Đường dây tiêu thụ gần 300 tấn lợn dịch vừa bị phát hiện gióng lên cảnh báo về hiệu quả kiểm soát từ giết mổ đến phân phối, khi thịt bệnh có thể lọt qua nhiều khâu trước khi đến tay người tiêu dùng.
Vụ việc đường dây tiêu thụ gần 300 tấn lợn dịch vừa bị phát hiện không chỉ gây lo ngại về an toàn thực phẩm, mà còn gióng lên cảnh báo về hiệu quả kiểm soát trong chuỗi từ giết mổ đến phân phối.
Theo thông tin ban đầu từ cơ quan điều tra, từ đầu năm 2026 đến nay, các đối tượng đã thu gom khoảng 3.600 con lợn dịch, tương đương gần 300 tấn, từ nhiều địa phương, sau đó vận chuyển về lò mổ tại Hà Nội để giết mổ, tiêu thụ. Số thịt này tiếp tục được đưa ra thị trường qua các kênh quen thuộc như chợ đầu mối, chợ dân sinh và các đơn vị cung cấp thực phẩm.
Điều đáng lo không chỉ là gần 300 tấn lợn dịch được tiêu thụ, mà là hành trình của số thịt này trong chuỗi cung ứng. Bởi, thông tin ban đầu cho thấy một phần nguồn thịt có liên quan đến các đơn vị cung cấp thực phẩm cho trường học. Điều đáng lo hơn là vì sao một lượng lớn lợn dịch, thậm chí lợn đã chết, vẫn có thể vượt qua nhiều khâu kiểm soát để lọt ra thị trường.
Theo quy định, lợn mắc dịch phải được tiêu hủy, không được phép giết mổ, tiêu thụ. Chuỗi kiểm soát về nguyên tắc gồm nhiều lớp, từ kiểm dịch, vận chuyển, giết mổ đến lưu thông. Nếu các quy định này được thực hiện đầy đủ, việc đưa lợn bệnh ra thị trường là rất khó xảy ra.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy đã có những mắt xích không được thực hiện đúng hoặc bị vô hiệu hóa. Khi một khâu bị buông lỏng, toàn bộ hàng rào kiểm soát có thể bị phá vỡ, tạo điều kiện cho thịt bệnh lọt ra thị trường.
Đáng lo ngại hơn, vụ án còn có sự liên quan của một số cán bộ thú y. Điều này cho thấy nguy cơ không chỉ nằm ở các đối tượng trực tiếp vi phạm, mà còn ở việc khâu kiểm soát, một khâu vốn được coi là “hàng rào an toàn” đã không được thực hiện đúng chức năng.
Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp xung quanh vụ việc này, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp - Giám đốc Công ty Luật HPVN, cho rằng hành vi thu gom, giết mổ, tiêu thụ lợn mắc dịch không chỉ đối diện chế tài hành chính, mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ căn cứ. Theo ông, khi sai phạm có tổ chức, có sự móc nối giữa nhiều khâu, mức độ nguy hiểm sẽ tăng lên đáng kể.
Theo Luật sư Hiệp, trách nhiệm trong những vụ việc như vậy không chỉ dừng ở người trực tiếp thực hiện, mà cần được xem xét đối với các cá nhân liên quan trong quản lý, giám sát nếu có căn cứ buông lỏng hoặc tiếp tay cho sai phạm.
“Vấn đề không chỉ dừng ở việc xử lý một đường dây cụ thể, mà là yêu cầu siết chặt toàn bộ quy trình kiểm soát. Từ kiểm dịch, vận chuyển đến giết mổ, phân phối, mỗi khâu đều cần được giám sát thực chất, thay vì chỉ tồn tại trên giấy tờ”, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp nhấn mạnh.
Cùng với đó, Luật sư Hiệp cũng cho rằng, công tác hậu kiểm cần được tăng cường, đặc biệt tại các cơ sở giết mổ và đầu mối phân phối lớn. Việc lựa chọn nguồn cung, kiểm soát chất lượng đầu vào phải được thực hiện nghiêm túc, nhất là với những đơn vị cung cấp thực phẩm cho trường học.
“Gần 300 tấn lợn dịch, nếu được tiêu thụ trót lọt không chỉ là câu chuyện vi phạm đơn thuần. Khi một mắt xích bị buông lỏng hoặc bị mua chuộc, rủi ro không dừng ở một lô hàng, mà có thể lan rộng ra cả thị trường và bữa ăn hằng ngày của người dân”, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp nhấn mạnh.
