Dòng vốn FDI công nghệ cao đang đổ về ào ạt, mở ra cơ hội lịch sử nhưng cũng đặt ra bài toán sống còn: Doanh nghiệp Việt phải vượt qua khoảng cách từ khả năng “sản xuất được” đến vị thế “được lựa chọn” trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Sáng 10/10/2026, tại thành phố Bắc Ninh, Diễn đàn “Go Global Bắc Ninh 2026: Nâng cao năng lực - Kết nối chuỗi - Phát triển thị trường” đã diễn ra. Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động của Diễn đàn ESG Việt Nam 2026 với chủ đề “Nắm bắt cơ hội - Dẫn dắt tăng trưởng”, quy tụ đông đảo các nhà quản lý TƯ và địa phương, chuyên gia kinh tế, đại diện các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới cùng cộng đồng doanh nghiệp.
"Global tại chỗ" - Tư duy mới và con đường ngắn nhất vươn ra thế giới
Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà nhấn mạnh Việt Nam đang vươn lên trở thành điểm đến chiến lược của nhiều tập đoàn quốc tế trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn và công nghệ cao. Cùng với dòng vốn đầu tư và sự mở rộng sản xuất mạnh mẽ của các doanh nghiệp FDI, một thị trường nội địa khổng lồ đang hình thành với nhu cầu bức thiết về việc phát triển mạng lưới nhà cung ứng trong nước. Tuy nhiên, câu hỏi cốt lõi được đặt ra là có bao nhiêu doanh nghiệp Việt thực sự đủ năng lực bước vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đó.
Từ thực tiễn đó, diễn đàn gợi mở một cách tiếp cận rộng mở và thực tế hơn về tinh thần “Go Global”. Thay vì chỉ hiểu đơn thuần là mang hàng hóa vượt biên giới ra nước ngoài, hành trình ra thế giới hoàn toàn có thể bắt đầu ngay từ nhà máy trong nước. Việc một doanh nghiệp Việt Nam trở thành nhà cung cấp trực tiếp hoặc nhà cung ứng cấp 1 (Tier 1) cho các tập đoàn đa quốc gia đang sản xuất ngay trên sân nhà chính là con đường “Global tại chỗ”.
Đây là bước đi chiến lược giúp doanh nghiệp tích lũy công nghệ, kinh nghiệm quản trị, nâng cao tiêu chuẩn sản xuất và từng bước tiến đến những vị trí có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu. Song song đó, hướng đi “Global xuyên biên giới”, đưa sản phẩm, dịch vụ và thương hiệu Việt Nam trực tiếp đến tay người tiêu dùng quốc tế thông qua các nền tảng thương mại điện tử lớn, cũng mở ra một kênh tiếp cận thị trường đầy tiềm năng. Dù lựa chọn con đường nào, điểm chung bắt buộc là doanh nghiệp phải sở hữu năng lực cạnh tranh mang tầm vóc toàn cầu.
Để tiến xa trên con đường đó, Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà đặc biệt lưu ý đến yếu tố nhân lực. Máy móc và công nghệ có thể mua sắm hoặc chuyển giao, nhưng đội ngũ kỹ sư, công nhân lành nghề và cán bộ quản lý am hiểu tiêu chuẩn quốc tế phải được bồi đắp qua một quá trình. Vì vậy, phát triển nguồn nhân lực phải đi trước hoặc đồng hành cùng quá trình nâng cấp công nghệ. Đồng quan điểm, Tổng Biên tập Báo Dân trí Phạm Tuấn Anh khẳng định các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) nay đã đi thẳng vào đơn hàng, trở thành điều kiện sống còn để doanh nghiệp duy trì quan hệ đối tác với khách hàng toàn cầu.
Bắc Ninh dồn lực một thập kỷ vào 5 năm vàng để bứt phá
Nhận định về thời cơ của địa phương, ông Phạm Văn Thịnh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh, chỉ ra rằng cửa sổ cơ hội để đón làn sóng dịch chuyển nhà máy công nghệ cao quy mô lớn không còn dài, có thể chỉ kéo dài trong khoảng 5 năm tới. Nhận thức rõ tính cấp thiết đó, thành phố Bắc Ninh quyết tâm dồn toàn bộ nguồn lực của cả một thập kỷ vào giai đoạn này để tạo động lực bứt tốc, giữ vững tăng trưởng hai con số và hỗ trợ doanh nghiệp kết nối sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Để dọn đường cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tham gia vào hệ sinh thái của các tập đoàn đầu chuỗi như Foxconn hay Amkor, chính quyền thành phố đã đưa ra những cam kết hành động cụ thể và mạnh mẽ. Về năng lượng, Bắc Ninh cam kết bảo đảm đủ điện cho sản xuất và định hướng phát triển thêm 1.000 MW điện mặt trời mái nhà từ nay đến năm sau, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về năng lượng sạch của các nhà mua hàng quốc tế.
Về hạ tầng công nghiệp, thành phố đã điều chỉnh quy hoạch mở rộng quỹ đất phục vụ sản xuất lên khoảng 30.000 ha. Đáng chú ý, Ban Thường vụ Thành ủy Bắc Ninh đã có kết luận về việc bố trí đất tại các khu, cụm công nghiệp cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, với mức giá thuê đất định hướng không vượt quá 1,2% giá thành đầu tư hạ tầng trên mỗi mét vuông. Bên cạnh đó, hệ thống giao thông và logistics đa phương thức được đẩy mạnh đầu tư với tuyến đường sắt liên vận quốc tế đi Trùng Khánh (Trung Quốc) chạy 2 chuyến container mỗi ngày không cần đổi toa phức tạp, hệ thống đường thủy nội địa, cảng cạn ICD Tân Cảng Quế Võ và dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình dự kiến vận hành năm 2028.
Đặc biệt, với cải cách hành chính, lãnh đạo thành phố khẳng định sẽ giải quyết thủ tục nhanh chóng, quyết liệt, sẵn sàng áp dụng cơ chế hỗ trợ đặc biệt và chỉ đạo trực tiếp để tháo gỡ vướng mắc từng phút cho các dự án bán dẫn và công nghệ cao. Song song với đó, mạng lưới các cơ sở đào tạo lớn trên địa bàn như Đại học Công nghệ Đông Á, Cao đẳng Việt - Hàn, Cao đẳng Kỹ thuật Công nghiệp với hàng vạn sinh viên được kết nối chặt chẽ trong bán kính 10 - 15km quanh các khu công nghiệp nhằm cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao tại chỗ.
Vượt qua khe cửa hẹp để khẳng định uy tín toàn cầu
Tại phiên thảo luận chuyên sâu mang tên "“Từ sản xuất được" đến "được lựa chọn": Doanh nghiệp Việt Nam đi vào chuỗi cung ứng toàn cầu bằng cách nào?” do Tiến sĩ Bùi Thanh Minh dẫn dắt, các chuyên gia quốc tế và lãnh đạo doanh nghiệp đã mổ xẻ những tiêu chuẩn khắt khe của thị trường.
Ông Gernot Fattinger, Phó Chủ tịch Công nghệ Tập đoàn Skyworks, chỉ ra rằng chi phí rẻ chỉ giúp thu hút trong giai đoạn đầu, nhưng “niềm tin” mới là yếu tố quyết định sự hợp tác lâu dài. Doanh nghiệp Việt muốn trở thành đối tác của các tập đoàn quốc tế phải đáp ứng trọn vẹn 4 tiêu chuẩn cốt lõi gồm chất lượng ổn định, năng lực làm chủ kỹ thuật, hệ thống quản trị bài bản và khả năng giao hàng đáng tin cậy. Khi ngành bán dẫn thế giới dịch chuyển mạnh sang công nghệ đóng gói tiên tiến và tích hợp 3D, cơ hội lớn đang mở ra cho các doanh nghiệp nội ở mảng vật liệu, cơ khí chính xác, tự động hóa, thiết bị phụ trợ và kiểm thử.
Cùng chung nhận định, bà Nguyễn Thị Bích Yến, Chủ tịch VSAP Lab, cho rằng doanh nghiệp Việt không cần làm tất cả mà phải biết chọn đúng mắt xích thế mạnh để làm thật tốt. Trong khi đó, từ kinh nghiệm thực tiễn 26 năm phát triển, bà Trần Thị Thu Trang, Chủ tịch Hanel PT kiêm Chủ tịch Hiệp hội Sản xuất Công nghiệp thành phố Bắc Ninh, đúc kết rằng các tập đoàn toàn cầu không mua một sản phẩm đơn lẻ mà họ lựa chọn một năng lực cung ứng đáng tin cậy. Doanh nghiệp phải luôn đi trước sự mong đợi của khách hàng và không ngừng làm mới tổ chức vì trong thời đại tăng tốc, "dừng lại nghĩa là đang chết”.
Ở góc độ tiếp cận thị trường số, ông Trịnh Khắc Toàn, Giám đốc phát triển khu vực miền Bắc của Amazon Global Selling Việt Nam, dẫn chứng tiềm năng từ hệ thống hàng triệu nhà bán hàng toàn cầu với doanh thu hàng nghìn tỷ USD, khẳng định việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và thương mại điện tử xuyên biên giới là trợ thủ đắc lực giúp doanh nghiệp Bắc Ninh đưa thẳng sản phẩm từ nhà xưởng đến tay người tiêu dùng quốc tế.
Bên cạnh đó, trong chiến lược mở rộng không gian phát triển và hội nhập sâu rộng, các tổ chức tài chính cũng đóng vai trò là “bệ đỡ” quan trọng. Đại diện HDBank, ông Trần Hoài Phương cho biết ngân hàng đang triển khai các gói tín dụng trung và dài hạn kéo dài từ 10 đến 12 năm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào năng lượng xanh, điện mặt trời mái nhà và mô hình tài trợ chuỗi cung ứng. Việc đồng hành tháo gỡ điểm nghẽn về vốn, kết hợp cùng các giải pháp tư vấn cơ cấu tài chính và phát hành trái phiếu quốc tế, sẽ giúp doanh nghiệp củng cố nội lực vững chắc trên hành trình vươn ra biển lớn.
Góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị xuất khẩu, bà Trương Thị Mùi, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Logistics quốc tế Bắc Giang, nhấn mạnh tầm quan trọng của hạ tầng logistics đa phương thức. Việc vận hành trung tâm logistics quy mô lớn với hệ thống kho sạch, kho lạnh và giải pháp thông quan quốc tế không cần sang tải tại cửa khẩu sẽ giúp tối ưu hóa chi phí, rút ngắn thời gian giao hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh toàn diện cho hàng hóa sản xuất tại Bắc Ninh.
Diễn đàn khép lại bằng những dấu mốc hành động thực chất: lễ ký kết thỏa thuận hợp tác 3 bên về phát triển thương mại điện tử và logistics giai đoạn 2026 - 2030, sự ra mắt của Hội Bán dẫn thành phố Bắc Ninh, cùng các gói tín dụng tài trợ chuỗi và tài trợ năng lượng xanh từ hệ thống ngân hàng. Toàn bộ ý kiến tâm huyết tại sự kiện sẽ được Ban Tổ chức tổng hợp thành “Chương trình hành động Go Global Bắc Ninh 2027”, kỳ vọng biến tiềm năng trên bàn hội thảo thành những đơn hàng và dự án thành công thực tế cho cộng đồng doanh nghiệp.
