích cực triển khai, tạo cơ sở để giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Hướng tới khơi thông nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp được xây dựng và triển khai các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp theo Nghị quyết số 68-NQ/TW, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong 9 tháng đầu của năm, Bộ Tài chính đã chủ động tham mưu và thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và lệ phí với tổng quy mô khoảng 245,6 nghìn tỷ đồng (trong đó miễn, giảm khoảng 185,6 nghìn tỷ đồng và gia hạn khoảng 60 nghìn tỷ đồng).

Ông Nguyễn Xuân Thọ nhấn mạnh đến vai trò của việc tăng cường đối thoại, tháo gỡ khó khăn điểm nghẽn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp. Đến nay, 146/202 nhóm kiến nghị của doanh nghiệp đã được các bộ, cơ quan trả lời, giải quyết dứt điểm, chiếm khoảng 72% tổng số nhóm kiến nghị.

Đối với các kiến nghị còn lại, các cơ quan đã rà soát, xác định nội dung và hướng xử lý; trong đó, một số vấn đề liên quan đến sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật cần tiếp tục được nghiên cứu, đánh giá tác động và thực hiện theo trình tự xây dựng văn bản quy phạm pháp luật. Kết quả bước đầu là tích cực, nhưng yêu cầu cao hơn là phải tiếp tục theo dõi đến cùng để bảo đảm kết quả trên hồ sơ được chuyển hóa thành kết quả trong thực tiễn.

Phó Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể Nguyễn Xuân Thọ nhấn mạnh: Việc tăng cường đối thoại trực tiếp với hiệp hội, doanh nghiệp giúp làm rõ hồ sơ, quy trình và tình huống cụ thể; phân biệt vấn đề do cách hiểu, do tổ chức thực hiện hay do chính quy định pháp luật. Trao đổi trực tiếp giữa cơ quan nhà nước với hiệp hội, doanh nghiệp góp phần làm rõ nguyên nhân và hướng xử lý các vướng mắc.

“Kiến nghị của doanh nghiệp ngày càng cụ thể hơn, giúp nhận diện những bất cập không chỉ trong từng vụ việc mà cả trong cơ chế, chính sách. Trong đó, VCCI có vai trò quan trọng trong tổng hợp, phản ánh những vấn đề từ thực tiễn và theo dõi kết quả xử lý” – ông Nguyễn Xuân Thọ khẳng định.

Thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp

Kết quả của việc thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cải thiện môi trường kinh doanh trong 9 tháng đầu của năm, theo ông Nguyễn Xuân Thọ đã giúp cải thiện một số chỉ tiêu xét hạng năng lực cạnh tranh của Việt Nam theo khung đánh giá của quốc tế.

Môi trường kinh doanh thông thoáng đã thúc đẩy sự gia tăng mạnh mẽ về số lượng doanh nghiệp. Số doanh nghiệp thành lập mới trong 9 tháng năm 2026 đạt 149.673 doanh nghiệp, tăng 3,2% so với cùng kỳ năm trước với số vốn đăng ký của doanh nghiệp thành lập mới đạt 1.884.028 tỷ đồng, tăng 32,7% so với cùng kỳ. Quy mô vốn đăng ký bình quân đạt 12,6 tỷ đồng mỗi doanh nghiệp, cao hơn 28,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Để tạo môi trường đầu tư kinh doanh an toàn, minh bạch, bình đẳng và có khả năng dự báo cho doanh nghiệp, ông Nguyễn Xuân Thọ cho rằng, công tác rà soát văn bản quy phạm pháp luật, hoàn thiện cơ chế chính sách cần tiếp tục được đẩy mạnh. Qua đó, nâng cao chất lượng xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, kiên quyết xóa bỏ các rào cản tiếp cận thị trường; kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định, chi phí thấp, gắn liền với số hoá và trí tuệ nhân tạo.

Cùng với đó, tiếp tục đơn giản hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính; tăng cường công khai, minh bạch, giảm thời gian xử lý thủ tục, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Thay đổi cơ bản phương thức quản lý nhà nước từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” gắn với xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật và tăng cường kiểm tra, giám sát.

Phó Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể Nguyễn Xuân Thọ cũng đề cập đến yêu cầu cần bố trí đủ nguồn lực, ngân sách cho phát triển kinh tế tư nhân. Đáng chú ý là các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, đầu tư phát triển hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, bảo đảm dành quỹ đất cho doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định. Đồng thời, chuẩn hóa cơ chế, quy trình tiếp nhận, xử lý và phản hồi kiến nghị của doanh nghiệp. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong cung cấp dịch vụ công, giảm tiếp xúc trực tiếp và chi phí không chính thức; tăng cường đối thoại giữa chính quyền và doanh nghiệp.