Trả lời chất vấn về tình trạng chậm hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT), Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, thời gian tới, Bộ Tài chính cam kết tiếp tục cải cách thủ tục, tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp chân chính...
Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, tại phiên họp sáng nay 12/11, Quốc hội chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội liên quan đến các nội dung quản lý của ngành Tài chính.
Tham gia chất vấn, đại biểu Dương Khắc Mai, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng phản ánh thực trạng dù Bộ Tài chính đã có nhiều chỉ đạo nhưng việc hoàn thuế GTGT hiện vẫn chậm trễ, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng vốn của doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị xuất khẩu có số thuế khấu trừ lớn.
Đại biểu đề nghị Bộ trưởng chỉ rõ nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp xử lý dứt điểm tình trạng hồ sơ tồn đọng nhưng vẫn bảo đảm ngăn chặn gian lận hóa đơn.
Thẳng thắn nhìn nhận về thực tế này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, công tác hoàn thuế đúng là vẫn còn chậm so với yêu cầu. Và trong nhiều cuộc gặp đây cũng là vấn đề được Thủ tướng Chính phủ nhắc nhở.
Theo Bộ trưởng, trong bối cảnh doanh nghiệp khó tiếp cận tín dụng, vốn đọng ở khâu hoàn thuế là rào cản rất lớn cho sự phát triển.
Để giải quyết thực tế đã nêu, Bộ trưởng cho biết, ngành Tài chính đã chỉ đạo quyết liệt thông qua phương thức phân luồng rủi ro:
Hồ sơ “luồng xanh” (Hoàn trước, kiểm sau), chiếm tới 80% tổng số hồ sơ dành cho các doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ pháp luật tốt. Đến nay, 88% hồ sơ luồng xanh được giải quyết hoàn thuế nhanh chóng trong vòng 7 ngày.
Hồ sơ (kiểm trước, hoàn sau), chiếm 20% đối với các trường hợp rủi ro cao. Thời gian xử lý trước đây bình quân khoảng 120 ngày, nay đã rút ngắn xuống còn 40 ngày.
Bộ trưởng cho hay, nhờ đẩy mạnh phân luồng và triển khai 100% hồ sơ qua môi trường điện tử, đến nay ngành đã giải quyết hoàn thuế khoảng 79.000 tỷ đồng (đạt gần 99% dự toán và tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm trước).
Tuy nhiên, trước thực trạng rủi ro gian lận hoàn thuế vẫn rất phức tạp, cơ quan thuế đã kiên quyết từ chối hoàn hơn 10.000 tỷ đồng do không bảo đảm tính hợp pháp trong việc đối soát hóa đơn. Thời gian tới, Bộ cam kết tiếp tục cải cách thủ tục, tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp chân chính nhưng kiên quyết bảo vệ ngân sách nhà nước.
Cũng liên quan đến lĩnh vực thuế, tham gia phiên chất vấn, đại biểu Mai Thị Thúy, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang đặt vấn đề: Thương mại điện tử (TMĐT) tăng trưởng bùng nổ, nếu chính sách thuế không theo kịp sẽ thất thu ngân sách, nhưng nếu quản lý thiếu linh hoạt lại tạo gánh nặng chi phí tuân thủ cho hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp nhỏ.
Đại biểu yêu cầu Bộ trưởng đưa ra giải pháp căn cơ để quản lý bình đẳng giữa các chủ thể (kể cả nhà cung cấp nước ngoài) và bảo vệ hộ kinh doanh nhỏ.
Chia sẻ với mối quan tâm này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn thông tin, quy mô TMĐT của Việt Nam từ năm 2022 đến nay tăng bình quân 20 - 25%/năm, đưa nước ta thành quốc gia đứng thứ hai Đông Nam Á về tiềm năng ứng dụng TMĐT, với doanh số ước đạt gần 25 tỷ USD. Tương ứng với quy mô này, công tác thu thuế TMĐT đạt kết quả tích cực, 10 tháng đầu năm thu đạt 144.000 tỷ đồng, tăng 42% so với cùng kỳ.
Theo Bộ trưởng, để quản lý chặt chẽ mà không cản trở sự phát triển của kinh tế số, Bộ Tài chính đã khoanh vùng kiểm soát toàn diện 3 nhóm chủ thể: Người bán hàng, bao gồm cả các cá nhân có tầm ảnh hưởng (KOL, KOC); các sàn giao dịch thương mại điện tử; các đơn vị cung ứng dịch vụ hỗ trợ (trung gian thanh toán, ngân hàng và logistics, đơn vị vận chuyển).
Về giải pháp bảo vệ và tạo thuận lợi cho hơn 140.000 doanh nghiệp và hơn 1 triệu hộ, cá nhân kinh doanh trên sàn, Bộ trưởng khẳng định, giải pháp cốt lõi là khấu trừ tại nguồn và giao sàn TMĐT thu hộ, nộp thuế thay.
“Nhờ việc kết nối cơ sở dữ liệu dùng chung giữa cơ quan thuế, cơ quan quản lý thương mại, an ninh mạng và dữ liệu thanh toán từ 96 ngân hàng cùng 105 nhà vận chuyển, dữ liệu sẽ tự động đồng bộ. Người kinh doanh trên mạng chỉ cần khai báo một lần duy nhất, không phải khai đi khai lại giữa các cơ quan. Khi sàn TMĐT đã thực hiện khấu trừ và nộp thay thì người kinh doanh không phải đi nộp nữa”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Song song đó, theo Bộ trưởng, cơ quan thuế sẽ tiếp tục tăng cường truy vết dòng tiền qua các ví điện tử và tài khoản ngân hàng, định danh chính xác người bán để tạo môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng giữa kinh doanh truyền thống và thương mại điện tử.
