Sau những phiên giảm mạnh, lực mua từ các tổ chức trong nước và khối ngoại đã giúp thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam ổn định. Vậy TTCK đã tạo đáy ngắn hạn?
Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược thị trường Công ty Chứng khoán VPBankS đã có cuộc trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp xung quanh vấn đề này.
- TTCK Việt Nam vừa có giai đoạn giảm mạnh và tạm thời phục hồi khi giá dầu thế giới lao dốc. Theo ông, giá dầu và VN-Index có mối tương quan như thế nào?
TTCK vừa trải qua cú sốc mạnh khi giá dầu tăng vọt lên gần 120 USD/thùng do xung đột Trung Đông, dẫn đến VN-Index giảm hơn 115 điểm trong phiên 9/3 xuống 1.652 điểm. Sau đó, giá dầu lao dốc mạnh, góp phần kích hoạt nhịp hồi phục. Trong phiên 10/3, VN-Index tăng gần 24 điểm lên khoảng 1.677 điểm.
Mối tương quan giữa giá dầu và VN-Index hiện nay chủ yếu mang tính ngắn hạn về tâm lý. Điều này không chỉ diễn ra ở TTCK Việt Nam mà ở cả các TTCK trong khu vực. Diễn biến hoảng loạn tâm lý nhà đầu tư đã kích hoạt đợt bán tháo trước khi đánh giá tình hình tác động cụ thể, đặc biệt TTCK Hàn Quốc và Thái Lan đã phải ngắt giao dịch vì biến động lớn.
Hiện tại, trạng thái tâm lý này cũng nhanh chóng “hạ nhiệt” khi G7 lên kế hoạch sẽ can thiệp xả kho dự trữ dầu cũng như Tổng thống Trump tuyên bố xung đột Trung Đông sẽ kết thúc sớm hơn dự kiến.
- Nhịp hồi này có thể được xem là sự ổn định trở lại của xu hướng thị trường hay chỉ là một nhịp hồi kỹ thuật, thưa ông?
Theo tôi, đây chủ yếu là nhịp hồi kỹ thuật ngắn hạn, chưa đủ để khẳng định sự ổn định trở lại của xu hướng tăng trung hạn trong bối cảnh Vn-Index vẫn ở dưới MA20, MA50 và MA100.
TTCK hiện đang được hỗ trợ bởi lực mua của các tổ chức trong nước. Ngoài ra, sau khi thị trường giảm mạnh, khối ngoại cũng quay lại mua ròng. Do đó, nếu chưa có biến số mới, VN-Index có thể tiếp tục đà phục hồi để kiểm tra lại 1.750 điểm (MA100) trước khi hướng tới 1.780 điểm nếu thanh khoản ổn định và không có tin xấu mới.
Xu hướng TTCK được coi là ổn định khi thanh khoản duy trì trên 30.000-35.000 tỷ đồng/phiên, độ rộng thị trường tích cực (mã tăng > mã giảm) và khối ngoại mua ròng liên tục. Trong ngắn hạn (1-2 tuần tới), tôi cho rằng độ rung lắc của thị trường vẫn cao, nhà đầu tư nên ưu tiên quản trị rủi ro.
- Trong bối cảnh hiện tại, theo ông, đâu là những nhóm ngành hoặc cổ phiếu có khả năng hưởng lợi rõ rệt từ xu hướng này?
Mặc dù giá dầu giảm mạnh kể từ đỉnh nhưng mức giá hiện tại vẫn cao và tăng 45% từ đầu 2026, có thể gây áp lực lớn lên lạm phát toàn cầu trong quý I và II/2026 khi tác động dần lan sang các hàng hóa liên quan.
Trước mắt, nhóm cổ phiếu dầu khí, phân bón, nhựa, vận tải biển tiếp tục được hưởng lợi.
Với nhóm dầu khí, giá dầu cao hơn giúp cải thiện lợi nhuận cho các nhà sản xuất dầu. Điều này thường hỗ trợ nhu cầu cao hơn đối với các dịch vụ EPC, hoạt động khoan nhiều hơn và giá thuê giàn khoan tự nâng cao hơn trong trung hạn. Các cổ phiếu hưởng lợi có thể kể đến như PVS, PVD, PVC, PVB.
Ở nhóm phân bón, lo ngại gián đoạn xuất khẩu từ Trung Đông - khu vực chiếm gần một nửa thương mại Ure toàn cầu đang thúc đẩy làn sóng tích trữ, giúp giá Ure và DAP tăng hai chữ số từ đầu năm nay. Nếu eo biển Hormuz tiếp tục gián đoạn giao thương và Trung Quốc hạn chế xuất khẩu, giá Ure có thể tăng 15-35%, nhưng khó tăng mạnh như giai đoạn 2021-2022 do giá khí đầu vào và nông sản vẫn thấp hơn. Đối với DAP, giá DAP được dự báo có thể tăng 15-20% từ mức giá hiện tại nếu xung đột Trung Đông kéo dài.
Tiếp đó là nhóm vận tải biển, được hưởng lợi khi giá cước tàu dầu tăng mạnh, gấp 5-7 lần; còn vận tải container được hỗ trợ bởi vòng quay tàu chậm và nhu cầu thuê tàu feeder tăng. Nếu gián đoạn kéo dài, giá cước có thể tăng trên nhiều tuyến vận tải toàn cầu.
- Xin ông cho biết những rủi ro lớn nhất mà nhà đầu tư cần theo dõi trong giai đoạn này là gì, đặc biệt liên quan đến biến động giá dầu, dòng vốn ngoại và đòn bẩy margin?
Có thể nói áp lực bán trên TTCK vẫn tồn tại, đặc biệt từ giải chấp margin (tỷ lệ margin toàn thị trường vẫn cao sau nhịp giảm) và tâm lý thận trọng của các nhà đầu tư. Đà tăng giá dầu đang tạm thời bị kìm hãm bởi việc G7 tung dự trữ tồn kho cũng như kỳ vọng cuộc xung đột Trung Đông sớm kết thúc trong thời gian ngắn. Do đó, các nhà đầu tư cần theo dõi thêm sát sao diễn biến này.
Trong nước, nhà đầu tư cũng cần theo dõi sát việc cung ứng xăng dầu do nguồn cung sẽ ảnh hưởng lớn tới hoạt động kinh tế, qua đó ảnh hưởng tới TTCK.
Vừa qua, khối ngoại đã bán ròng mạnh trong nhịp giảm, nhưng bắt đầu mua ròng khi giá dầu hạ nhiệt. Nếu FED giữ nguyên lãi suất hoặc căng thẳng thương mại Mỹ-Trung leo thang, nhà đầu tư ngoại có thể tiếp tục bán ròng, gây áp lực tỷ giá và VN-Index.
Về đòn bẩy margin, dư nợ margin toàn thị trường ước vượt 400.000 tỷ đồng cuối năm 2025. Mặc dù tỷ lệ margin/vốn chủ sở hữu toàn thị trường giảm xuống khoảng 105% cuối năm 2025 nhưng nếu VN-Index biến động mạnh có thể gây áp lực bán giải chấp. Do đó, nhà đầu tư nên giảm margin xuống dưới 30–40%, ưu tiên tiền mặt hoặc cổ phiếu bluechip trong thời điểm này.
Trong giai đoạn này, TTCK vẫn biến động lớn, nhưng nền tảng vĩ mô Việt Nam ổn định với tăng trưởng tốt, xuất khẩu phục hồi. Do đó, nhà đầu tư nên kiên nhẫn, quản trị rủi ro chặt chẽ, tránh FOMO mua đuổi và tập trung vào cơ hội dài hạn khi định giá hấp dẫn.
Trân trọng cảm ơn ông!
