Thương vụ đầu tư quy mô kỷ lục giữa Nvidia và OpenAI không chỉ phản ánh cơn khát vốn của cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI), mà còn làm dấy lên lo ngại về sự tập trung quyền lực.
Ngành công nghiệp bán dẫn đang bước vào giai đoạn bùng nổ chưa từng có, với Nvidia nổi lên như biểu tượng rõ nét nhất của kỷ nguyên AI. Doanh nghiệp này liên tiếp phá vỡ các kỷ lục về lợi nhuận và vốn hóa, và nay tiếp tục gây chú ý khi sẵn sàng rót tới 100 tỷ USD vào OpenAI - nhà phát triển AI tạo sinh hàng đầu thế giới - một con số mà CEO Jensen Huang khẳng định là “không có gì đáng lo ngại”.
Tháng 9/2025, ông Huang xuất hiện cùng CEO OpenAI Sam Altman để công bố thư thỏa thuận đầu tư theo từng giai đoạn, trong đó OpenAI sẽ xây dựng hạ tầng AI dựa hoàn toàn trên công nghệ của Nvidia, với nhu cầu điện năng lên tới 10 gigawatt - tương đương mức tiêu thụ của một quốc gia nhỏ.
Gần đây, ông Huang tiếp tục nhấn mạnh rằng “mọi thứ đều đang đi đúng hướng”, đồng thời xác nhận Nvidia sẽ tham gia vòng gọi vốn tiếp theo của OpenAI, có thể trở thành vòng huy động vốn tư nhân lớn nhất trong lịch sử.
Động cơ của Nvidia là gì?
Thứ nhất, khóa chặt nhu cầu đối với chip AI. OpenAI là một trong những khách hàng tiêu thụ năng lực tính toán lớn nhất toàn cầu. Việc rót vốn giúp Nvidia củng cố quan hệ đối tác dài hạn, bảo đảm đầu ra cho GPU và nền tảng tính toán, trong bối cảnh các công ty AI lớn ngày càng đẩy mạnh phát triển chip “cây nhà lá vườn” nhằm giảm phụ thuộc vào Nvidia.
Thứ hai, đặt cược trực tiếp vào động cơ tăng trưởng của làn sóng AI. OpenAI đang dẫn đầu quá trình thương mại hóa AI tạo sinh, với tiềm năng doanh thu khổng lồ. Khoản đầu tư cho phép Nvidia không chỉ bán phần cứng, mà còn hưởng lợi từ sự gia tăng giá trị của chính các mô hình AI.
Thứ ba, bảo vệ lợi thế cạnh tranh trước các đối thủ Big Tech. Google, Amazon hay Microsoft đều đang đầu tư mạnh vào AI và chip riêng. Việc Nvidia gắn chặt lợi ích với OpenAI giúp hãng duy trì vai trò khó thay thế trong chuỗi giá trị AI, hạn chế nguy cơ bị gạt ra ngoài khi khách hàng lớn chuyển sang giải pháp nội bộ.
Thứ tư, định hình hệ sinh thái và tiêu chuẩn công nghệ. Thông qua OpenAI, Nvidia có thể tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển mô hình và nền tảng AI, từ đó tạo ra sự phụ thuộc chặt chẽ giữa phần mềm AI phổ biến nhất và phần cứng của hãng – một lợi thế mà đối thủ khó sao chép.
"Bóp nghẹt" tất cả
Chính sự hội tụ quyền lực này lại làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới công nghệ và hoạch định chính sách. Nếu Nvidia nắm hạ tầng tính toán, OpenAI kiểm soát mô hình nền tảng, còn các “siêu khách hàng” Big Tech chi phối đầu ra thị trường, ngành AI có nguy cơ bị tập trung vào một số rất ít trung tâm quyền lực. Hệ quả có thể là chi phí tiếp cận AI tăng cao, startup và các nền kinh tế nhỏ khó cạnh tranh, còn tiêu chuẩn công nghệ dần trở nên khép kín, kìm hãm đổi mới.
Bên cạnh đó, AI tiên tiến đòi hỏi vốn đầu tư khổng lồ, dữ liệu lớn và hạ tầng tính toán hiếm. Một vòng gọi vốn trị giá hàng chục đến hàng trăm tỷ USD có thể đẩy chuẩn đầu vào của ngành lên mức ngoài tầm với của phần lớn doanh nghiệp.
Quan trọng hơn, AI không chỉ là câu chuyện công nghệ hay lợi nhuận. Quyền kiểm soát AI gắn chặt với lao động, truyền thông, an ninh và quản trị xã hội. Việc sức mạnh công nghệ tập trung quá mức vào một số ít doanh nghiệp có thể làm trầm trọng thêm bất cân xứng quyền lực giữa các quốc gia, gia tăng sự lệ thuộc công nghệ, đồng thời kéo theo những rủi ro về chính sách và đạo đức.
Chính vì vậy, thương vụ giữa Nvidia và OpenAI không chỉ là một khoản đầu tư kỷ lục, mà còn được xem như phép thử lớn đối với cấu trúc quyền lực của kỷ nguyên AI toàn cầu.
