Việt Nam đang tăng tốc xây dựng khung pháp lý để định hình thị trường tài sản số trong nước, trước bối cảnh giá Bitcoin và thị trường toàn cầu chao đảo mạnh.
Giá Bitcoin giảm mạnh
Trong gần một tháng qua, thị trường toàn cầu chủ yếu bị chi phối bởi những xung đột tại khu vực Trung Đông. Giá dầu tăng mạnh kéo theo nỗi lo lạm phát quay trở lại, đồng thời thúc đẩy xu hướng “risk-off” trên thị trường tài chính.
Theo CoinDesk, dữ liệu thị trường cho thấy các nhà giao dịch đang chuẩn bị cho khả năng Fed tăng lãi suất trong thời gian rất gần. Dòng tiền trên thị trường quyền chọn lãi suất qua đêm phản ánh kỳ vọng về một đợt tăng lãi suất có thể diễn ra trong vòng hai tuần tới. Đồng thời, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đang tiến sát mức 4,5%, là mức cao nhất trong gần một năm, trong khi chỉ số USD (DXY) tăng lên gần 100 điểm, cho thấy đồng bạc xanh mạnh lên đáng kể.
Trong bối cảnh đó, Bitcoin đang gặp khó khăn khi duy trì đà phục hồi. Thậm chí đồng tiền số đã có lúc rơi về mức 66.231 USD/BTC vào lúc 18 giờ ngày 27/3 (theo giờ Việt Nam) và có khả năng tiếp tục dao động trong vùng 65.000-75.000 USD. Áp lực bán gia tăng rõ rệt khi chỉ trong vòng một giờ đã có hơn 50 triệu USD vị thế mua (long) bị thanh lý, trong đó khoảng 70% thuộc về Bitcoin. Dữ liệu thanh khoản cho thấy một lượng lớn lệnh có thể bị kích hoạt dưới mốc 66.000 USD, làm gia tăng rủi ro giảm sâu trong ngắn hạn.
Một yếu tố đáng chú ý khác là sự suy giảm trong nhu cầu từ các nhà đầu tư tổ chức thông qua các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ. Trong phiên gần nhất, tổng cộng 171,12 triệu USD đã bị rút khỏi 11 quỹ ETF, đánh dấu mức rút vốn trong ngày lớn nhất trong hơn ba tuần. Quỹ IBIT của BlackRock ghi nhận dòng vốn rút ra 41,92 triệu USD, trong khi các quỹ lớn khác như FBTC, GBTC, BITB và ARKB cũng ghi nhận mức rút từ 20-30 triệu USD mỗi quỹ.
Diễn biến này trái ngược với giai đoạn trước đó khi các quỹ ETF thu hút hơn 2 tỷ USD từ cuối tháng 2 đến giữa tháng 3. Tuy nhiên, đà tăng đã chậm lại đáng kể, với dòng vốn vào tuần trước chỉ đạt 95,8 triệu USD và tuần hiện tại đang ghi nhận dòng vốn ròng âm hơn 70 triệu USD.
Sự giảm tốc của dòng vốn cho thấy các tổ chức đang chuyển sang trạng thái thận trọng, tạm dừng quá trình tích lũy Bitcoin trong bối cảnh rủi ro vĩ mô gia tăng. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về khả năng Bitcoin duy trì vùng giá gần 70.000 USD khi các yếu tố bất lợi từ kinh tế toàn cầu ngày càng rõ nét.
Các chuyên gia cho rằng trong ngắn hạn, nếu các áp lực vĩ mô tiếp tục gia tăng, kịch bản Bitcoin phá vỡ vùng hỗ trợ 65.000 USD hoàn toàn có thể xảy ra, thay vì duy trì trạng thái đi ngang như hiện tại.
Thị trường tài sản số Việt Nam từng bước được định hình
Có thể thấy, thị trường tiền điện tử vẫn có hệ số dao động mạnh, đi kèm là những rủi ro ngày càng phức tạp dưới tác động của bối cảnh kinh tế toàn cầu. Với một quốc gia có mức độ tham gia cao như Việt Nam, việc quản lý thận trọng, chủ động và có định hướng dài hạn sẽ là yếu tố quyết định để vừa tận dụng được cơ hội, vừa đảm bảo an toàn cho hệ thống tài chính và nhà đầu tư cá nhân.
Hiện Bộ Tài chính đang tiếp tục thẩm định hồ sơ cấp phép thí điểm cho các sàn giao dịch tài sản mã hóa, với kế hoạch tối đa 5 sàn theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP. Tính đến cuối tháng 3/2026, đã có 5 hồ sơ hợp lệ vượt qua vòng sơ bộ, bao gồm các đơn vị liên kết với hệ sinh thái ngân hàng và chứng khoán lớn như VIXEX, TCEX, CAEX, LPEX và CTCP Tài sản số Việt Nam (Sun Group).
Để hiện thực hóa mục tiêu, mô hình tổ chức sàn giao dịch được thiết kế với tiêu chuẩn cao về năng lực tài chính và quản trị rủi ro. Các đơn vị kể trên được xác định là “hạt nhân” triển khai nhờ lợi thế về công nghệ, tài chính và hệ sinh thái khách hàng.
Các đơn vị tham gia phải đáp ứng yêu cầu vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng, đạt chuẩn an ninh hệ thống cấp độ cao nhất, có khả năng xử lý hàng trăm nghìn giao dịch mỗi giây và áp dụng cơ chế lưu ký tách biệt tài sản khách hàng dưới sự giám sát của Ngân hàng Nhà nước. Quy trình vận hành bắt buộc tuân thủ KYC gắn với dữ liệu dân cư quốc gia và tích hợp công cụ phân tích on-chain để truy vết dòng tiền theo thời gian thực, qua đó kiểm soát hiệu quả các hành vi rửa tiền và tài trợ bất hợp pháp.
Chiến lược phát triển tài sản tập trung vào nhóm tài sản thực (RWA) nhằm đảm bảo giá trị nền tảng cho hệ thống. Ba trụ cột chính gồm bất động sản (tăng thanh khoản và mở rộng khả năng tiếp cận đầu tư), vàng số (hiện đại hóa hành vi tích trữ và hỗ trợ quản lý thị trường vàng) và công cụ nợ (đặc biệt là trái phiếu doanh nghiệp được token hóa với dữ liệu minh bạch on-chain).
Song song, cơ chế giám sát liên ngành giữa Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban Chứng khoán và Bộ Công an được thiết lập để tạo mạng lưới kiểm soát đa tầng, giúp phát hiện sớm giao dịch bất thường và hạn chế thất thoát vốn.
Tuy nhiên, quá trình triển khai sẽ gặp không ít thách thức bao gồm áp lực cạnh tranh từ các sàn quốc tế có thanh khoản cao, nguy cơ thiếu hụt nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực tài chính, blockchain và rủi ro niềm tin nếu xảy ra sự cố hệ thống trong giai đoạn đầu.
Tại cuộc đối thoại “Thí điểm Sàn giao dịch tài sản số: Cơ chế giám sát, năng lực vận hành và chuẩn mực đầu tư” mới đây, ông Tô Trần Hoà, Phó trưởng Ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hoá (UBCKNN) nhấn mạnh tài sản mã hóa là thị trường mới, tiềm ẩn nhiều rủi ro nên cơ quan quản lý tiếp cận theo hướng thận trọng, từng bước. “Giai đoạn đầu chỉ nhà đầu tư trong nước đang có tài sản mã hóa, nhà đầu tư nước ngoài mới được giao dịch tại sàn Việt Nam. Nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới sẽ là các chương trình phổ cập kiến thức với nhà đầu tư”.
Như vậy, với quyết tâm chính sách và sự tham gia của khu vực tư nhân, Việt Nam có thể biến tài sản số thành động lực tăng trưởng mới và từng bước khẳng định vị thế trong hệ thống tài chính toàn cầu.
