"Hộ chiếu" để doanh nghiệp thâm nhập chuỗi giá trị toàn cầu

Phát biểu tại Diễn đàn “Thực hành ESG và quản trị số: Vé thông hành vào chuỗi giá trị toàn cầu” do UBND tỉnh Lâm Đồng - Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch phối hợp với Liên đoàn thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) - Trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tổ chức tại Lâm Đồng ngày 24/9/2026, ông Bùi Trung Nghĩa, Phó Chủ tịch VCCI nhấn mạnh, nếu như trước đây doanh nghiệp chủ yếu cạnh tranh bằng giá, chất lượng, tiến độ giao hàng và khả năng mở rộng thị trường, thì ngày nay những tiêu chí đó vẫn rất quan trọng nhưng đã không còn đủ để đảm bảo khả năng cạnh tranh thành công của doanh nghiệp.

Luật chơi đang thay đổi nhanh chóng

Theo Phó Chủ tịch VCCI, luật chơi của thị trường quốc tế đang thay đổi rất nhanh. Khách hàng quan tâm nhiều hơn đến nguồn gốc nguyên liệu. Các thị trường phát triển đặt ra yêu cầu ngày càng cao về môi trường, phát thải carbon, bao bì, sản phẩm xanh, trách nhiệm xã hội và tính minh bạch trong quản trị.

Thực tiễn cho thấy thương mại xanh đang dần trở thành một “luật chơi” mới để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Các yêu cầu về môi trường, xã hội và quản trị, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn kỹ thuật xanh ngày càng trở nên phổ biến và là yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp. Đồng thời với đó, các nhà nhập khẩu, các tập đoàn lớn và các nhà đầu tư ngày càng yêu cầu doanh nghiệp phải có khả năng cung cấp dữ liệu, chứng minh và giải trình về quá trình sản xuất của mình.

Theo ông Nghĩa, thực tế triển khai của doanh nghiệp cho thấy, đây chính là động lực để doanh nghiệp thay đổi mô hình quản trị, nâng cao năng suất, tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường. Điều quan trọng đó là sự chủ động thay đổi phương thức quản trị nhằm tạo ra giá trị mới theo hướng lâu dài và bền vững của doanh nghiệp.

Quản trị số hay nói cách khác là sử dụng các ứng dụng công nghệ số trong hoạt động quản trị doanh nghiệp giúp doanh nghiệp có dữ liệu tốt hơn, ra quyết định nhanh hơn, minh bạch hơn và kiểm soát tốt hơn toàn bộ quá trình sản xuất – kinh doanh.

“Áp dụng các tiêu chuẩn ESG giúp doanh nghiệp nhìn nhận đầy đủ hơn những tác động về môi trường, xã hội và quản trị; từ đó nhận diện rủi ro, nâng cao trách nhiệm và xây dựng niềm tin với khách hàng, đối tác, người lao động và nhà đầu tư”, Phó Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.

Đồng thời ông cho rằng, khi chuyển đổi số kết hợp với chuyển đổi xanh, doanh nghiệp có thể hình thành một hệ thống quản trị dựa trên dữ liệu, trong đó các thông tin về sản xuất, năng lượng, nguyên liệu, phát thải, chất lượng sản phẩm và chuỗi cung ứng được quản lý ngày càng minh bạch.

Kết hợp "chuyển đổi xanh" và "quản trị số"

Theo Phó Chủ tịch VCCI, với hơn 30.000 doanh nghiệp đang hoạt động trên nhiều lĩnh vực như khai khoáng, chế biến hàng xuất khẩu, du lịch và sản xuất nông nghiệp công nghệ cao… Lâm Đồng có nhiều sản phẩm có tiềm năng tham gia sâu vào thị trường quốc tế như cà phê, nông sản, rau củ quả, thực phẩm chế biến, dệt may,... Các sản phẩm xuất khẩu của tỉnh đã có sự hiện diện đáng kể tại thị trường châu Âu, châu Á và châu Mỹ. Nhưng muốn đi xa hơn, doanh nghiệp không thể chỉ dừng ở câu chuyện “có sản phẩm để bán”. Doanh nghiệp phải tiến tới “có sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường, có dữ liệu để chứng minh, có hệ thống quản trị để kiểm soát và có năng lực giải trình với đối tác.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp Lâm Đồng bước vào các chuỗi giá trị có yêu cầu cao hơn.

Theo đánh giá, hiện nay phần lớn các doanh nghiệp Lâm Đồng có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, rất hạn chế về vốn, công nghệ và năng lực quản trị. Trong quá trình triển khai và thực hiện các cam kết cũng như tiêu chuẩn cụ thể của ESG, theo ông Nghĩa, rất cần sự liên kết, hợp tác và chia sẻ thông tin giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp; giữa doanh nghiệp với ngân hàng, tổ chức tư vấn, các trường đại học, viện nghiên cứu và các tổ chức hỗ trợ; đặc biệt là sự đồng hành của chính quyền địa phương,… để doanh nghiệp có thể tiếp cận được các nguồn hỗ trợ về công nghệ, tín dụng xanh, vốn ưu đãi và các dịch vụ tăng cường năng lực quản trị, có thể thực hiện chuyển đổi số và chuyển đổi xanh một cách phù hợp và hiệu quả nhất.

“Với tiềm năng, lợi thế của Lâm Đồng, cùng với tinh thần đổi mới và sự chủ động của cộng đồng doanh nghiệp, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không chỉ giúp doanh nghiệp vượt qua những yêu cầu mới của thị trường, mà còn có thể trở thành động lực nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới”, ông Nghĩa tin tưởng.

Phó Chủ tịch VCCI cũng khẳng định, VCCI sẽ tiếp tục đồng hành với cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình nâng cao năng lực quản trị, và hội nhập quốc tế; tăng cường cung cấp thông tin, kết nối chuyên gia, tổ chức đào tạo và hỗ trợ doanh nghiệp từng bước tiếp cận các chuẩn mực mới của thị trường.