Tranh chấp trong lĩnh vực xây dựng ngày càng gia tăng cả về số lượng và mức độ phức tạp, do vậy, công tác soạn thảo, quản lý và thực hiện hợp đồng sẽ góp phần không nhỏ vào hiệu quả của dự án.
Theo đó, nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, giới hành nghề và các chủ thể trong lĩnh vực xây dựng hiểu đúng, vận dụng hiệu quả các quy định mới của Luật Xây dựng (sửa đổi), đồng thời nâng cao nhận thức về phòng ngừa và quản trị rủi ro pháp lý, hướng tới phát triển bền vững hoạt động đầu tư xây dựng tại Việt Nam. Ngày 09/01/2026, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp cùng Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN) và Trường Đại học Luật Hà Nội (HLU) tổ chức Hội thảo quốc gia với chủ đề “Luật Xây dựng sửa đổi năm 2025 – Những điểm cần lưu ý trong hợp đồng xây dựng và quản trị rủi ro pháp lý”.
Luật Xây dựng (sửa đổi) năm 2025, được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, được đánh giá là dấu mốc quan trọng trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý điều chỉnh hoạt động đầu tư xây dựng tại Việt Nam. Luật mới tập trung vào tinh giản thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý dự án, tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tham gia và hoàn thiện các cơ chế quản lý chi phí, hợp đồng xây dựng.
Tuy nhiên, những thay đổi này cũng đặt ra nhiều thách thức về mặt pháp lý, đặc biệt trong việc soạn thảo, quản lý hợp đồng xây dựng và kiểm soát rủi ro pháp lý phát sinh. Việc nắm bắt kịp thời các quy định mới là yếu tố then chốt để doanh nghiệp và các chuyên gia pháp lý chủ động ứng phó, tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và hạn chế tranh chấp.
Thực tiễn cho thấy, tranh chấp trong lĩnh vực xây dựng ngày càng gia tăng cả về số lượng và mức độ phức tạp, liên quan đến tiến độ, chi phí, thay đổi thiết kế, bồi thường thiệt hại và trách nhiệm giữa các bên và do vậy, công tác soạn thảo, quản lý và thực hiện hợp đồng là một bước rất quan trọng, góp phần không nhỏ vào hiệu quả của dự án.
Phát biểu khai mạc hội thảo, GS, TS Lê Hồng Hạnh – Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho biết, trong những năm gần đây, tranh chấp trong lĩnh vực xây dựng được giải quyết tại VIAC chiếm khoảng 20% tổng số vụ tranh chấp được giải quyết tại VIAC, đứng thứ hai trong các lĩnh vực tranh chấp. Điều này phản ánh rõ nét đặc thù rủi ro cao của lĩnh vực xây dựng, đồng thời cũng cho thấy vai trò và năng lực của VIAC trong việc xử lý các tranh chấp có giá trị lớn, yếu tố kỹ thuật phức tạp và nhiều bên tham gia.
“Tranh chấp trong lĩnh vực xây dựng hiện là một trong những nhóm tranh chấp lớn và phức tạp nhất tại VIAC”, Chủ tịch VIAC Lê Hồng Hạnh chia sẻ.
Đồng thời cho hay, trong thời gian sắp tới, lĩnh vực xây dựng sẽ gặp ít rủi ro hơn với Luật Xây dựng mới, tuy nhiên, rủi ro đến không chỉ từ pháp luật và đến từ cả các thỏa thuận thiếu rõ ràng trong các hợp đồng xây dựng và quá trình thực hiện… và VIAC mong muốn giúp doanh nghiệp, nhà đầu tư, nhà thầu, chủ đầu tư, khách hàng trong ngành xây dựng kiểm soát rủi ro, tránh tranh chấp…
Tham gia ý kiến tại hội thảo, khẳng định vai trò của các tổ chức nghề nghiệp trong việc hỗ trợ hội viên, doanh nghiệp và giới hành nghề tiếp cận, hiểu đúng và vận dụng hiệu quả các quy định mới của pháp luật, đại diện Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN) cho rằng, Luật Xây dựng (sửa đổi) năm 2025 đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với hoạt động hành nghề trong lĩnh vực xây dựng, đặc biệt là trong quản trị hợp đồng và phòng ngừa rủi ro pháp lý.
Trước các thực tế liên quan, phát biểu tại hội thảo, PGS, TS Tô Văn Hòa hiện - Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội cũng nhấn mạnh vai trò của cơ sở đào tạo luật trong việc đồng hành cùng quá trình hoàn thiện pháp luật và chuyển tải kịp thời các quy định mới của Luật Xây dựng (sửa đổi) vào giảng dạy, nghiên cứu và thực tiễn hành nghề, đồng thời đánh giá cao ý nghĩa của việc kết nối giữa học thuật, chính sách và thực tiễn thông qua các diễn đàn chuyên sâu như hội thảo.
Đặc biệt, để làm rõ các vấn đề thực tiễn liên quan, tại hội thảo các chuyên gia cũng tập trung làm rõ qua hai phiên thảo luận về “Quản lý chi phí và thay đổi trong hợp đồng xây dựng” và dung “Ngăn ngừa và Giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực xây dựng – Bồi thường thiệt hại định trước và Các cơ chế giải quyết tranh chấp”.
