Chứng khoán có “hạ nhiệt” mùa World Cup?

Thị trường chứng khoán Việt Nam đóng phiên cuối tuần ngày 5/6 với tâm lý cải thiện sau giai đoạn điều chỉnh mạnh giúp VN-Index nối dài đà hồi phục. Kết phiên, chỉ số tăng 7,35 điểm, tương ứng 0,4%, lên 1.838,9 điểm, song vẫn đang vận động dưới vùng kháng cự quan trọng quanh mốc 1.850 điểm.

Dòng tiền rời thị trường

Đáng chú ý, thanh khoản tiếp tục suy giảm, độ rộng thị trường nghiêng về phía giảm giá và dòng tiền chưa cho thấy dấu hiệu cải thiện rõ rệt, khiến triển vọng hồi phục vẫn cần thêm sự xác nhận.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi được nhiều nhà đầu tư quan tâm là VN-Index sẽ diễn biến ra sao trong thời gian tới, liệu thị trường có rơi vào trạng thái đi ngang kéo dài và đâu là chiến lược phù hợp để tránh “bẫy sideway”?

Nhận định chung về thị trường, ông Nguyễn Việt Đức, Giám đốc Kinh doanh số CTCK VPBankS cho rằng thị trường hiện chịu tác động bởi hai yếu tố chính. Đầu tiên là yếu tố mùa vụ. Theo đó, mùa hè vốn là giai đoạn thấp điểm về thanh khoản của thị trường chứng khoán. Năm nay, yếu tố này còn được cộng hưởng bởi World Cup, khiến tâm lý nhà đầu tư càng trở nên thận trọng hơn.

Dẫn thống kê từ các kỳ World Cup trước đây, ông Đức cho biết thanh khoản thị trường Việt Nam thường giảm mạnh trong thời gian diễn ra giải đấu, trung bình có thể lên tới khoảng 55%. Hiện nay, thanh khoản của VN-Index đã giảm từ mức bình quân khoảng 26.000 tỷ đồng xuống dưới 20.000 tỷ đồng mỗi phiên, tương đương mức giảm khoảng 40%.

Thanh khoản dưới ngưỡng 20.000 tỷ đồng có thể còn kéo dài trong suốt mùa hè, khiến thị trường khó kỳ vọng xuất hiện một nhịp tăng mạnh trong tháng 6 và tháng 7. Về mặt kỹ thuật, sau nhịp tăng vừa qua, VN-Index có khả năng bước vào trạng thái tích lũy đi ngang thay vì hình thành ngay một xu hướng tăng mới. Nếu không tạo được đỉnh rõ ràng ở vùng hiện tại, chỉ số có thể tiếp tục sideway trong thời gian tới.

Nhìn lại lịch sử, ông Đức cho rằng các kỳ World Cup trước đều có những tác động đáng chú ý tới thị trường. Năm 2010, VN-Index vốn đã suy yếu từ trước, khi thanh khoản rút ra trong kỳ World Cup đã khiến xu hướng giảm kéo dài đến đầu năm 2012. Năm 2014, thị trường vẫn tăng trong thời gian diễn ra giải đấu nhưng sau đó tạo đỉnh vào tháng 9 rồi bước vào nhịp điều chỉnh.

Năm 2018, VN-Index đã tạo đỉnh từ tháng 4 và tiếp tục xu hướng giảm trong suốt kỳ World Cup. Riêng năm 2022 là trường hợp đặc biệt khi giải đấu diễn ra vào cuối năm, thời điểm thị trường Việt Nam đang trong giai đoạn thị trường giá xuống do khủng hoảng trái phiếu. Sau World Cup, dòng tiền quay lại và thị trường hình thành vùng đáy.

VN-Index tiếp tục dò đáy

Từ dữ liệu trên, vấn đề đặt ra là hiện nay các cổ phiếu đã thực sự đủ rẻ để mua vào hay chưa. Theo VPBankS, P/E thị trường đã giảm về khoảng 14 lần, mức hấp dẫn hơn đáng kể so với giai đoạn trước.

Tuy nhiên, độ rộng thị trường lại đang xấu đi khi chỉ khoảng 25% số cổ phiếu còn nằm trên đường MA200 và duy trì xu hướng tăng. Điều đó cho thấy phần lớn cổ phiếu thực tế đã bước vào trạng thái thị trường giá giảm. Nhà đầu tư không nên chỉ nhìn vào định giá chung của VN-Index mà cần đánh giá chất lượng xu hướng của từng nhóm cổ phiếu.

Đưa ra một góc nhìn đáng chú ý khi so sánh Việt Nam hiện nay với Trung Quốc giai đoạn 2008-2009, ông Nguyễn Việt Đức cho biết sau khi tung ra gói kích thích kinh tế khoảng 4.000 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 500 tỷ USD thời điểm đó), kinh tế Trung Quốc vẫn tăng trưởng mạnh nhưng thị trường chứng khoán không tăng tương ứng. Nguyên nhân là các doanh nghiệp niêm yết chủ yếu đại diện cho mô hình tăng trưởng cũ như bất động sản, doanh nghiệp nhà nước và xuất khẩu truyền thống, trong khi các động lực tăng trưởng mới như Alibaba hay Huawei chưa phản ánh vào thị trường.

Việt Nam hiện cũng đang đứng trước bài toán tương tự. Nếu thị trường chỉ bổ sung thêm các công ty con của những tập đoàn cũ thông qua hoạt động IPO, dòng tiền thực chất chỉ luân chuyển trong nội bộ hệ sinh thái mà không tạo ra động lực tăng trưởng mới. Ngược lại, nếu các doanh nghiệp công nghệ, AI và kinh tế số có thể lên sàn trong tương lai, thị trường sẽ có cơ hội được định giá lại ở mức cao hơn.

“Về kịch bản thị trường, VN-Index hiện mới trải qua nhịp điều chỉnh đầu tiên. Vùng hỗ trợ quan trọng sẽ nằm trong khoảng 1.650-1.750 điểm. Nếu thị trường điều chỉnh về khu vực này, nhà đầu tư có thể cân nhắc giải ngân từng phần.

Kịch bản cơ sở là thị trường có thể hình thành đáy trong năm 2026 và bước vào sóng tăng mới vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027, đặc biệt nếu dòng vốn ngoại quay trở lại nhờ câu chuyện nâng hạng thị trường. Ngược lại, trong trường hợp chứng khoán Mỹ tạo đỉnh và sóng AI toàn cầu kết thúc, VN-Index có thể phải đối mặt với một nhịp điều chỉnh sâu và kéo dài hơn.

Vì vậy, nhà đầu tư nên duy trì sự thận trọng, không mua đuổi trong các phiên tăng mạnh. Chiến lược ưu tiên gồm: tập trung vào các cổ phiếu bluechip, doanh nghiệp đầu ngành có nền tảng cơ bản tốt; tránh nhóm cổ phiếu penny hoặc những mã đi ngược chu kỳ; ưu tiên các doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng rõ ràng; giải ngân theo từng phần thay vì mua toàn bộ một lần; đồng thời có thể tận dụng các tín hiệu RSI quá bán để tích lũy các cổ phiếu cơ bản tốt”, vị chuyên gia khuyến nghị.

Chọn cổ phiếu phù hợp

Ở góc độ lựa chọn cổ phiếu, ông Hà Ngọc Phong, chuyên gia tại VPBankS chia sẻ danh mục đầu tư tháng 6 nên tập trung vào các nhóm hưởng lợi từ đầu tư công, tín dụng ưu tiên và các ngành có nền tảng tăng trưởng dài hạn.

Trong nhóm bất động sản khu công nghiệp, ông ưu tiên GVR nhờ quỹ đất lớn, khả năng chuyển đổi đất cao su sang khu công nghiệp và triển vọng hưởng lợi từ dòng vốn FDI cũng như phát triển hạ tầng.

Đối với bất động sản nhà ở, KDH được đánh giá cao nhờ quỹ đất sạch, pháp lý rõ ràng và tỷ lệ đòn bẩy thấp.

Ở nhóm ngân hàng, VCB tiếp tục là lựa chọn dành cho nhà đầu tư ưu tiên sự an toàn nhờ chất lượng tài sản hàng đầu hệ thống, trong khi CTG được kỳ vọng hưởng lợi từ tăng trưởng tín dụng và đầu tư công với mức định giá vẫn còn hấp dẫn.

Trong ngành thép, HPG được xem là đại diện tiêu biểu cho chu kỳ đầu tư công và phát triển hạ tầng. Trong khi đó, GAS và POW là hai lựa chọn thuộc nhóm năng lượng với nền tảng cơ bản tốt, phù hợp cho chiến lược phòng thủ trong giai đoạn thị trường biến động.

Nhìn chung, các chuyên gia đều nghiêng về quan điểm thận trọng trong tháng 6. Thị trường có thể xuất hiện các nhịp hồi kỹ thuật sau chuỗi giảm vừa qua, nhưng chưa có đủ cơ sở để xác nhận một xu hướng tăng mới. Trong bối cảnh thanh khoản suy giảm và dòng tiền vẫn phân hóa mạnh, nhà đầu tư nên ưu tiên quản trị rủi ro, duy trì tỷ trọng tiền mặt hợp lý và giải ngân từng phần vào các doanh nghiệp đầu ngành có nền tảng cơ bản tốt, cùng câu chuyện tăng trưởng rõ ràng.