Hà Nội triển khai kiểm định toàn bộ chung cư cũ tại 48 xã, phường nhằm xác định mức độ xuống cấp, tạo cơ sở pháp lý để đẩy nhanh chương trình cải tạo và tái thiết đô thị.
Việc rà soát được kỳ vọng tạo cơ sở pháp lý quan trọng để thúc đẩy chương trình cải tạo, xây dựng lại các khu nhà xuống cấp trong thời gian tới.
Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, từ đầu năm 2026, TP đã triển khai kế hoạch kiểm định chất lượng chung cư cũ nhằm xác định mức độ nguy hiểm của từng công trình, phân loại các trường hợp phải phá dỡ hoặc tiếp tục sử dụng theo quy định của Luật Nhà ở năm 2023 và các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành. Kế hoạch được thực hiện tại 48 xã, phường có chung cư cũ.
Theo Sở Xây dựng, việc kiểm định toàn diện trong giai đoạn hiện nay có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở xây dựng phương án cải tạo phù hợp, bảo đảm an toàn cho người dân và phòng ngừa rủi ro. Đây cũng là bước bắt buộc nếu muốn đẩy nhanh tiến độ cải tạo các khu nhà cũ trên địa bàn.
Ở góc độ chuyên gia, nhiều ý kiến cho rằng kiểm định toàn diện là bước đi cần thiết để tháo gỡ những vướng mắc lâu nay trong chương trình cải tạo chung cư cũ. Hà Nội hiện có khoảng 1.579 chung cư cũ, phần lớn được xây dựng từ giai đoạn 1960–1990 và nhiều công trình đã xuống cấp sau thời gian dài sử dụng.
TS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, cho rằng việc đánh giá lại chất lượng các công trình là điều kiện tiên quyết để triển khai cải tạo một cách bài bản.
Theo ông Võ, “muốn cải tạo chung cư cũ hiệu quả thì trước hết phải có kết quả kiểm định rõ ràng để xác định mức độ nguy hiểm của từng công trình và xây dựng phương án xử lý phù hợp”. Khi dữ liệu kiểm định được công bố minh bạch và gắn với quy hoạch tổng thể, quá trình lựa chọn nhà đầu tư cũng như triển khai dự án sẽ thuận lợi hơn.
Sở Xây dựng đang phối hợp với Sở Quy hoạch - Kiến trúc lập danh mục các khu vực cần cải tạo, trình HĐND TP xem xét, công bố công khai nhằm thu hút nhà đầu tư. Theo lộ trình, năm 2026 sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, xây dựng danh mục dự án và lựa chọn chủ đầu tư cho một số khu vực; giai đoạn 2027–2030 tập trung triển khai.
Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành cải tạo các chung cư nguy hiểm cấp D và đến năm 2035 cơ bản hoàn thành việc cải tạo toàn bộ chung cư cũ trên địa bàn.
Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Bá Nguyên cho biết chương trình cải tạo chung cư cũ được TP định hướng gắn với chỉnh trang, tái thiết các khu đô thị cũ. Mục tiêu là hình thành những khu nhà ở mới với hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân.
Đợt kiểm định lần này diễn ra trong bối cảnh dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được lấy ý kiến và Hà Nội đang xây dựng Đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Đây được xem là cơ hội để thay đổi cách tiếp cận trong cải tạo chung cư cũ, chuyển từ xử lý tình thế sang tư duy tái thiết đô thị dài hạn.
Theo lãnh đạo Sở Quy hoạch - Kiến trúc, dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi mở ra hành lang pháp lý cho các mô hình thử nghiệm có kiểm soát, cho phép Hà Nội chủ động đề xuất những cách làm mới trong quản lý và phát triển đô thị. TP có thể mời các doanh nghiệp công nghệ tham gia kiểm định, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu số về hệ thống chung cư cũ.
Các chuyên gia cho rằng, dự thảo luật kế thừa quy định tại Nghị quyết số 258/2025/QH15 về khái niệm “dự án lớn, quan trọng”, trong đó làm rõ hơn nội dung liên quan xây dựng lại nhà chung cư cũ. Đây là cơ sở để thiết kế các cơ chế, chính sách đặc thù do HĐND TP quyết định nhằm thúc đẩy quá trình cải tạo trong thời gian tới.
Đáng chú ý, dự thảo luật cũng trao cho Hà Nội một số cơ chế đặc thù quan trọng, cho phép UBND TP chủ động điều chỉnh quy hoạch chung, kể cả các quy hoạch do Thủ tướng phê duyệt. Cùng với đó là cơ chế chỉ định hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, tạo điều kiện thu hút các doanh nghiệp có năng lực và trách nhiệm xã hội tham gia cải tạo đô thị.
