Đổi mới công nghệ, nâng giá trị ngành thủy sản

Với lợi thế gần 90km bờ biển, hiện nay, các xã ven biển Ninh Bình đang phát triển mạnh về nuôi trồng thủy sản. Trong đó, nuôi tôm công nghệ cao đang được nhiều hộ dân triển khai thực hiện, mở ra hướng phát triển kinh tế mới. Không chỉ góp phần khai thác tiềm năng, thế mạnh của tỉnh, nuôi tôm công nghệ cao còn là giải pháp quan trọng thúc đẩy phát triển ngành thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững, gắn với bảo vệ môi trường.

Hiệu quả từ áp dụng công nghệ cao

Thực tế cho thấy, việc chuyển đổi từ phương thức nuôi truyền thống sang công nghệ cao đã mang lại những quả ngọt rõ rệt cho người dân vùng ven biển. Ông Nguyễn Đoan Trang, xã Giao Hoà cho biết: Trước đây, ông đã từng nuôi tôm với hình thức nuôi quảng canh. Tuy nhiên, dịch bệnh nhiều, năng suất và sản lượng không cao. Năm 2020, ông đã mạnh dạn đầu tư nguồn vốn, kinh phí để xây hình thức nuôi tôm công nghệ cao. Ông đã ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến, hiện đại trong quy trình nuôi tôm. Đến nay, ông đã có 30 ao nuôi khép kín, mỗi ao rộng từ 500 - 800m2 để nuôi tôm thẻ chân trắng, tổng diện tích khu vực nuôi vào khoảng hơn 1,6ha.

Theo ông Trang, khi nuôi tôm công nghệ cao, ông đã áp dụng nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật vào quy trình xử lý nước, trong đó, có sử dụng thêm men vi sinh để xử lý môi trường. Vì vậy, con tôm phát triển nhanh, đồng đều, ít dịch bệnh, cho năng suất, sản lượng cao gấp nhiều lần so với hình thức nuôi truyền thống. Nuôi tôm công nghệ cao được vận hành bằng hệ thống máy móc nên tiết kiệm được nguồn nhân lực.

Không chỉ có những người nuôi lâu năm, nhiều bạn trẻ cũng đã gặt hái thành công lớn từ hướng đi này. Câu chuyện của anh Nguyễn Đại Dương (xã Giao Hòa) là một ví dụ điển hình.

Trở về quê hương với quyết tâm làm giàu, ban đầu anh Dương tận dụng đầm sẵn có để nuôi tôm tự nhiên trên diện tích hơn 10ha. Tuy nhiên, do hiệu quả kinh tế thấp, tôm hao hụt nhiều nên sau vài năm kiên trì, anh quyết định dừng lại để tìm hướng đi mới. Sau thời gian nghiên cứu, anh mạnh dạn cải tạo lại đầm, mua vạng giống, đồng thời đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại để nuôi tôm thẻ chân trắng công nghệ cao.

Đến nay, trang trại thủy sản quy mô 25ha của gia đình anh Dương mỗi năm cung ứng ra thị trường hàng chục tấn vạng giống và tôm thẻ chân trắng. Sau khi trừ chi phí, mô hình mang lại lợi nhuận từ 1,5 - 2,5 tỷ đồng/năm, tạo việc làm ổn định cho 10 lao động địa phương (lương 6 - 8 triệu đồng/tháng) và khoảng 30 lao động thời vụ (thu nhập 250 - 300 nghìn đồng/ngày).

Toàn tỉnh hiện có khoảng 35 nghìn ha diện tích nuôi trồng thủy sản. Việc chú trọng xây dựng các vùng nuôi tập trung với hạ tầng đồng bộ tại các xã ven biển nổi bật như Giao Hòa, Giao Ninh, Giao Minh, Kim Đông… đã giúp người dân dễ dàng áp dụng tiến bộ kỹ thuật, nâng cao sản lượng, đưa sản phẩm thủy hải sản vươn xa ra thị trường trong và ngoài nước.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh, các xã ven biển phát triển mạnh về nuôi trồng thuỷ sản, nổi bật như: Giao Hoà, Giao Ninh, Giao Minh, Kim Đông,… Việc phát triển nuôi tôm công nghệ cao đang mở ra hướng phát triển mới trong nuôi trồng thuỷ sản, giúp người nuôi có cơ hội được ứng dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại, nâng cao hiệu quả kinh tế.

Phát triển thuỷ sản theo hướng bền vững

Thời gian qua, nuôi trồng thuỷ sản của Ninh Bình đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Năm 2025, tốc độ tăng trưởng sản xuất thủy sản của tỉnh đạt 5,07%; tổng sản lượng thuỷ sản đạt 310.252 tấn, tăng 3,7% so với năm 2024 (trong đó nuôi trồng chiếm trên 76%); giá trị sản xuất thuỷ sản ước đạt 9.522,7 tỷ đồng, tăng 5,07% so với năm 2024.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng diện tích nuôi trồng thủy sản ước 34.500 ha. Sản lượng nuôi trồng thủy sản ước đạt 120.174 tấn, tăng 5,5% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, sản lượng cá đạt 66.468 tấn, tăng 3,6%; sản lượng tôm đạt 5.443 tấn, tăng 17,2%; sản lượng thủy sản khác đạt 48.263 tấn, tăng 5,02% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực đó, nuôi trồng thuỷ sản truyền thống luôn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức về dịch bệnh, biến đổi khí hậu, cơ sở hạ tầng đầu tư chưa đồng bộ,…

Vì vậy, để phát triển thuỷ sản theo hướng bền vững, việc ứng dụng kỹ thuật tiên tiến, hiện đại vào lĩnh vực này chính là một giải pháp tối ưu, cần thiết để duy trì đà tăng trưởng, nâng cao tính cạnh tranh cũng như giá trị sản phẩm; trong đó, nuôi tôm công nghệ cao sẽ là bước đột phá quan trọng giúp người nuôi làm chủ được kỹ thuật, làm chủ được mùa vụ, giảm phụ thuộc vào thời tiết. Hơn nữa, việc áp dụng công nghệ tuần hoàn để tái sử dụng nguồn nước ngày càng trở nên phổ biến hơn. Điều này, góp phần quan trọng trong vấn đề bảo vệ môi trường.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, 6 tháng đầu năm 2026, diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng trên địa bàn tỉnh đạt 1.250 ha, trong đó, diện tích siêu thâm canh công nghệ cao là 200ha. Thực tế cho thấy, năng suất nuôi tôm siêu thâm canh công nghệ cao vượt trội, ước đạt 30 tấn/ha/vụ.

Ông Mai Đăng Nhân, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ sản - Kiểm ngư, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh cho biết: Nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua được người dân đặc biệt quan tâm đầu tư và cho kết quả khả quan. Nhờ đó, diện tích nuôi tôm công nghệ cao không ngừng tăng, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng tôm nuôi.

Tuy nhiên, hiện nay do diện tích nuôi tôm trên địa bàn tỉnh vẫn manh mún, nhỏ lẻ mang tính hộ gia đình; vốn đầu tư cơ sở hạ tầng để phát triển nuôi tôm công nghệ cao đòi hỏi lớn; trình độ người nuôi không đồng đều nên việc vận hành quy trình nuôi tôm công nghệ cao còn hạn chế…

Vì vậy, để phát huy hiệu quả mô hình nuôi tôm công nghệ cao, các ngành, các cấp, đặc biệt là ngành nông nghiệp cần tiếp tục quan tâm, hỗ trợ người nuôi về chuyển giao khoa học kỹ thuật, đầu tư hạ tầng kỹ thuật tương xứng để phát triển; trong đó, chú trọng về hạ tầng thuỷ lợi, hệ thống cấp thoát nước, giao thông, hệ thống điện,...

Nhằm phát triển ngành thủy sản hiện đại, bền vững, gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống cho người dân vùng ven biển, vùng nuôi trồng và khai thác thủy sản... ngày 27/12/2025, UBND tỉnh Ninh Bình đã ban hành Kế hoạch số 120/KH-UBND về phát triển thủy sản trên địa bàn tỉnh đến năm 2030.

Theo đó, từng bước chủ động sản xuất và đáp ứng nhu cầu về giống cá biển, giống thuỷ sản nước ngọt; 100% nhu cầu giống nhuyễn thể 2 mảnh vỏ; giảm thiểu tổn thất sau thu hoạch đến năm 2030 dưới 10%; xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ đảm bảo đầu ra ổn định cho khoảng 25% sản phẩm thuỷ sản nuôi trồng; giá trị sản xuất thủy sản giai đoạn 2026-2030 (giá so sánh 2010) ước đạt 51.160 tỷ đồng…

Việc triển khai hiệu quả kế hoạch của UBND tỉnh kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến căn bản cho ngành Thuỷ sản, bảo đảm sự phát triển theo đúng định hướng Chiến lược thuỷ sản quốc gia, góp phần phát triển kinh tế và gìn giữ hệ sinh thái và phát triển nông thôn bền vững

Có thể khẳng định, nuôi tôm công nghệ cao, áp dụng quy trình nuôi theo tiêu chuẩn VietGAP, đảm bảo an toàn thực phẩm tiếp tục là hướng phát triển phù hợp với xu hướng hiện nay khi mà ngành nông nghiệp đang phải thích ứng với biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng. Đồng thời, đây là tiền đề hình thành nên vùng nuôi trồng tập trung, hàng hoá, ứng dụng công nghệ đồng bộ, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe của thị trường, thúc đẩy ngành thuỷ sản phát triển theo hướng hiện đại, bền vững đúng theo định hướng của tỉnh.