Theo nhận định của các chuyên gia, dư địa cho vay ký quỹ (margin) của các Công ty Chứng khoán hiện nay chưa chạm trần nên cơ hội còn nhiều dư địa tăng trưởng.
12 quý liên tiếp tăng trưởng
Quý /2026, dư nợ margin toàn thị trường chứng khoán Việt Nam lập kỷ lục, đồng thời đánh dấu quý thứ 12 liên tiếp tăng trưởng. Nhu cầu vay ký quỹ tăng mạnh buộc các Công ty Chứng khoán phải liên tục tìm cách bổ sung vốn. Nhờ các đợt tăng vốn, dư địa cho vay (tối đa gấp 2 lần vốn chủ sở hữu) của ngành vẫn được cải thiện. Theo thống kê tại hơn 40 công ty chứng khoán, dư địa cho vay bình quân đã nâng lên gần 46%.
Theo số liệu từ báo cáo tài chính quý I từ các Công ty Chứng khoán cho thấy, hoạt động cho vay đã giúp các doanh nghiệp thu về hơn 11.200 tỷ đồng, cao nhất từ trước đến nay. Bình thường mọi năm, doanh số từ cho vay thường chỉ đóng góp khoảng 28-30% cho các công ty chứng khoán. Tuy nhiên, tỷ lệ này đã tăng mạnh trong quý 1/2026.
Tính đến ngày 31/3, số tiền các công ty chứng khoán cho khách hàng vay đạt hơn 420.000 tỷ đồng. Trong đó, 415.000 tỷ đồng được dùng cho hoạt động ký quỹ, tăng khoảng 9.000 tỷ đồng so với cuối năm 2025 , cao nhất từ trước đến nay. Doanh số cho vay lớn tập trung vào các Công ty Chứng khoán lớn như Chứng khoán Kỹ thương (TCBS), Chứng khoán SSI, Chứng khoán VPBankS.
Trong đó, Chứng khoán VPS và Chứng khoán HSC cho vay hơn 1 tỷ USD (trên 26.400 tỷ đồng) để phục vụ nhu cầu đầu tư của khách hàng. Theo tính tóan của các chuyên gia, dư nợ của các công ty này ngang với mô cho vay của 1 số ngân hàng như PGBank, Saigonbank và một số ngân hàng nhỏ khác.
Tuy nhiên, dư nợ cho vay là bức tranh không đồng đều khi vẫn có gần một nửa số công ty có dư địa thấp hơn mặt bằng chung. Đáng chú ý, nhiều trường hợp chỉ còn room cho vay dưới 10% như Chứng khoán Mirae Asset Vietnam (MAS), Chứng khoán MBS, Chứng khoán VietinBank (CTS), KB Securities Vietnam (KBSV), Chứng khoán Phú Hưng (PHS) và Chứng khoán Dầu khí (PSI)…
Liệu dư địa cho vay vẫn còn?
Hai năm gần đây, nhiều công ty chứng khoán đã phát hành lượng cổ phiếu quá lớn, vượt khả năng hấp thụ của thị trường. Để tối ưu nguồn vốn, các doanh nghiệp buộc phải đẩy mạnh hoạt động kinh doanh với trọng tâm thường ở các mảng như môi giới, tự doanh hoặc cho vay. Nhiều công ty chứng khoán lựa chọn việc tăng dư nợ cho vay vì hoạt động môi giới đang cạnh tranh về phí gay gắt, còn mảng tự doanh lại phụ thuộc vào diễn biến trồi sụt của thị trường chứng khoán.
Tính riêng trong 02 năm gần đây, tổng vốn điều lệ của các công ty ngành chứng khoán đã tăng 70.000 tỷ đồng. Hàng loạt các doanh nghiệp trong ngành như TBCS, SSI, VPBankS, Vietcap, HSC đều được các cổ đông "bơm" thêm hơn vốn hàng ngàn tỷ đồng…
Theo quy định từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, tỷ lệ dư nợ của các công ty trên vốn chủ sở hữu tối đa là 200%. Vì vậy, các doanh nghiệp trong ngành đã liên tục tăng vốn trong năm 2025 để có dư địa cho vay.
Có thể nói, việc mở rộng cho vay giúp các doanh nghiệp chiếm lĩnh thị phần trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt. Ngoài ra, việc này còn giúp các doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu lớn từ khách hàng. Ngoài việc tối ưu nguồn vốn, hoạt động chào bán cổ phiếu tiếp tục sôi động cũng giúp các công ty chứng khoán mở rộng mảng cho vay. Bên cạnh đó, các công ty chứng khoán còn phát triển mảng cho vay, coi đây kênh tăng trưởng bền vững.
Chứng khoán VPBankS, SSI đặt kế hoạch năm nay sẽ giảm sự phụ thuộc vào mảng tự doanh, vốn đóng góp hơn một nửa lợi nhuận cho doanh nghiệp này, để đẩy mạnh các hoạt động khác. Ngoài việc phục vụ các nhà đầu tư trong nước như trước, các doanh nghiệp trong ngành còn kiến sẽ "bơm" thêm vốn, khi nâng hạng thị trường sẽ có hiệu lực từ tháng 9/2026...
Vậy dư địa hiện nay của các Công ty Chứng khoán liệu còn nhiều?Theo chuyên gia của Mirae Asset, dư nợ margin tại nhiều công ty chứng khoán lớn hiện vẫn chưa chạm trần quy định nên vẫn còn dư địa tăng trưởng. Ngoài ra, tỷ lệ cho vay trên toàn thị trường vẫn thấp hơn mức 200%, chưa thể gây ra trạng thái cực đoan cho điểm số.
Hiện nay nhu cầu vay margin của nhà đầu tư vẫn rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng hệ thống ngân hàng năm nay có thể thấp hơn mức 19% năm 2025. Ngoài ra, thanh khoản duy trì ở mức cao năm nay cho thấy nhà đầu tư vẫn quan tâm đến chứng khoán.
Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư của Chứng khoán An Bình nhận xét, hiện lợi thế đang nghiêng về nhóm có cổ đông là tổ chức tài chính hoặc đứng sau là ngân hàng lớn, do vậy dư địa cho vay của các nhóm này còn nhiều cơ hội để tăng trưởng.
