Giá dầu tăng mạnh đang đặt doanh nghiệp trước áp lực chi phí và lạm phát, đồng thời thúc đẩy yêu cầu đổi mới công nghệ, tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi xanh.
Giá dầu thế giới bất ngờ tăng hơn 4% trong phiên đầu tuần này, lên mức cao nhất 16 tuần, sau các vụ tấn công mới nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Saudi Arabia và tàu thuyền tại Trung Đông làm dấy lên lo ngại nguồn cung dầu bị gián đoạn. Giá dầu Brent tăng 4,68 USD, tương đương 4,5%, lên 109,29 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 4,21 USD, tương đương 4,2%, lên 104,26 USD/thùng.
Ông John Evans, chuyên gia phân tích tại PVM, chia sẻ: “Ngoài việc chấm dứt các cuộc xung đột đang tác động đến giá dầu và giải quyết vấn đề công suất lọc dầu toàn cầu, giới chuyên gia đang tự hỏi liệu có ‘liều vắc-xin’ nào giúp ngăn chặn kịch bản giá dầu Brent chạm mốc 120 USD/thùng hay không”.
Mức giá dầu tăng mạnh đang đặt ra nguy cơ về một làn sóng lạm phát mới, trong khi những đứt gãy cục bộ của chuỗi cung ứng hàng hóa có thể tiếp tục gia tăng chi phí sản xuất, vận tải và logistics, tạo áp lực lên doanh nghiệp trên toàn cầu, đặc biệt tại châu Âu.
Đối mặt với căng thẳng năng lượng chưa rõ hồi kết, cùng yêu cầu ngày càng cao về cắt giảm khí thải trong khuôn khổ Thỏa thuận Xanh (Green Deal), nhiều doanh nghiệp Italia đang đẩy mạnh khử carbon không chỉ vì mục tiêu môi trường mà còn để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ông Stefano Pogutz, Giáo sư về phát triển bền vững doanh nghiệp tại Đại học Bocconi (Milan), nhận định: “Khi chi phí năng lượng cao, bạn cần phải cải thiện hiệu suất sử dụng”.
Đây cũng là cách nhiều doanh nghiệp Italia đang lựa chọn để ứng phó với biến động năng lượng: thay vì chỉ tìm cách chịu đựng chi phí đầu vào tăng cao, họ đầu tư vào công nghệ, tiết kiệm năng lượng nhằm giảm mức độ phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Chính phủ Italia đã hỗ trợ doanh nghiệp thông qua nhiều chương trình, trong đó có các ưu đãi thuế cho đầu tư vào thiết bị mới, chuyển đổi số và lắp đặt hệ thống năng lượng tái tạo. Nhiều chương trình được tài trợ trực tiếp từ các quỹ của EU.
Cùng với sức ép từ chi phí năng lượng, doanh nghiệp còn chịu yêu cầu ngày càng lớn về giảm phát thải từ khách hàng. Đây không chỉ là sức ép từ người tiêu dùng cuối cùng mà còn đến từ chính các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng, khi ngày càng nhiều công ty phải thực hiện khử carbon để đáp ứng các tiêu chuẩn mới.
Bà Lucia Silva, Giám đốc phụ trách phát triển bền vững tại tập đoàn bảo hiểm Generali, cho biết khu vực doanh nghiệp Italia đang chuyển từ những cam kết về môi trường sang thực hiện khử carbon như một phần trong chiến lược kinh doanh cốt lõi.
Một trong những ví dụ đáng chú ý là Aeroporti di Roma, đơn vị thuộc Mundys, đã khánh thành trang trại điện mặt trời dài 2,5 km dọc một đường băng sân bay. Với 55.000 tấm pin và công suất 22 MW, hệ thống dự kiến được mở rộng lên 60 MW, đủ đáp ứng một nửa nhu cầu điện của sân bay hoặc cung cấp cho khoảng 30.000 hộ gia đình.
Trong lĩnh vực xây dựng, Webuild giảm phát thải bằng cách hạn chế vận chuyển bằng xe cơ giới, thay thế bằng tàu hỏa và băng tải tại công trường, đồng thời sử dụng máy đào hầm tiết kiệm năng lượng hơn 20% so với thiết bị thông thường.
Các doanh nghiệp tài chính như Generali và Intesa Sanpaolo cũng đưa mục tiêu giảm phát thải vào hoạt động và danh mục đầu tư, gắn thu nhập với các mục tiêu phát triển bền vững.
Những cách làm này cho thấy căng thẳng năng lượng đang buộc doanh nghiệp thay đổi cách vận hành. Đầu tư vào công nghệ tiết kiệm năng lượng, năng lượng tái tạo và khử carbon không chỉ phục vụ mục tiêu môi trường mà còn trở thành công cụ giảm chi phí, hạn chế rủi ro chuỗi cung ứng và củng cố năng lực cạnh tranh dài hạn.
Thay vì chỉ ứng phó khi giá năng lượng tăng mạnh, doanh nghiệp cần coi tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi xanh là một phần trong chiến lược quản trị chi phí dài hạn. Trước mắt, doanh nghiệp có thể rà soát lại mức tiêu thụ năng lượng trong từng công đoạn, đầu tư thiết bị hiệu suất cao, tự động hóa và số hóa quy trình để giảm những phần tiêu hao không cần thiết.
Với những doanh nghiệp có điều kiện, việc sử dụng năng lượng tái tạo hoặc ký các hợp đồng mua bán điện phù hợp cũng có thể giúp giảm dần mức độ phụ thuộc vào nguồn năng lượng truyền thống. Quan trọng hơn, các khoản đầu tư này cần được tính toán trên cơ sở hiệu quả kinh tế, thời gian hoàn vốn và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn xanh của thị trường xuất khẩu.
Đặc biệt, doanh nghiệp xuất khẩu không nên xem giảm phát thải chỉ là yêu cầu tuân thủ. Khi các thị trường lớn ngày càng siết tiêu chuẩn môi trường, năng lực kiểm soát năng lượng và phát thải sẽ trở thành một phần của năng lực cạnh tranh. Chủ động chuyển đổi sớm có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí, giữ chân khách hàng và tránh bị động trước những yêu cầu mới.
Trong một môi trường năng lượng nhiều biến động, “phòng thủ” bằng tiết kiệm năng lượng và “tấn công” bằng công nghệ xanh có thể trở thành hai hướng đi song hành để doanh nghiệp Việt Nam biến sức ép chi phí thành động lực đổi mới.
