Chuyển đổi từ sản xuất sang kinh tế nông nghiệp đang tạo ra những thay đổi về biên lợi nhuận và vị thế của doanh nghiệp Việt trên thị trường quốc tế.
.jpg)
Phát biểu tại Diễn đàn Nông nghiệp 2026: “Kiến tạo không gian phát triển và động lực tăng trưởng mới cho nông nghiệp Việt Nam", do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức chiều ngày 16/7, ông Phan Minh Thông - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TP HCM; Chủ tịch, Tổng Giám đốc Phúc Sinh Group nhấn mạnh, trong dòng chảy của Nghị quyết số 19-NQ/TW, khái niệm chuyển từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp” đã trở thành kim chỉ nam cho các doanh nghiệp đầu ngành nông nghiệp. Theo ông, việc hưởng ứng tinh thần này giúp doanh nghiệp chuyển đổi mạnh mẽ, tập trung vào hạ tầng công nghệ cao và chế biến sâu.
Ông Phan Minh Thông cho biết, một trong những điểm khác biệt cốt lõi trong tư duy điều hành là việc xóa bỏ ranh giới địa lý trong giao thương nông sản. Thay vì chỉ đóng vai trò nhà xuất khẩu hàng hóa sản xuất tại Việt Nam, doanh nghiệp Việt có thể vươn mình thành một thực thể thương mại toàn cầu. Ông Phan Minh Thông khẳng định thế giới là “phẳng” và các doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có khả năng làm được những gì người Hà Lan, Singapore hay Hồng Kông đã thực hiện.
Minh chứng rõ nét nhất cho tư duy này là việc Phúc Sinh trở thành người mua tiêu lớn nhất của Brazil. Doanh nghiệp thu mua tiêu tại Nam Mỹ và bán trực tiếp đến các thị trường khó tính như Mỹ, Đức hay khu vực Trung Đông. Chiến lược này cho phép công ty duy trì vị thế số một thế giới về hạt tiêu, không phụ thuộc hoàn toàn vào sản lượng nội địa. Việc chủ động nguồn cung từ Brazil giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chuỗi cung ứng toàn cầu, một bước đi mà ông Phan Minh Thông gọi là sự thay đổi tầm nhìn.
Ngành nông nghiệp Việt Nam vốn chịu áp lực từ việc xuất khẩu nông sản thô chiếm tỷ trọng lớn. Ông Phan Minh Thông chỉ ra rằng hàng thô chỉ chiếm khoảng 35%, trong khi chế biến sâu mới là yếu tố mang lại giá trị thực sự tốt. Từ năm 2005, doanh nghiệp này đã đầu tư nhà máy hạt tiêu sạch đầu tiên, tạo tiền đề cho việc tách biệt khỏi các đối thủ cạnh tranh.
Việc đầu tư vào công nghệ chế biến sâu cho phép doanh nghiệp mua nguyên liệu của nông dân với giá cao hơn và bán sản phẩm đầu ra với giá tốt hơn. Ông Phan Minh Thông lấy ví dụ về sản phẩm tiêu xanh sấy lạnh và tiêu hồng, những mặt hàng vốn là thị trường ngách nhưng mang lại sự tự hào lớn vì ít đơn vị tại Việt Nam thực hiện được. Các sản phẩm này hiện được phân phối cho những nhà bán hàng lớn trên thế giới và cả thị trường nội địa.
Mô hình kinh tế tuần hoàn cũng được áp dụng triệt để thông qua việc tận dụng phế phụ phẩm. Trà Cascara làm từ vỏ trái cà phê là một ví dụ điển hình. Ông Phan Minh Thông chia sẻ rằng sau khi học hỏi mô hình từ Nam Mỹ và mời chuyên gia về triển khai, doanh nghiệp đã tạo ra loại trà vừa có tác dụng làm đẹp da, vừa giữ dáng, đồng thời tối ưu hóa 100% giá trị của trái cà phê. Sản phẩm này sử dụng công nghệ sấy lạnh của Nhật Bản và đã thâm nhập được vào chuỗi cung ứng của các thương hiệu lớn như Lavazza.
"Trong tình hình các tiêu chuẩn chống phá rừng và yêu cầu về phát triển bền vững trở nên khắt khe, Phúc Sinh đã có sự chuẩn bị từ rất sớm. Doanh nghiệp đã bắt đầu phát triển bền vững từ năm 2008, tức là khoảng 18 năm tính đến thời điểm hiện tại. Năm 2014, công ty đạt chứng nhận Rainforest Alliance, một trong những tiêu chuẩn bền vững uy tín nhất thế giới", ông Phan Minh Thông cho biết.
Ông cũng nhấn mạnh rằng, việc tuân thủ tuyệt đối các rào cản xanh quốc tế không đơn thuần là trách nhiệm xã hội mà là chiến lược kinh doanh sinh tồn. Việc sở hữu tất cả các chứng nhận bền vững cho những thị trường khó tính nhất như Thụy Sĩ, Đức và Nhật Bản là vô cùng quan trọng. Thậm chí, các khách hàng từ Đức đã đánh giá nhà máy của doanh nghiệp tại Sơn La là cơ sở duy nhất trên thế giới đạt 100% tiêu chuẩn phát triển bền vững theo quy hoạch.
Tái đầu tư lợi nhuận là chiến lược xuyên suốt của doanh nghiệp trong 20 năm qua. Ông Phan Minh Thông khẳng định năm nào công ty cũng có lợi nhuận và dùng số tiền đó để xây dựng thêm nhà máy. Hiện tại, doanh nghiệp vận hành 6 nhà máy và đang triển khai hai dự án lớn, trong đó có một trung tâm chế biến tại Đắk Nông.
Nhìn chung, câu chuyện của doanh nghiệp phác họa một chân dung mới cho nông nghiệp Việt Nam, đó là sự kết hợp giữa tư duy thương mại toàn cầu, công nghệ chế biến sâu và cam kết bền vững.
