Chuyển đổi số đang mở ra dư địa mới cho du lịch Hà Nội, từ nâng cao năng lực quản trị, kết nối doanh nghiệp đến cá nhân hóa trải nghiệm, qua đó gia tăng sức cạnh tranh của điểm đến trong giai đoạn mới.
Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng tác động sâu rộng tới hoạt động kinh tế, du lịch Hà Nội xác định phát triển du lịch thông minh là hướng đi quan trọng để nâng cao năng lực quản lý, đổi mới xúc tiến quảng bá và cải thiện chất lượng dịch vụ.
Theo Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Nguyễn Trần Quang, với sự vào cuộc đồng bộ theo các chủ trương của Trung ương và Thành phố, du lịch Thủ đô tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. 6 tháng đầu năm 2026, Hà Nội ước đón hơn 18 triệu lượt khách, tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những trung tâm du lịch lớn của cả nước.
Mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành điểm đến “An toàn - Thân thiện - Chất lượng - Hấp dẫn - Thông minh” đang đặt ra yêu cầu chuyển đổi số không chỉ dừng ở việc đưa thông tin lên môi trường trực tuyến, mà phải hình thành một hệ sinh thái có khả năng phục vụ cả công tác quản lý nhà nước, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách.
Theo đó, ngành Du lịch Hà Nội sẽ tập trung phát triển cơ sở dữ liệu theo hướng thống nhất, dùng chung; đẩy mạnh số hóa điểm đến; ứng dụng AI, dữ liệu lớn, thực tế ảo; đổi mới xúc tiến quảng bá trên nền tảng số; phát triển các nền tảng hỗ trợ doanh nghiệp và nâng cao năng lực nguồn nhân lực số.
Ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, cho rằng chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh và cải thiện trải nghiệm du khách.
Theo ông Siêu, du lịch thông minh trong giai đoạn mới phải đáp ứng ba tiêu chí cốt lõi là tính cá nhân hóa cao, tính thời gian thực và tính liên thông sinh thái. Điều này đòi hỏi các dịch vụ du lịch phải được kết nối với hạ tầng đô thị thông minh, hình thành dòng dữ liệu xuyên suốt nhằm tối ưu hóa nguồn lực.
Hiện hệ thống các nền tảng số dùng chung cấp quốc gia đã được vận hành, gồm Hệ thống cơ sở dữ liệu du lịch Việt Nam, ứng dụng “Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel”, nền tảng Quản trị và Kinh doanh du lịch, Thẻ du lịch thông minh và hệ thống vé điện tử. Đây là những nền tảng ban đầu để từng bước hình thành môi trường kinh doanh số trong lĩnh vực du lịch.
Tại Hà Nội, năm 2026 được xác định là năm trọng điểm hoàn thiện cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo nguyên tắc “Đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung”.
Điểm đáng chú ý là tư duy chuyển đổi đang dần dịch chuyển từ xây dựng các kênh thông tin sang khai thác dữ liệu phục vụ quản trị và phát triển sản phẩm. Thành phố không chỉ duy trì Trang thông tin điện tử xúc tiến du lịch mà còn đẩy mạnh ứng dụng AI, thực tế ảo (VR) và dữ liệu lớn (Big Data) vào quản lý và phát triển sản phẩm.
Viện trưởng Viện Kinh tế du lịch Nguyễn Anh Tuấn nhận định, Hà Nội có dư địa lớn để trở thành trung tâm du lịch thông minh hàng đầu khu vực nhờ lợi thế về di sản văn hóa, thị trường khách lớn và động lực chuyển đổi số.
Một số ứng dụng đã bước đầu được triển khai như chuyên mục du lịch trên ứng dụng iHanoi, hệ thống vé điện tử mã QR tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám hay các tour du lịch đêm tích hợp thuyết minh tự động.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Anh Tuấn, để đi xa hơn, mô hình du lịch thông minh của Hà Nội phải dựa trên ba trụ cột gồm công nghệ, con người và thể chế. Đây cũng là những yếu tố quyết định việc công nghệ có thực sự tạo ra giá trị mới hay chỉ dừng ở các ứng dụng đơn lẻ.
Dù có những bước tiến ban đầu, quá trình số hóa du lịch Hà Nội vẫn đối mặt với không ít rào cản. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, một trong những điểm nghẽn lớn nhất là dữ liệu còn phân tán, thiếu chuẩn hóa và thiếu cơ chế chia sẻ giữa các đơn vị.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hạn chế về ngân sách, nhân lực số và khả năng khai thác dữ liệu vẫn là trở ngại đáng kể.
Trong khi đó, ứng dụng AI hiện còn mang tính manh mún, chủ yếu tập trung ở khâu marketing, chưa khai thác sâu vào quản trị điểm đến, phân tích nhu cầu hay dự báo dòng khách.
Bà Phan Thị Thái Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin du lịch, cũng chỉ ra những rào cản liên quan đến khung pháp lý, tiêu chuẩn kỹ thuật chưa đồng bộ và sự thiếu hụt nhân lực có khả năng kết hợp giữa nghiệp vụ du lịch và công nghệ.
Những hạn chế này cho thấy bài toán chuyển đổi số của du lịch Hà Nội không chỉ nằm ở đầu tư công nghệ mà còn ở khả năng kết nối và chia sẻ dữ liệu, hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp.
Từ thực tế đó, ông Nguyễn Anh Tuấn đề xuất Hà Nội tập trung 5 ưu tiên trong giai đoạn 2026-2030.
Trước hết là hình thành Trung tâm Dữ liệu du lịch Hà Nội, chuẩn hóa dữ liệu về điểm đến, sự kiện, doanh nghiệp, hành vi khách và phản hồi của du khách.
Tiếp đó là xây dựng hành trình du khách thông minh, tạo một quy trình số liền mạch từ tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ, thanh toán, trải nghiệm đến phản hồi.
AI cần được ứng dụng sâu hơn trong quản trị và kinh doanh thông qua dashboard dự báo, chatbot đa ngôn ngữ, tự động hóa marketing và chăm sóc khách hàng. Cùng với đó là phát triển thanh toán, vé thông minh với mã QR, vé điện tử, thẻ du lịch và khả năng liên thông giữa điểm tham quan, vận chuyển và các dịch vụ.
Một ưu tiên khác là phát triển nguồn nhân lực số gắn với hợp tác công - tư, tạo điều kiện để cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp du lịch cùng tham gia xây dựng hệ sinh thái.
Đáng chú ý, ý tưởng về một “trợ lý du lịch Hà Nội” hoạt động 24/7 bằng nhiều ngôn ngữ, có khả năng gợi ý hành trình dựa trên sở thích và ngân sách, được kỳ vọng tạo bước tiến mới trong cá nhân hóa trải nghiệm.
Các công nghệ AR/VR/3D cũng được định hướng ứng dụng sâu hơn trong kể chuyện di sản tại khu phố cổ, làng nghề, qua đó tạo phương thức tiếp cận trực quan hơn với các giá trị lịch sử, văn hóa.
Doanh nghiệp là mắt xích quyết định
Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Nguyễn Trần Quang khẳng định, Thành phố đang đóng vai trò kiến tạo để củng cố thương hiệu điểm đến “An toàn - Thân thiện - Chất lượng - Hấp dẫn - Thông minh”.
Thời gian tới, Hà Nội sẽ tập trung số hóa toàn bộ di tích, làng nghề và sản phẩm đặc trưng, đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp du lịch.
Trong quá trình này, doanh nghiệp không chỉ là đối tượng thụ hưởng công nghệ mà cần trở thành chủ thể tham gia xây dựng và vận hành hệ sinh thái du lịch số. Bởi hiệu quả chuyển đổi số cuối cùng phải được thể hiện ở khả năng rút ngắn hành trình khách hàng, tối ưu chi phí, nâng chất lượng dịch vụ và tạo thêm giá trị kinh doanh.
Việc nâng cao năng lực số cho đội ngũ quản lý và cộng đồng doanh nghiệp vì vậy được xem là chìa khóa để Hà Nội chuyển từ số hóa từng phần sang hình thành một hệ sinh thái du lịch số đồng bộ, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến trong kỷ nguyên số.
