Thị trường gần như loại bỏ khả năng Fed tăng thêm lãi suất trong tháng này sau báo cáo việc làm yếu. Tuy nhiên, lạm phát cao có thể khiến FED vẫn giữ khả năng tăng lãi suất vào cuối năm nay.
Khả năng Fed tăng lãi suất trong cuộc họp ngày 27 đến 28/10 đã suy yếu đáng kể. Theo chỉ số WIRP của Bloomberg, xác suất này đã giảm xuống 19,4% hôm 8/10, từ mức 70,3% ngày 28/9. Công cụ CME FedWatch cho thấy chỉ có khoảng 21,6% khả năng Fed tăng lãi suất sau báo cáo việc làm yếu. Trong khi có tới 70-85% khả năng FED sẽ tăng lãi suất ít nhất một lần trước tháng 12.
Nền kinh tế Mỹ tạo thêm 29.000 việc làm trong tháng 9, thấp hơn nhiều mức dự báo 90.000 việc làm. Tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,2% từ 4,1%. Tăng trưởng lương chậm lại còn 0,1% so với tháng trước và 3% so với cùng kỳ.
Chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) cơ bản cũng thấp hơn dự báo. Chuyên gia Oliver Rust của Truflation cho rằng điều này khiến việc bảo vệ cho một đợt tăng lãi suất nữa của Fed trở nên khó khăn. Trong khi đó, Chủ tịch Fed New York John Williams nói không cần vội vã tiếp tục tăng lãi suất, còn Phó Chủ tịch Philip Jefferson gợi ý các nhà hoạch định có thể cần thêm thời gian trước khi hành động tiếp.
Với ông Alvin Liew của UOB, lịch trình bầu cử ở Mỹ là một yếu tố nữa. Ông viết trong báo cáo rằng ngân hàng đã "loại trừ khả năng tăng lãi suất liên tiếp ở cuộc họp tháng 10, vốn diễn ra chưa đầy một tuần trước cuộc bầu cử giữa kỳ ở Mỹ ngày 3/11".
Lý do chính là Fed vẫn lo về lạm phát nhiều hơn về việc làm. Biên bản cuộc họp tháng 9, công bố ngày 7/10, cho thấy phần lớn các thành viên FOMC cho rằng một đợt tăng lãi suất nữa trong phạm vi lãi suất mục tiêu có thể sẽ phù hợp vào cuối năm nay. Rủi ro lạm phát đang tăng lên. Giới đầu tư lo bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) có thể đẩy cầu vượt cung. Giá năng lượng, bị đẩy lên bởi xung đột Iran và tình trạng tê liệt ở eo biển Hormuz, cũng được nhắc đến như một nguồn áp lực.
Chủ tịch Fed Kevin Warsh nói sau cuộc họp ngày 16/9 rằng sự thật hiển nhiên là lạm phát quá cao và đã kéo dài quá lâu. CPI tháng 9, công bố ngày 14/10, được dự báo tăng khoảng 3,6 đến 3,7%. Khảo sát của Đại học Michigan cho thấy người dân kỳ vọng lạm phát 12 tháng tới ở mức 4,7%.
Ông Daniel Siluk, chuyên gia của Janus Henderson nhận xét lạm phát đang "dai dẳng hơn" và giá năng lượng cao là một yếu tố khiến Fed lo ngại.
Triển vọng đó giữ lợi suất trái phiếu ở mức cao. Lợi suất kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm chốt tuần ở 5,24%, kỳ hạn 2 năm ở 4,79%. Biên bản cuộc họp cũng ghi nhận ý kiến cho rằng sự không chắc chắn quanh chương trình mua lại trái phiếu của Bộ Tài chính và việc phát hành nợ tư nhân khổng lồ cho hạ tầng AI đang đẩy phần bù kỳ hạn lên.
UOB dự báo Fed tăng lãi suất thêm 2 lần nữa, vào tháng 12 và quý 1/2027, đưa cận trên của lãi suất lên 4,5%, rồi sau đó giữ nguyên lãi suất suốt năm 2027. Ông Liew cảnh báo giá năng lượng, thuế quan và AI có thể làm lạm phát dai dẳng hơn. Viện Tài chính Quốc tế (IIF) ghi nhận 26,3 tỷ USD rút ròng khỏi cổ phiếu và trái phiếu các thị trường mới nổi trong tháng 9.
CPI ngày 14/10 và doanh số bán lẻ ngày 15/10 sẽ là những dữ liệu mà giới đầu tư quan tâm. FXStreet cho rằng tỷ lệ thất nghiệp từ 4,4% trở lên mới đủ làm lung lay khả năng tăng lãi suất tháng 12 của Fed. Sau đó là cuộc họp ngày 27 đến 28/10, cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 và cuộc họp tháng 12. Căng thẳng năng lượng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, với giá dầu Brent chốt ở mức 104,72 USD/thùng vào ngày 9/10.
Với Việt Nam, điều đáng theo dõi nhất là dòng vốn. Khi lãi suất Mỹ còn cao, dòng vốn đầu tư thường quay về các tài sản an toàn. Viện Tài chính Quốc tế đã ghi nhận 26,3 tỷ USD rút ròng khỏi các thị trường mới nổi trong tháng 9. Khối ngoại trên sàn chứng khoán Việt Nam cũng bán ròng khoảng 3,6 tỷ USD từ đầu năm đến cuối tháng 8, theo số liệu MBS.
Vốn đầu tư trực tiếp là điểm sáng hơn, với vốn giải ngân 9 tháng đạt 21,07 tỷ USD, mức cao nhất trong 5 năm. Việc FTSE Russell nâng hạng thị trường, có hiệu lực từ 21/9, được kỳ vọng kéo về khoảng 2 tỷ USD vốn thụ động.
Về giải pháp, Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva kêu gọi các nước củng cố tài khóa trung hạn và cải cách cơ cấu, từ đào tạo kỹ năng, an ninh năng lượng đến giảm thủ tục hành chính. Với Việt Nam, điều đó đồng nghĩa giữ vững ổn định vĩ mô và nâng chất lượng thị trường để giữ chân vốn dài hạn.
