Sau hơn một năm nới lỏng, chính sách tiền tệ trên khắp Đông Nam Á đang bước vào giai đoạn cuối, khiến dư địa giảm lãi suất không còn nhiều, theo nhận định của Standard Chartered.
Ông Edward Lee, Kinh tế trưởng kiêm Giám đốc mảng ngoại hối khu vực ASEAN và Nam Á của Standard Chartered, cho biết khu vực này bước vào năm 2026 với triển vọng tăng trưởng nhìn chung ổn định.
Nền tảng của triển vọng này đến từ chính sách tiền tệ toàn cầu nới lỏng trong năm ngoái, các chính sách tài khóa mang tính hỗ trợ tại những nền kinh tế lớn, lạm phát ở mức “dễ chịu” và thị trường lao động vẫn khá vững vàng.
Một động lực thuận lợi khác là nhu cầu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), yếu tố đã giúp duy trì hoạt động thương mại và sản xuất toàn cầu.
“Việc nới lỏng chính sách tiền tệ tại khu vực nhiều khả năng đã đi đến giai đoạn cuối và sẽ tạo ra ít động lực tăng trưởng hơn trong năm nay,” ông nói trong cuộc phỏng vấn với The Business Times.
Trong năm 2025, một số ngân hàng trung ương lớn ở Đông Nam Á đã nới lỏng chính sách để hỗ trợ tăng trưởng, nổi bật là Bank Indonesia, Bangko Sentral ng Pilipinas và Bank of Thailand. Lạm phát thấp đã tạo dư địa để các ngân hàng trung ương này bước qua một chu kỳ cắt giảm lãi suất.
Trong năm qua, các nhà xuất khẩu trong khu vực, đặc biệt là ngành điện tử đã hưởng lợi từ sự bùng nổ nhu cầu do AI thúc đẩy, đồng thời từ việc đẩy nhanh giao hàng trước khi các mức thuế của Mỹ có hiệu lực.
Làn sóng “chạy thuế” này đã giúp xuất khẩu tăng mạnh, cho phép những quốc gia như Malaysia ghi nhận mức tăng trưởng kinh tế vượt kỳ vọng của thị trường.
Tuy nhiên, ông Lee cảnh báo rằng tăng trưởng xuất khẩu có thể hạ nhiệt khi hiệu ứng của các lô hàng giao sớm dần phai nhạt, trong bối cảnh rủi ro địa chính trị vẫn cao và những bất định xoay quanh tính bền vững của nhu cầu AI tiếp tục tạo áp lực giảm.
Ngược lại, tiêu dùng nội địa được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò trụ cột tăng trưởng ổn định của ASEAN, nhờ thị trường lao động duy trì trạng thái tích cực.
Theo ông Lee, Singapore và Malaysia đang ở vị thế thuận lợi hơn để thu hút dòng vốn, trong khi Indonesia và Philippines có thể đạt động lực tăng trưởng mạnh hơn nếu việc giải ngân tài khóa được cải thiện về hiệu quả.
Standard Chartered nhận định rằng năng lực cạnh tranh của ASEAN và mức độ hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ giúp khu vực tiếp tục thu hút đầu tư, khi các doanh nghiệp đa dạng hóa địa điểm sản xuất và chuẩn bị cho những nguồn cầu mới trong bối cảnh căng thẳng thương mại toàn cầu gia tăng.
Dù vậy, chuyên gia này cũng lưu ý rằng vẫn tồn tại nhiều rủi ro có thể làm chệch hướng kịch bản cơ sở này.
Theo các nhà quan sát, tâm điểm của rủi ro tỷ giá trong ngắn hạn nằm ở triển vọng chính sách tiền tệ của Mỹ. Thị trường lãi suất hiện đang định giá khả năng FED sẽ cắt giảm thêm khoảng 75 điểm lãi suất cơ bản.
Nếu lạm phát Mỹ tiếp tục hạ nhiệt và FED chuyển sang lập trường “ôn hòa” hơn, kỳ vọng về các đợt nới lỏng bổ sung có thể gia tăng, qua đó gây áp lực làm suy yếu đồng USD so với các đồng tiền trong khu vực.
Tuy nhiên, ông Lee cảnh báo kịch bản ngược lại cũng hoàn toàn có thể xảy ra. Nhấn mạnh mức độ nhạy cảm của Đông Nam Á trước những thay đổi trong kỳ vọng chính sách của Mỹ, một số ý kiến cho rằng bất kỳ sự điều chỉnh nào khiến kỳ vọng cắt giảm lãi suất của Fed giảm đi đều có thể dẫn tới việc đồng USD mạnh lên”.
Các thị trường tài chính toàn cầu cũng đang đối mặt với hàng loạt rủi ro sự kiện, bao gồm xu hướng chính trị hóa Fed, khả năng đảo chiều của các giao dịch vay yen để đầu tư, cũng như sự bất định xoay quanh phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ về thuế quan.
Trong nội khối, ông Lee cho rằng cần thận trọng với những đồng tiền có nền tảng yếu hơn và có xu hướng chịu các đợt cắt giảm lãi suất mạnh tay.
Bất chấp bất ổn địa chính trị gia tăng trên toàn cầu, nhóm chuyên gia của Standard Chartered cho rằng Đông Nam Á chưa chứng kiến những cú sốc thị trường kéo dài do rủi ro chính trị, ngoại trừ một số lớp tài sản cụ thể như năng lượng.
Khu vực nhìn chung vẫn tương đối ổn định, với phản ứng của thị trường chủ yếu được dẫn dắt bởi các yếu tố nền tảng hơn là chính trị.
Về chính sách tài khóa, các chuyên gia lưu ý rằng các chính phủ ASEAN đã rút dần khỏi mức chi tiêu đặc biệt lớn trong giai đoạn đại dịch Covid-19.
Ông Lee cảnh báo rằng áp lực huy động vốn có thể gia tăng tại những quốc gia muốn thúc đẩy tăng trưởng thông qua kích thích tài khóa, bao gồm Indonesia. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng mức nợ của Indonesia hiện vẫn khá thấp; vấn đề then chốt không nằm ở quy mô vay nợ, mà ở hiệu quả sử dụng nguồn vốn đó.
