Sầu riêng Việt Nam đang "một mình một chợ" và nguồn cung ít, trong khi thị trường Trung Quốc có nhu cầu cao.
Việc giá sầu riêng tăng mạnh sau Tết là tín hiệu tích cực đối với nhà vườn trong ngắn hạn. Tuy nhiên, về dài hạn, việc phát triển bền vững ngành hàng vẫn phụ thuộc vào quy hoạch hợp lý, kiểm soát chất lượng và xây dựng thương hiệu gắn với thị trường xuất khẩu.
Ngay từ những ngày đầu năm, sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, các doanh nghiệp và vựa thu mua đã mở cửa trở lại, đẩy giá sầu riêng lên mức cao hiếm thấy.
Ông Hà Nguyễn Anh Thanh, Giám đốc Công ty R10Travel cho biết, ở thời điểm hiện tại, giá sầu riêng xuất khẩu tăng cao đến từ 2 yếu tố chính. Đầu tiên, theo thường lệ, giá sầu riêng luôn tăng cao sau tết Nguyên đán bởi nguồn cung gần như chỉ có ở thị trường Việt Nam.
Bên cạnh đó, các yếu tố thuế quan cũng làm cho giá sầu riêng xuất khẩu thời điểm này tăng cao bởi người bán phải tính toán đến việc công khai thêm thuế. Trong khi đó, yếu tố này trước đây thường ít được quan tâm.
Đáng chú ý hơn, năm 2026 đánh dấu bước ngoặt trong quản lý chất lượng khi việc áp dụng "căn cước điện tử" - mã QR truy xuất nguồn gốc cho từng quả sầu riêng bắt đầu đi vào chiều sâu.
Một chủ doanh nghiệp xuất khẩu nông sản tại tỉnh Vĩnh Long chia sẻ: "Những lô hàng đạt chuẩn GlobalGAP hoặc có mã vùng trồng uy tín hiện được các kho săn đón với danh nghĩa hàng VIP. Chính việc minh bạch hóa nguồn gốc đã nâng tầm giá trị thương phẩm, giúp giá bán được đẩy lên một mặt bằng mới".
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết, theo thường lệ, vào khoảng đầu tháng Giêng hàng năm, nhu cầu sầu riêng tại thị trường Trung Quốc - thị trường xuất khẩu sầu riêng chính của Việt Nam tăng mạnh, đặc biệt trong dịp rằm tháng Giêng và các lễ hội đầu năm. Trong khi đó, sầu riêng trong nước nước ở mùa nghịch vụ, sản lượng không nhiều, bởi vậy giá sầu thường tăng cao.
Đặc biệt, trên thị trường xuất khẩu thời điểm sau Tết, sầu riêng Việt Nam hiện gần như không có đối thủ cạnh tranh trực tiếp bởi ngoài Việt Nam, các thị trường xuất khẩu sầu riêng khác như Thái lan, Malaysia,… đều không có, nên sầu riêng Việt Nam đạt được mức giá cao.
Cùng với đó, là các vấn đề kỹ thuật từng gây trở ngại như dư lượng cadimi hay chất vàng ô đã được khắc phục. Tuy nhiên, theo ông Nguyên, giá sầu riêng sẽ không ổn định lâu dài mà chỉ mang tính thời điểm thị trường. Từ khoảng tháng 3, khi sầu riêng bước vào chính vụ, sản lượng tăng mạnh, giá sẽ giảm nhiều.
Năm 2025 ghi dấu mốc đặc biệt của ngành rau quả Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu đạt 8,56 tỷ USD, tăng 19,8% so với năm trước, mức cao kỷ lục từ trước tới nay. Trong bức tranh tăng trưởng đó, sầu riêng tiếp tục giữ vai trò “đầu tàu”, đóng góp 3,86 tỷ USD, chiếm hơn 45% tổng trị giá toàn ngành.
Dù đang tận hưởng niềm vui "trúng giá" nhưng ngành hàng sầu riêng cũng đang đối mặt với bài toán phát triển bền vững. Tính đến cuối năm 2025, tổng diện tích sầu riêng cả nước đã vượt mốc 150.000 ha, gấp đôi so với quy hoạch ban đầu.
Việc mở rộng diện tích quá nóng làm dấy lên nỗi lo về tình trạng dội chợ khi vùng trồng Nam bộ bước vào giai đoạn thu hoạch rộ chính vụ từ tháng 4 tới. Các chuyên gia khuyến cáo, thay vì chạy theo số lượng, nông dân cần tập trung vào kỹ thuật canh tác bền vững để kiểm soát tình trạng sượng trái - hệ lụy thường gặp do thời tiết thất thường.
Dự báo, giá sầu riêng sẽ tiếp tục "neo" ở mức cao trong ngắn hạn do nhu cầu xuất khẩu đầu năm vẫn đang bùng nổ và nguồn cung chưa thể phục hồi ngay lập tức.
Do đó, để bảo đảm mục tiêu giá trị kim ngạch xuất khẩu đạt 4 - 4,5 tỷ USD trong năm 2026, ngành sầu riêng đang đẩy mạnh tái cấu trúc theo hướng liên kết chuỗi và chuẩn hóa vùng nguyên liệu, đưa sầu riêng trở thành "vua trái cây" của nông sản Việt Nam.
