Bộ Tài chính đề xuất mở rộng các trường hợp không phải nộp hồ sơ khai thuế nhằm giảm gánh nặng kê khai và đơn giản hóa thủ tục cho doanh nghiệp.
Đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế đang tiếp tục được Bộ Tài chính thúc đẩy nhằm tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế. Trong dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật Quản lý thuế, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung và hoàn thiện quy định về các trường hợp không phải nộp hồ sơ khai thuế.
Theo cơ quan soạn thảo, thực tiễn triển khai các quy định hiện hành cho thấy một số quy trình đăng ký, khai và tính thuế vẫn còn phát sinh vướng mắc. Một số nghiệp vụ quản lý thuế chưa bao quát hết các tình huống thực tế, khiến người nộp thuế vẫn phải thực hiện thủ tục kê khai trong những trường hợp không thực sự cần thiết.
Vì vậy, việc rà soát và mở rộng các trường hợp được miễn nộp hồ sơ khai thuế được xem là giải pháp nhằm giảm bớt thủ tục hành chính, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thuế. Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là quy định đối với trường hợp bên Việt Nam thực hiện khấu trừ và nộp thay thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp của nhà thầu nước ngoài.
Cụ thể, nếu tổ chức hoặc cá nhân tại Việt Nam thực hiện khai thuế theo tháng nhưng trong tháng đó không phát sinh việc khấu trừ thuế nhà thầu thì sẽ không phải nộp hồ sơ khai thuế. Quy định này được đánh giá là phù hợp với thực tế, bởi nhiều doanh nghiệp có nghĩa vụ khấu trừ và nộp thay thuế nhà thầu nước ngoài nhưng không phải tháng nào cũng phát sinh giao dịch.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề xuất trường hợp nghĩa vụ thuế đã được cơ quan thuế xác định và thông báo trên cơ sở dữ liệu kết nối từ các cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc từ hệ thống quản lý thuế thì người nộp thuế cũng không phải nộp hồ sơ khai thuế.
Theo Bộ Tài chính, khi hệ thống dữ liệu đã được kết nối và cơ quan thuế có thể tự xác định nghĩa vụ thuế, việc yêu cầu người nộp thuế tiếp tục nộp hồ sơ khai thuế là không cần thiết và có thể làm phát sinh thêm thủ tục hành chính.
Một nội dung khác trong dự thảo liên quan đến các khoản thu nhập của tổ chức, cá nhân nước ngoài từ việc đầu tư trái phiếu quốc tế của Chính phủ Việt Nam hoặc từ các khoản cho vay đối với Chính phủ Việt Nam. Trong các trường hợp này, phía Việt Nam thực hiện chi trả thu nhập sẽ không phải nộp hồ sơ khai thuế. Lý do là các khoản thu nhập này không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật thuế.
Dự thảo cũng bổ sung quy định đối với tổ chức, cá nhân thuộc diện hoàn thuế giá trị gia tăng và được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao khi mua hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam. Những trường hợp này cũng không phải nộp hồ sơ khai thuế.
Song song với việc bổ sung các trường hợp được miễn nộp hồ sơ khai thuế, dự thảo vẫn giữ nguyên nhiều quy định hiện hành. Chẳng hạn, người nộp thuế chỉ có hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế theo quy định của pháp luật thuế; doanh nghiệp chế xuất chỉ có hoạt động xuất khẩu; hoặc người nộp thuế đang tạm ngừng hoạt động kinh doanh… vẫn thuộc diện không phải nộp hồ sơ khai thuế.
Ngoài ra, tổ chức hoặc cá nhân chi trả thu nhập thuộc diện khai thuế thu nhập cá nhân theo tháng hoặc quý nhưng trong kỳ không phát sinh việc trả thu nhập từ tiền lương, tiền công cũng không phải nộp hồ sơ khai thuế.
Tuy nhiên, dự thảo cũng làm rõ các trường hợp không thuộc diện được miễn nộp hồ sơ khai thuế nhằm bảo đảm việc quản lý đầy đủ nghĩa vụ thuế phát sinh. Theo đó, người nộp thuế vẫn phải nộp hồ sơ khai thuế đối với các nghĩa vụ thuế phát sinh sau thời điểm đã nộp hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Đối với thuế thu nhập cá nhân, tổ chức và cá nhân chi trả thu nhập vẫn phải nộp hồ sơ khai thuế đối với tháng hoặc quý cuối cùng của năm. Nghĩa vụ này cũng áp dụng trong các trường hợp phát sinh việc chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, giải thể, phá sản hoặc chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp.
Ngay cả khi trong kỳ không phát sinh việc khấu trừ thuế và không thuộc diện phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân, hồ sơ khai thuế vẫn phải được nộp theo quy định.
Việc mở rộng các trường hợp miễn nộp hồ sơ khai thuế không chỉ giúp giảm bớt thủ tục cho người nộp thuế, mà còn góp phần điều chỉnh quy trình quản lý thuế theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn.
Trong bối cảnh hệ thống quản lý thuế ngày càng được số hóa và kết nối dữ liệu ngày càng rộng, việc cắt giảm những thủ tục không cần thiết được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.
